کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان اعلام کرد که از ۲۴ سنبله ۱۴۰۲ تا ۱۰ قوس ۱۴۰۳، بیش از ۷۸۳ هزار مهاجر افغان از پاکستان به افغانستان برگشتهاند. به گفته این نهاد، ۳۱ درصد از عودتکنندگان زنان سرپرست خانوادهاند که آسیبپذیر هستند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان روز سهشنبه ۴ جدی در گزارشی نوشت:«در میان بازگشتکنندگان، ۲.۵ درصد افراد دارای معلولیت و ۳۱ درصد را خانوادههایی تشکیل میدهند که سرپرست زن دارند.»
این دفتر سازمان ملل گفته از بین بیش ۷۸۳ هزار مهاجر، فقط به ۱۱۶ هزار و ۶۰۰ نفر کمکهای حیاتی کرده است. گفته شده نزدیک به نیمی از کسانی که به آنها کمک شده، زنان بودند.
طبق این گزارش، یک هیئت کمککننده شامل نمایندگانی از اتحادیه اروپا، ناروی و سویدن از ۲۴ تا ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ به کابل سفر کرد و از مراکز مورد حمایت کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان بازدید کردند.
این هیئت پس از دیدار با پناهجویان، بر حمایت خود از توانمندسازی زنان و دختران و کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان تاکید کرد.
اخراج مهاجران افغان از پاکستان در داخل و خارج از افغانستان با انتقادهای گسترده همراه بوده است.
عفو بینالملل ماه حمل ۱۴۰۳ از پاکستان خواست درخواستهای جهانی را نادیده نگیرد و اخراج مهاجران افغان را متوقف کند.
محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان در سفر به کابل با سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان دیدار کرد. وزارت داخله طالبان در خبرنامهای نوشت محمد صادق گفته است: ما متعهدیم که مشکلات موجود بین افغانستان و پاکستان را با تلاش مشترک حل کنیم.
وزارت داخله طالبان روز دوشنبه ۴ جدی، تصاویری از این دیدار را در اکس منتشر کرد.
سراجالدین حقانی در دیدار با محمد صادق تاکید کرده که «زمان کنونی ایجاب میکند که تلاشهای مشترک برای حل مشکلات امنیتی و سیاسی تسریع شود تا روابط دو ملت از آسیب مصون بماند و ثبات و توسعه منطقه تضمین شود.»
وزارت داخله طالبان جزئیات این گفتوگو را منتشر نکرده است.
این وزارت در خبرنامه خود افزوده که محمد صادق در این دیدار ترور خلیلالرحمان حقانی، وزیر مهاجرین طالبان را هم از طرف شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان تسلیت گفته است. سراجالدین حقانی برادرزاده خلیل الرحمان حقانی و وزیر داخله طالبان است.
نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان روز دوشنبه سوم جدی وارد کابل شد. این اولین سفر محمد صادق به کابل پس از انتخاباش برای بار دوم به عنوان نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان است. شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان حدود بیست روز پیش در ۱۵ قوس برای بار دوم صادق خان را به عنوان نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان تعیین کرد.
سفر محمد صادق به کابل در حالی انجام شده که حملات به نیروهای امنیتی پاکستان افزایش یافته است. در یکی از آخرین موارد، تحریک طالبان پاکستان مسئولیت حمله مرگبار به یک ایست بازرسی ارتش در ایالت خیبرپختونخوا را بر عهده گرفت. طالبان گفت که در این حمله ۳۵ سرباز پاکستان را کشتهاند.
مقامات پاکستانی بارها تاکید کردهاند که پناهگاههای تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان قرار دارد.
اسلامآباد پیوسته از طالبان خواسته است تا مانع استفاده از خاک افغانستان برای فعالیتهای تیتیپی شود. با این حال، طالبان این ادعاها را رد کرده و اعلام کرده که پاکستان نباید مسئولیت مشکلات خود را به گردن افغانستان بیندازد.
محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان در یادداشتی در اکس خبر داد که به همراه یک هیئت به کابل سفر کرده است. او نوشته است که مشتاق دیدارهای معنادار با «وزیران موقت» طالبان برای تقویت همکاریهای دوجانبه است.
او روز سهشنبه ۴ جدی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که دوشنبه ۳ جدی وارد کابل شده و مورد استقبال گرم طالبان قرار گرفته است.
محمد صادق گفته است: «مشتاق دیدارهای معنادار با وزیران موقت افغانستان برای تقویت همکاریهای دوجانبه سودمند در زمینههای مختلف و پیشبرد روابط برادرانه میان پاکستان و افغانستان است.»
این اولین سفر محمد صادق به کابل پس از انتخاباش برای بار دوم به عنوان نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان است. شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان حدود بیست روز پیش در ۱۵ قوس برای بار دوم صادق خان را به عنوان نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان تعیین کرد.
او پیشتر از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ به عنوان نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان خدمت کرده بود.
سفر محمد صادق به کابل در حالی انجام شده که مقامات پاکستانی بارها تاکید کردهاند که پناهگاههای تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان قرار دارد. اسلامآباد پیوسته از طالبان خواسته است تا مانع استفاده از خاک افغانستان برای فعالیتهای این گروه شود. با این حال، طالبان این ادعاها را رد کرده و اعلام کرده که پاکستان نباید مسئولیت مشکلات خود را به گردن افغانستان بیندازد.
ولادیمیر پوتین و امامعلی رحمان، روسای جمهور روسیه و تاجیکستان روز سهشنبه ۴ جدی در لنینگراد دیدار میکنند. یوری اوشاکوف، دستیار رئیسجمهور روسیه گفته است که در این دیدار درباره همکاریهای فنی- نظامی و وضعیت افغانستان گفتوگو خواهد شد.
ریانووستی، خبرگزاری دولتی روسیه روز دوشنبه سوم جدی به نقل از یوری اوشاکوف گزارش داد که موضوع مهاجرت، توسعه روابط سیاسی، تجاری، اقتصادی و فرهنگی از دیگر موضوعات گفتوگوی سران روسیه و تاجیکستان است.
این دیدار در حالی انجام میشود که تاجیکستان از جنوری ۲۰۲۵، ریاست اتحادیه کشورهای مستقل مشترکالمنافع را بر عهده خواهد داشت. ریاست این اتحادیه در ۲۰۲۴ بر عهده روسیه بود.
دبیرکل کشورهای مستقل مشترکالمنافع ماه عقرب سال جاری اعلام کرد که این اتحادیه از طرح ایجاد کمربند امنیتی در اطراف افغانستان حمایت میکند. سرگئی لبدف ابراز امیدواری کرد که این طرح منجر به کاهش فعالیت گروههای تروریستی در منطقه شود.
طرح ایجاد کمربند امنیتی در اطراف افغانستان را اولین بار امامعلی رحمان در ماه میزان سال ۱۴۰۱ در نشست فوقالعاده سازمان پیمان امنیت جمعی مطرح کرد.
او در آن زمان تاکید کرد که به منظور پیشگیری از خطرات، ایجاد یک کمربند امنیتی در اطراف افغانستان ضروری است.
هرچند برخی از کشورهای منطقه با طالبان روابط اقتصادی و دیپلوماتیک دارند، اما هیچ یک طالبان را به رسمیت نمیشناسد و همچنان نگران گسترش افراطگراییاند.
وزارت صحت عامه طالبان اعلام کرد کارزار سهروزه واکسیناسیون فلج اطفال روز دوشنبه در برخی ولایات آغاز و حدود ۵ میلیون کودک واکسین خواهند شد. پیش از این بهدلیل نگرانی از امنیت هبتالله، این کارزار در قندهار تعلیق شده بود.
وزارت صحت عامه طالبان روز دوشنبه با نشر خبرنامهای گفت که در این کمپاین ۴.۸ میلیون کودک در کابل، قندهار، هلمند، ارزگان، زابل و ولایات شرقی افغانستان به شمول هرات واکسین میشوند.
بر اساس گزارشها، چندی پیش کارزار واکسیناسیون فلج اطفال در ولایت قندهار به منظور حفظ امنیت ملا هبتالله، رهبر طالبان ممنوع شد. طالبان هراس داشت که مکان بودوباش رهبر شان در این ولایت فاش شود.
به گفته منابع، ماه گذشته کارزار جدیدی تحت نام «خدمات اطلاع رسانی» برای واکسیناسیون فلج اطفال از سوی یونیسف راهاندازی شد، اما بعدا واکسیناتورها از رفتن خانه بهخانه منع شدند.
طالبان با ارائه طرح بدیلی دستور داد تا واکسیناتورها برای اطلاعرسانی میبایست مساجد، روستاها یا منازل بزرگان منطقه را به عنوان مرکز واکسیناسیون انتخاب کنند.
همچنین یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که قبلا کارزارهای آگاهیدهی عمومی از سوی رادیوهای محلی در ولایات مختلف با حمایت مالی یونیسف انجام میشد، اما این اقدام نیز از سوی طالبان ممنوع شده است.
به گفته منابع، بودجهای که برای این اطلاعیهها به رادیوها داده میشد، اکنون به امامان مساجد برای اطلاع دهی عمومی داده میشود.
سازمان بهداشت جهانی در تازهترین گزارش خود گفته است که در سال جاری ۲۵ مورد فلج اطفال در افغانستان ثبت شده است که بیشتر آنها در ولایت ننگرهار و سه مورد آخر در قندهار بوده است.
هرچند در سالهای اخیر فلج اطفال در بسیاری از کشورها ریشهکن شده است، اما افغانستان و پاکستان همچنان مناطق خطرناک برای این بیماری قلمداد میشوند.
معاون سابق اتحادیه اروپا در افغانستان با اشاره به بدبینی رهبر طالبان به روابط شبکه حقانی، دست داشتن اطرافیان هبتالله در ترور خلیل حقانی را بعید نمیداند. مایکل سمپل گفت ترور او ضربه سختی به شبکه حقانی زده و طالبان نهایتا به جان هم میافتند.
خلیلالرحمان حقانی روز چهارشنبه، ۱۱ دسامبر در یک حمله انتحاری در داخل وزارت مهاجرین طالبان کشته شد. داعش مسئولیت ترور حقانی را بر عهده گرفت. اما، از همان آغاز گمانهزنیهایی درباره دست داشتن جناح قندهاری طالبان در ترور حقانی وجود داشته است.
خانواده حقانی دست داشتن افرادی در گروه طالبان در ترور خلیل حقانی را رد کرده است. اعضای این خانواده بر وحدت طالبان و اطاعت خانواده حقانی از هبتالله آخندزاده پافشاری کردند. اظهارات آنها برای رد شایعه اختلافات یا دست داشتن افراد نزدیک به هبتالله در این ترور، ابراز شد.
مایکل سمپل، معاون پیشین فرستاده اتحادیه اروپا برای افغانستان روز دوشنبه به برنامه دیدگاه افغانستان اینترنشنال گفت که هبتالله بهطور خاص از تماسهای شبکه حقانی با گروههای مخالف طالبان و قدرتهای خارجی نگران است.
او افزود: «خلیل حقانی در مقایسه با دیگر مقامات طالبان در این زمینه فعالتر بود، زیرا او شخصیتی سیاسی و اجتماعی داشت.»
سمپل گفت که خلیل حقانی با جبهه مخالف طالبان و برخی قدرتهای خارجی ارتباط داشت. به گفته او، هرچند شبکه حقانی، بهویژه سراجالدین حقانی، تلاش کردهاند رهبر طالبان را قانع کنند که همسو و متحد اند، اما هبتالله نسبت به آنها شک و تردید دارد.
او تاکید کرد که خلیل حقانی با اشاره سراجالدین تماسهایی داشت که از دید ملا هبتالله «غیرمشروع» به نظر میرسید.
سپمل یادآور شد که خلیل حقانی نخستین وزیر مهاجرین طالبان نیست که کشته شده است. در دوره اول حاکمیت طالبان نیز ملا عبدالرقیب، وزیر مهاجرین، به دلیل تماسهای خارجی کشته شد.
این دیپلومات سابق گفت که احتمال دارد انتحارکننده در گذشته عضو داعش بوده باشد، اما او با حمایت جناح قندهار موفق به ترور حقانی شد.
سمپل تصریح کرد که از دست دادن خلیل حقانی ضربهای جدی به شبکه حقانی وارد کرده است. او توضیح داد که خلیل حقانی از بازماندگان جلالالدین حقانی بود که نقش عمدهای در دیپلوماسی این شبکه داشت.
وی همچنین به نقش انس حقانی اشاره کرد و گفت که او پس از آزادی از زندان در عرصه دیپلوماسی فعال شده، اما بهدلیل تفاوتهای نسلی، هرگز اعتبار و جایگاه خلیل حقانی را نداشته است.
سمپل بر این باور است که شبکه حقانی درگیر یک «مسابقه سرنوشتساز» در درون طالبان است. او گفت: «شبکه حقانی تلاش میکند طالبان ناراضی را به خود جذب کند، اما بسیاری از این افراد با تردید به توانایی سراجالدین حقانی نگاه میکنند؛ چراکه وقتی او نمیتواند امنیت نزدیکان خود را تامین کند، چگونه میتواند از دیگران در برابر جناح قندهاری محافظت کند.»
این دیپلومات پیشین اروپایی افزود که شبکه حقانی مجبور است به اقدامات جناح قندهار واکنش نشان دهد، در غیر این صورت بیشتر تضعیف خواهد شد. بااینحال، سمپل معتقد است که شبکه حقانی میداند که رویارویی مستقیم و اعلامشده با جناح قندهار به سود آنها تمام نخواهد شد.
به گفته سمپل، سراجالدین حقانی تلاش کرده است که بهعنوان یک بغاوتگر در میان طالبان شناخته نشود، اما انتقادهایش نشان داده که او از جمله کسانی نیست که فقط «بله» بگویند.
او در پایان گفت: «حفظ وحدت در صفوف طالبان بسیار دشوار شده است. در نهایت، جناحهای مختلف طالبان برای انحصار قدرت به جان یکدیگر خواهند افتاد.»
