بر اساس گزارش وال استریت ژورنال که روز سهشنبه منتشر شد، حکومت بایدن در ازای رهایی محمد رحیم افغانی، بهدنبال بازگرداندن رایان کوربت، جورج گلزمن و محمودشاه حبیبی، سه شهروند امریکایی است که در سال ۲۰۲۲ در افغانستان دستگیر شدند.
مقامهای امریکایی و طالبان هنوز درباره این گزارش اظهار نظر نکردهاند.
کوربت و حبیبی در آگست ۲۰۲۲، یک سال پس از تصرف کابل بهدست طالبان، در حوادث جداگانه بازداشت شدند. گلزمن بعداً در سال ۲۰۲۲ هنگام بازدید از افغانستان به عنوان جهانگرد بازداشت شد.
محمد رحیم افغانی که به عنوان یک عامل بلندپایه القاعده توصیف میشود در سال ۲۰۰۸ از بازداشت سیآیای به خلیج گوانتانامو منتقل شد.
وال استریت ژورنال به نقل از منابعی که ماه گذشته در جلسه توجیهی کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا با جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید شرکت کردند، گزارش داد که مذاکرات درباره مبادله این زندانیان از ماه جولای آغاز شده است.
به گفته منابع، طالبان میخواهد در ازای آزادی کوربت و گلزمن، رحیم افغانی و دو نفر دیگر را از زندان امریکا آزاد کند. طالبان میگوید که محمود شاه حبیبی پیش این گروه نیست.
حبیبی در سال ۲۰۲۲ پس از کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر القاعده در کابل ناپدید شد. اداره تحقیقات فدرال میگوید که معتقد است حبیبی توسط نیروهای نظامی یا امنیتی طالبان بازداشت شده است.
به گفته این اداره، او مامور دولت امریکا نبود و طالبان به ناحق او را بازداشت کرده است.
احمد حبیبی، برادر محمود حبیبی به وال استریت ژورنال گفت: "خانواده من مطمئن است که محمود زنده است و در بازداشت مشترک طالبان و شبکه حقانی قرار دارد. ما شواهد زیادی داریم. اگر طالبان رحیم را میخواهند، رهایی برادرم بهترین راه برای بدست آوردن اوست.»
با این حال، شرکت کنندگان یک نشست طبقهبندی شده جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید با اعضای کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان در ۱۷ دسامبر، به وال استریت ژورنال گفتند که سالیوان به شرکت کنندگان گفته که بایدن هنوز در مورد پیشنهاد طالبان تصمیم نگرفته است
وال استریت ژونال گفت که پیشنهاد طالبان برای بایدن که به آزادی گروگانهای امریکایی در سراسر جهان افتخار میکند و طی چهار سال گذشته بیش از ۷۰ نفر را به خانه آورده است، میتواند دردسر ساز باشد.
به گفته این روزنامه آزادی رحیم افغانی که به عنوان دستیار ارشد اسامه بن لادن در زندان بسر میبرد، ممکن است جرقه انتقاد را برانگیزد.
پیشتر دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب امریکا توافقات گذشته بایدن با «کشورهای متخاصم» را محکوم کرد و در خصوص مبادله ۲۴ زندانی با روسیه گفت: «مذاکرهکنندگان ما همیشه مایه شرمساری ما هستند!»
برایان هیوز، سخنگوی انتقالی ترامپ گفت که رئیس جمهور منتخب "متعهد به آزادی همه گروگانهای امریکایی است که به اشتباه بازداشت شدهاند." با این حال او گفت که با روی کار آمدن ترامپ، اوضاع برای هر گروگانگیر بدتر خواهد شد.
دستیار اسامه میخواهد کار آشپزی بکند
وزارت دفاع امریکا در زمان انتقال رحیم به گوانتانامو گفت که او از نزدیکان اسامه بن لادن رهبر القاعده و یکی از مورد اعتمادترین تسهیلگران و متخصصان تدارکات او بوده است.
به گفته مقامهای امریکایی آگاه با موضوع، طالبان مدت هاست که به دنبال آزادی رحیم هستند که در بازداشتگاه گوانتانامو به سر میبرد.
رحیم همواره این اتهامات را رد کرده و مدعی است که به عنوان زبان شناس در افغانستان کار میکرد و به زبانهای عربی و پشتو کار میکرد.
جیمز کانل، وکیل رحیم گفت: «او یک تسهیل کننده نزدیک نیست." کانل گفت که اتهامات امریکا علیه رحیم «تا حد زیادی اغراق آمیز است. در ۱۷ از بازداشت او، هیچ مدرکی ارائه نشده است.»
گزارشی که مجلس سنای امریکا در سال ۲۰۱۴ از شکنجه در بازداشتگاههای امریکا منتشر کرد، میگوید که رحیم توسط آژانس اطلاعات مرکزی تحت "تکنیکهای بازجویی پیشرفته" از جمله محرومیت از خواب قرار گرفته است. این گزارش از جمله به یک جلسه در نوامبر ۲۰۰۷ اشاره کرده که نزدیک به ۱۳۹ ساعت به طول انجامیده بود.
به گزارش وال استریت ژورنال، طالبان در دور اول حکومت ترامپ نیز خواستار آزادی رحیم شده بود و دوباره در جریان مذاکراتی که قبل از آزادی یک امریکایی از بازداشت طالبان در سال ۲۰۲۲ انجام شد بحث مبادله او را مطرح کردند.
حکومت امریکا گفته است که رحیم را تهدیدی مهم برای امنیت ملی میداند و سال هاست که در برابر بحث مبادله با او مقاومت میکند.
در نوامبر ۲۰۲۳، هیئت بازبینی زندان گوانتانامو از کار او برای اعضای ارشد القاعده، از جمله بن لادن و مشارکت او در حملات به نیروهای امریکایی و افغان بهعنوان دلیل بازداشتش استناد کرد.
رحیم در نامهای در آن سال به این هیئت، خود را مسنتر، عاقلتر و بدحال توصیف کرد. او گفت: «اطمینان دارم که ایالات متحده از بازگشت من به میدان جنگی که دیگر وجود ندارد، نمیترسد.»
رحیم افزود که امیدوار است در صورت آزادی، به دنبال عشق خود به آشپزی باشد و یک لاری یا غرفه مواد غذایی باز کند.
در سال ۲۰۲۲، اداره بایدن مارک فریکس امریکایی، مهندس عمران را که بیش از دو سال در دست طالبان بود، با حاجی بشیر نورزی، یک افغان که در حال گذراندن حبس ابد بهدلیل قاچاق مواد مخدر در زندان فدرال امریکا بود، مبادله کرد.
همچنین در آن سال، طالبان دو امریکایی دیگر، از جمله ایور شیرر، یک فیلمساز را آزاد کرد، اگرچه هیچ مبادلهای در آزادی آنها در کار نبود.
