اداره طالبان بیش از هشت هزار کارمند دولت پیشین را ممنوع‌الخر‌وج کرده است

وزارت‌خانه‌های خارجه، مالیه،‌ عدلیه، اطلاعات و فرهنگ، مخابرات، معادن، امر به معروف و دادگاه عالی طالبان از جمله نهادهای مهمی اند که اسناد شان درز کرده است.

هزاران نسخه از اسناد رسمی طالبان در یک وبسایت به نام طالب لیکس منتشر شده‌اند. هویت هکرها و اطلاعات مربوط به این وبسایت مشخص نیست و هنوز هیچ گروهی مسئولیت آن را به عهده نگرفته است.

در کنار وزارت‌هایی که ذکر شد، اسناد وزارت‌های صحت عامه، تجارت، آب و برق، مخابرات، مهاجرین و همچنان اسناد دفتر معاون اقتصادی رئیس‌الوزرا، سازمان ملی آمار و اطلاعات، ریاست مستقل زندان‌ها و برخی ادارات دیگر در این وب‌سایت افشا شده‌اند.

در بررسی اولیه دیده می‌شود که این اسناد شامل اطلاعات اداری، احکام رسمی، مکاتبات دولتی و احتمالاً اطلاعات حساس امنیتی باشد. به‌خصوص هنوز تا این لحظه که خبر آماده می‌شود، امکان دسترسی به اسناد دادگاه عالی طالبان، ریاست مستقل زندان‌ها، وزارت عدلیه و وزارت امر به معروف این گروه میسر است. این اسناد می‌تواند هم برای طالبان و هم برای محکومان یا افراد بازداشتی پیامد سنگین حقوقی داشته باشد.

همچنان در بررسی اولیه اسناد و مکاتبات در وزارت خانه‌های خارجه، معادن، تجارت و همچنین معاونت اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان قابل دسترس است و ممکن است اطلاعاتی مهمی از قراردادها و زد و بندهای اقتصادی مقام‌های طالبان را در اختیار عموم قرار دهد.

تاکنون طالبان واکنش رسمی به این حادثه نشان نداده‌ است و برای مسدود کردن این وبسایت نیز هنوز دست به کار نشده است.

وزارت خارجه تاجیکستان در بیانیه‌ای اعلام کرد که در «ششمین نشست» نمایندگان ویژه کشورهای آسیای مرکزی و اتحادیه اروپا، وضعیت حقوق بشر و شرایط زنان افغان مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان در نشست دیدگاه‌های خود را درباره تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی افغانستان از زمان نشست قبلی در فبروری ۲۰۲۴ مطرح کردند. آنها به بررسی رویکردهای کشورهای آسیای مرکزی و اتحادیه اروپا برای کمک به افغانستان پرداختند.

وزارت خارجه تاجیکستان اعلام کرد که نمایندگان دو طرف همچنین روی «وضعیت حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران در افغانستان، و چالش‌ها و تهدیدهای امنیتی» تبادل نظر کردند.

پیش از این نشست، سراج‌الدین مهرالدین، وزیر امور خارجه تاجیکستان، با توماس نیکلاسون، نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور افغانستان، دیدار کرد.

وزارت خارجه تاجیکستان گفت که این دیدار شامل گفت‌وگویی سازنده درباره وضعیت افغانستان و همکاری برای مقابله با چالش‌ها و تهدیدهای پیش رو بود.

کشورهای آسیای مرکزی به‌شدت نگران تهدیدهای امنیتی ناشی از خاک افغانستان هستند. این تهدیدات شامل حضور داعش و جریان‌های رادیکال آسیای مرکزی فعال در افغانستان است. تاجیکستان حتی از کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی درخواست تقویت مرزهای خود با افغانستان را ارایه کرده است.

با این حال، برخی کشورهای آسیای مرکزی روابط نزدیکی با طالبان برقرار کرده‌اند. اوزبیکستان و قزاقستان بیشترین روابط اقتصادی و تجاری را با طالبان ایجاد کرده و نمایندگان این گروه را در آستانه و تاشکند پذیرفته‌اند.

نگرانی اتحادیه اروپا بیشتر بر مسایل مربوط به حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان متمرکز است. طالبان به‌طور سیستماتیک زنان را از عرصه عمومی حذف کرده و متهم به نقض گسترده حقوق بشر و اجرای اپارتاید جنسیتی هستند.

به گفته منابع، وزارت خارجه ترکیه پس از ماه‌ها چانه‌زنی تصمیم گرفت که کنترول سفارت را به‌دست بگیرد. هنوز مشخص نیست که ترکیه سفارت افغانستان را به طالبان می‌‌سپارد یا نه.

به این ترتیب، اگر تغییری در تصمیم وزارت خارجه ترکیه رخ ندهد، فردا ساعت ۵ عصر آخرین روز کاری سفارت تحت رهبری ماموران جمهوری اسلامی افغانستان اسبق خواهد بود.

بنا به یافته‌های افغانستان اینترنشنال، وزارت خارجه طالبان حدود چهارماه پیش نیز تلاش کرده بود که کنترول سفارت را به دست بگیرد. این گروه قبلا موفق شده بود که دیپلومات‌های خود را در قنسولگری افغانستان در استانبول تعیین کند و کنترول آن را به دست بگیرد.

خبرنگار افغانستان اینترنشنال در ماه میزان گزارش داد که حکومت ترکیه شروع کار دو دیپلومات طالبان در سفارت را پذیرفته بود. طالبان امیدوار بود که با آغاز به کار این دو فرستاده، کنترول سفارت را نیز به عهده گیرد. اما، تلاش طالبان منجر به اختلاف در این سفارت شد.

طالبان از زمانی که در آگست ۲۰۲۱ قدرت را در افغانستان به‌دست گرفت، روابط خود را با ترکیه تقویت کرد. هرچند ترکیه مثل سایر کشورها حکومت طالبان را به‌رسمیت نشناخته است، اما سفارت آن کشور در کابل باز است و هر از گاهی میزبان مقام‌های طالبان در انقره یا استانبول است.

این در حالی است که ترکیه میزبان بیشترین تعداد چهره‌های مخالف طالبان نیز است.

در تحویل گرفتن کنترول سفارت افغانستان یا واگذاری آن به طالبان ترکیه تنها نیست. پیش از این‌، شماری از کشورهای دیگر از جمله ایران،‌ پاکستان،‌ روسیه، هند و برخی از کشورهای آسیای مرکزی سفارت افغانستان و قنسولگری‌های آن را به طالبان واگذار کرده‌اند.

در شماری از کشورهای اروپایی نیز برخی کشورها از جمله آلمان فشارها بر دیپلومات‌های حکومت پیشین را برای همکاری با طالبان بیشتر کرده یا از آنها خواسته است که سفارت و قنسولگری‌های افغانستان را ترک کنند.

مخالفان طالبان و رهبران پیشین افغانستان با یادآوری از پروژه‌های آقاخان در افغانستان و اهمیت مذهبی او برای بخشی از مسلمانان افغانستان و جهان، درگذشت او را تسلیت گفتند.

آقاخان روز گذشته در ۸۸ سالگی در لیسبون، پایتخت پرتگال درگذشت و شماری از رهبران جهان و چهره‌های بین‌المللی شامل دبیرکل سازمان ملل نیز به مرگ رهبر اسماعیلیان واکنش نشان داده‌اند.

جبهه آزادی و جبهه مقاومت، حامد کرزی، کریم خلیلی، عبدالله عبدالله و برخی دیگر از رهبران جهادی و مقام‌های پیشین افغانستان درگذشت آقاخان را تسلیت گفته‌اند.

آقاخان در سال ۱۹۳۶ در سوئیس به دنیا آمد و از سال ۱۹۵۷، پس از درگذشت پدرش شاه‌امیر آقاخان سوم، به عنوان امام اسماعیلی‌ها معرفی شد. او نه تنها به عنوان یک رهبر مذهبی، بلکه به خاطر فعالیت‌های خیرخواهانه و بشردوستانه‌اش نیز در سطح جهان شهرت داشت. همچنین در زمینه ارتقاء گفت‌وگوهای میان‌دینی، توسعه انسانی، و تقویت روابط میان جوامع مختلف فعالیت‌های زیادی داشته است.

شبکه توسعه آقاخان در افغانستان پروژه‌های مختلف در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی و ساخت و ساز انجام داده است.

طالبان هفته گذشته هوتل پنج ستاره کابل سرینا را از شبکه توسعه آقاخان تصاحب کرد. این هتل که در ۲۰۰۲ توسط شبکه توسعه آقاخان بازسازی شد، نقش مهمی در جذب گردشگران و پذیرایی از مقامات خارجی ایفا کرد.

مجموعه هوتل‌های سرینا اعلام کرد که شعبه کابل خود را پس حدود دو دهه فعالیت در پی مداخله طالبان متوقف کرده است.

آقاخان در حالی درگذشت که پیروان او در افغانستان مورد و آزار و اذیت اعضای طالبان اند. بنا به گزارش‌ها، افراد وابسته به طالبان شیعیان اسماعیلی، به ویژه در بدخشان را مجبور می‌کنند که تغییر مذهب دهند.

منابع گفتند که معاملات در سرای شهزاده مانند گذشته آزاد نیست و طالبان به طور جدی فعالیت صرافان را زیر نظر گرفته است. آنها گفتند که طالبان غرفه‌های کوچک و سیار صرافان را نیز از سطح شهر برداشته است.

طالبان با این اقدام تلاش می‌کند از کاهش ارزش افغانی در برابر ارزهای خارجی به ویژه دالر جلوگیری کند.

اما منابع می‌گویند کسی حاضر نیست بر اساس نرخ اعلام شده طالبان خرید و فروش انجام دهد.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان روز چهارشنبه گفت که «افغانی مدیریت می‌شود».

بانک مرکزی تحت کنترول طالبان روز چهارشنبه ۱۷ دلو، یک دالر را ۷۳ افغانی اعلام کرد.

پس از تعلیق کمک‌های امریکا ارزش افغانی در برابر دالر به صورت بی‌سابقه کاهش یافت. طالبان برای حفظ ثبات افغانی در جریان بیش ۱۳ روز گذشته دستکم چهار بار مجموعا ۱۰۰ میلیون دالر به بازار عرضه کرده است.

با این حال، اقدامات طالبان نتوانسته از کاهش ارزش افغانی جلوگیری کند. منابع می‌گویند دالر در بازار بیشتر از نرخ تعیین شده توسط طالبان، به طور زیرزمینی معامله می‌شود.