پاکستان می‌گوید طالبان پیشنهاد اسلام‌آباد برای ایجاد بازارهای مرزی را رد کرده است

پیت هگست روز سه‌شنبه، ۲۴ جدی در جریان نشست استماعیه تایید صلاحیت خود در کمیته نیروهای مسلح مجلس سنای امریکا از نحوه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان توسط اداره بایدن که منجر به مرگ ۱۳ سرباز امریکایی و رها کردن همکاران محلی امریکا شد، به شدت انتقاد کرد.

او در پاسخ به سوال سناتور جیم بنکس گفت: «دردآور است. آنها [اداره بایدن و دموکرات‌ها] هنوز آن‌ را یکی از موفق‌ترین تخلیه نظامی در تاریخ امریکا می‌خوانند.»

با این حال، هگست تصریح کرد این روند «شکست مطلق، نابودی میراث ارتش، رها کردن متحدان ما، مرگ سربازان امریکایی و آسیب زدن به آبرو و شهرت ما بود.»

نامزد ترامپ برای وزارت دفاع باور همچنین گفت که خروج نیروهای امریکایی از افغانستان سبب حمله هفتم اکتبر گروه حماس به اسرائيل و تهاجم روسیه به اوکراین شد.

او انتقاد کرد که اداره جو بایدن هیچ مقامی را به دلیل مدیریت خروج امریکا از افغانستان پاسخگو نکرده است.

جو بایدن، رئیس‌جمهور امریکا در آخرین سخنرانی خود وزارت خارجه این کشور بار دیگر از خروج از افغانستان دفاع کرد و گفت: «پایان دادن به جنگ، تصمیم درستی بود.»

او گفت که رقیبان امریکا می‌خواستند واشنگتن در افغانستان درگیر باقی بماند اما او با خروج از افغانستان توانست به «چالش‌های فوری‌تر» تمرکز کند.

برخی از سیاستمداران جمهوری‌خواه و کهنه‌سربازان امریکایی بارها از اداره بایدن به خاطر نحوه مدیریت خروج از افغانستان انتقاد کرده‌اند.

سناتور جیم بنکس که خودش هم یک کهنه‌سرباز جنگ افغانستان است، گفت ۷۵ درصد کهنه سربازان امریکایی با نحوه خروج بایدن مخالف‌اند.

با این حال، نامزد ترامپ برای پست وزارت دفاع گفت که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور منتخب امریکا با به‌وجود آوردن یک فرهنگ واقعی مبارزه، بازسازی ارتش و خاتمه بخشیدن به جنگ‌ها به‌صورت درست، بازدارندگی واقعی را به ایالات متحده بازمی‌گرداند.

مقامات امریکایی اعلام نکرده‌اند که دقیقاً چه تعداد از افغان‌ها همچنان در کشورهای ثالث گرفتار هستند.

اما برخی فعالان حقوق بشر تخمین می‌زنند که صدها نفر هنوز در مراکز موقت در بیش از سی و شش کشور گرفتارند. گاردین روز سه‌شنبه بر اساس اسناد متعلق به حکومت امریکا فاش کرد که افغان‌های بی‌سرنوشت از مشکلاتی مانند سلامت روانی، امکانات ناکافی، جدایی از خانواده‌ و نگرانی از بازگشت اجباری به افغانستان رنج می‌برند.

گاردین نوشت که این اسناد پس از اقامه دعوا علیه وزارت دفاع و وزارت امور خارجه امریکا به دست آمده‌اند.

اسم کشورها مشخص نیست، اما حامیان حقوق پناهجویان گفته‌اند که پناهجویان تخلیه شده افغان عمدتا در چهار کشور امارات متحده عربی، آلمان، قطر و کوزوو نگهداری می‌شوند. اخیرا، حکومت امریکا با فیلیپین به توافق رسید تا شماری از پناهجویان افغان واجد انتقال به امریکا را تا زمان بررسی پرونده های شان، موقتا بپذیرد.

تا اپریل ۲۰۲۳، بیش از ۲۸۰۰ نفر در قطر، ۱۲۵۶ نفر در امارات متحده عربی، ۲۵۹ نفر در کوزوو و ده‌ها نفر دیگر در کشورهای دیگر در بلاتکلیفی بسر می‌برند. وزارت خارجه امریکا گفته که اکثر پناهجویان از امارات متحده منتقل شده و حدود ۵۰ نفر همچنان باقی مانده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه امریکا به گاردین گفت که تلاش‌های حکومت امریکا برای اسکان مجدد افغان‌های واجد شرایط از سال ۲۰۲۱ ادامه داشته است و درخواست‌کنندگان در کشورهای ثالث با مجوز و با هزینه امریکا زندگی می‌کنند.

او افزود که ایالات متحده در سال مالی ۲۰۲۴ بیش از ۳۳ هزار ویزای مهاجرت ویژه برای افغان‌ها صادر کرده است.

در پی اعلام خروج امریکا از افغانستان در جولای ۲۰۲ بیش از ۱.۶ میلیون نفر از افغانستان خارج شدند.

گوانتاناموی کوچک

مدافعان حقوق بشر پیش‌تر در مورد مراکز نگهداری افغان‌های بلاتکلیف در امارات، کوزوو و قطر ابراز نگرانی کرده بودند.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر در سال ۲۰۲۳ از وضعیت وخیم بیش از دو هزار و ۷۰۰ افغان در امارات خبر داده بود. در قطر و کوزوو نیز گزارش‌هایی از اعتصاب‌های غذایی و تلاش برای خودکشی وجود داشته است.

کمپ کوزوو به‌طور غیررسمی به نام «گوانتاناموی کوچک» شناخته می‌شود، زیرا به کسانی که در آنجا نگهداری می‌شدند گفته شده بود که اگر از مراکز خارج شوند، درخواست‌های مهاجرتی آنها برای ورود به ایالات متحده رد خواهد شد.

به گزارش گاردین، شکایت‌های زیادی درباره نحوه بررسی پرونده‌ها وجود داشته است. در یک مورد، یک زن مسن مبتلا به الزایمر به ایالات متحده منتقل شد، در حالی که همراهان او همچنان در امارات گیر مانده بودند. مقامات گفته بودند که آنها می‌خواستند او را به خانه سالمندان انتقال دهند.

پناهجویان منتظر ورود به امریکا درحالی در بلاتکلیفی به سر می‌برند که تا چند روز دیگر دونالد ترامپ به کاخ سفید مستقر می‌شود.

شاون وان‌دیور، کهنه‌سرباز نیروی دریایی امریکا که در روند تخلیه افغان‌ها با وزارت امور خارجه همکاری کرده است، گفت که او نگران است که دونالد ترامپ مانند دوران ریاست‌جمهوری اول خود، ورود پناهندگان را متوقف کند.

او گفت: «امیدواریم زندانیان افغان از زندان گوانتانامو آزاد شوند زیرا این یک معامله دوجانبه است.»

جورج گلزمن، رایان کوربت و محمودشاه حبیبی سه شهروند امریکایی هستند که از سال ۲۰۲۲ در زندان طالبان به‌سر می‌برند.

طالبان در ازای آزادی این شهروندان امریکایی خواستار آزادی آخرین زندانی افغان به‌نام محمد رحیم افغان از زندان گوانتانامو شده است. او به اتهام ارتباط با اسامه بن لادن، رهبر سابق القاعده، زندانی است.

اخیراً، یک مقام طالبان با حفظ هویت به گاردین گفته که این گروه مذاکرات برای تبادل زندانیان را تا آغاز حکومت ترامپ به تعویق انداخته است.

موضوع تبادل زندانیان بین امریکا و طالبان پس از آن پیچیده شده است که طالبان بازداشت محمودشاه حبیبی را تکذیب کرده است، اما مقام‌های امریکایی و خانواده محمود شاه باور دارند که او در نزد طالبان است.

احمدشاه حبیبی، برادر محمود حبیبی، روز گذشته در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال گفت که در گفت‌وگوی تلفنی با جو بایدن، رئیس‌جمهور امریکا، به او اطمینان داده شده است که برادرش یکی از موارد مهم در مذاکرات با طالبان است.

او به خبرگزاری باختر گفت که بازداشتی‌ها به محاکم قضایی معرفی شده‌اند، اما توضیح نداد که این متهمان در چه برهه زمانی بازداشت شده‌اند.

قانع همچنین گفت که گروه مذکور ۲۱ هزار هکتار زمین را نیز از مواد مخدر پاکسازی کرده است.

سخنگوی وزارت داخله طالبان افزود که بر اساس دستور ملا هبت‌الله، رهبر این گروه، هزاران عملیات در سراسر کشور برای از بین بردن مواد مخدر انجام شده است.

قانع تاکید کرد که تولید مواد مخدر در افغانستان به میزان قابل توجهی کاهش یافته و نزدیک به صفر است.

آخرین گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که تولید تریاک در سال ۲۰۲۴ به ۴۳۳ تن رسیده است. سازمان ملل گفته است که طالبان در از بین بردن مزارع خشخاش موفق بوده اما در عوض افغانستان به یکی از کشورهای عمده تولیدکننده ماده مخدر متامفتامین یا شیشه در جهان تبدیل شده است.

رئیس کمیته تحریم‌های سازمان ملل متحد ماه گذشته گفت که تعدادی از مقامات مهم طالبان جز شبکه‌های تولید و قاچاق مواد مخدر اند‌. او به اعضای شورای امنیت گفت: «برخی از مقامات ارشد طالبان به طور گسترده در تولید مواد مخدر و قاچاق آن دست دارند.»

در یک مورد، یک فرمانده پولیس طالبان در بدخشان به نام قاری واصل، به اتهام «قاچاق مواد مخدر و سوء استفاده از امکانات دولتی» از سمت خود برکنار شده است.

همزمان با این دیدار، سازمان ملل متحد گروه کاری اقتصادی را براساس فیصله نشست دوحه تشکیل داده که هدف از آن هماهنگی کمک‌های اقتصادی افغانستان تحت کنترول طالبان است. اولین نشست گروه اقتصادی روز سه‌شنبه به گونه مجازی برگزار می‌شود که عمدتا در سطح سفیران کشورهای منطقه و رئیسان وزارتخانه‌های طالبان است.

نمایندگان ۲۵ کشور و یازده سازمان بین‌المللی عضو این گروه کاری اند که در آن نمایندگان پنج وزارتخانه اداره طالبان و ۴ نماینده بخش بازرگانی افغانستان حضور دارند.

وزیر اقتصاد طالبان به نماینده سازمان گفته است کمک‌های مالی جهان متناسب با نیازهای اقتصادی و اولویت‌های توسعه‌ای مردم، با تاکید بر توسعه متوازن، مصرف شود.

او گفته است کشورها از کشاورزی و دامداری، توسعه خدمات بهداشتی، امنیت غذایی، کسب‌وکارهای کوچک، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای حمایت کنند.

وزیر طالبان امیدوار است که کمک های امدادی باعث اشتغال‌زایی و کاهش فقر در افغانستان شود. اما، کشورهای غربی، اهداکننده اصلی کمک‌های امدادی، تنها به نیازهای عاجل و فوری مانند رفع گرسنگی در افغانستان پرداخته و مایل به همکاری اقتصادی و عمرانی با حکومت طالبان نیستند.

مشروعیت نداشتن حکومت طالبان و بی‌اعتنایی این گروه به خواسته‌های کشورهای کمک کننده باعث شده است که آنها علاقه‌ای به سرمایه گذاری و کمک‌های توسعه‌ای در افغانستان نداشته باشند.

افغانستان با بحران شدید انسانی دست‌وپنجه نرم می‌کند. بر اساس گزارش نهادهای بین‌المللی، بیش از ۲۳ میلیون نفر در این کشور به کمک‌های بشردوستانه وابسته اند.