سازمان حمایت از خبرنگاران به مناسبت روز جهانی رادیو نوشت که رسانههای صوتی به دلیل سانسور گسترده و سرکوبگرانه طالبان با چالشهای جدی مواجهاند. این سازمان از جامعه جهانی و نهادهای حامی خبرنگاران خواست حمایت از رسانههای افغانستان را افزایش دهند.
سازمان حمایت از خبرنگاران پنجشنبه، ۲۴ دلو به مناسبت روز جهانی رادیو نوشت که رسانههای صوتی در افغانستا نقش مهمی در اطلاعرسانی دارند. این سازمان افزود که شمار زیادی جمعیت افغانستان به رسانههای تصویری دسترسی ندارند و اطلاعات را از طریق رادیو به دست میآورند.
این سازمان رسانههای صوتی را یکی از تاثیرگذارترین ابزارها برای ارائه اطلاعات در افغانستان دانسته تاکید کرده است که حمایت از رادیوها باید افزایش یابد. این سازمان همچنان کار رسانههای صوتی به ویژه خبرنگاران زن در رادیوها را مهم و تاثیرگذار خوانده و از آنها قدردانی کرده است.
پیش از این مرکز خبرنگاران افغانستان در شش جدی اعلام کرد که طالبان در سال ۲۰۲۴ روند سرکوب رسانهها را با گستردگی بیشتری ادامه داده است. این مرکز گفت امسال ۱۸۱ رویداد نقض حقوق رسانهها و خبرنگاران توسط طالبان را ثبت کرده که ۱۳۰ مورد آن تهدید و ۵۱ مورد آن بازداشت خبرنگاران بوده است.
سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در پیامی به مناسبت روز جهانی رادیو گفت این گروه فقط از رسانههایی حمایت میکند که طبق سیاست طالبان فعالیت کنند.
خبیب غفران گفته این وزارت پس از روی کار آمدن دوباره طالبان، تاکنون به ۳۳ رادیو جواز فعالیت داده که طبق سیاست این گروه کار میکنند. او در عین حال افزود که در مجموع ۲۳۴ رادیو در کابل و ولایات فعالیت میکنند.
طبق این گزارش، طالبان از این واحد انتحاری در عملیات علیه جبهههای مقاومت ضد این گروه استفاده میکنند. جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان از جمله جریانهای نظامی و سیاسی اند که در جریان سه سال گذشته در کابل و ولایتهای شمال افغانستان حملاتی را علیه طالبان سازماندهی کردهاند.
طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان در سال ۱۴۰۰، لشکر منصوری را ایجاد کرد. مقامهای طالبان گفتند که این لشکر یک «کندک فدائیان و استشهادی» است. طالبان به عاملان انتحاری «فدایی یا استشهادی» میگویند.
مقامهای طالبان گفته بودند که این واحد انتحاری در ولایتهای شمالی از جمله در بدخشان مستقر شده است. به گفته طالبان، لشکر منصوری با پیشرفتهترین تجهیزات نظامی مجهز شده است.
تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل سی و پنجمین گزارش خود درباره داعش، القاعده، گروهها، نهادها و سازمانهای مرتبط را منتشر کرد.
این گزارش که در ۱۷ دلو منتشر شد میگوید که طالبان به القاعده اجازه داده است تا در افغانستان پایگاههایی ایجاد کند و خانههای امن و اردوگاههای آموزشی این سازمان تروریستی در سراسر کشور پراکندهاند.
سکونت جنگجویان القاعده در مناطق اعیاننشین کابل
بر اساس این گزارش، طالبان به حضور اعضای القاعده در افغانستان حساس است.
در گزارش گفته شده است که افراد رده پایین سازمان القاعده همراه با خانوادههایشان در مناطق قلعه فتحالله، شهر نو و وزیر اکبر خان کابل تحت حفاظت استخبارات طالبان زندگی میکنند. شورای امنیت سازمان ملل گفته است که رهبران ارشد القاعده به مناطق روستایی، از جمله روستای بلغولی در ولایت سرپل و همچنین ولایات کنر، غزنی، لوگر و وردک، منتقل شدهاند.
در گزارش آمده است که برخی کشورها گزارش دادهاند که حمزه الغامدی، همراه با خانوادهاش در منطقه بهشدت محافظتشده ششدرک کابل حضور دارد. حمزه صالح بن سعید الغامدی، شهروند عربستان سعودی و از رهبران ارشد القاعده است.
او از افراد مورد اعتماد اسامه بن لادن، بنیانگذار القاعده، بوده و مسئولیت حفاظت او را بر عهده داشته است.
در جون ۲۰۲۳، برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه امریکا اعلام کرد که برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری یا شناسایی محل اختفای الغامدی شود، تا پنج میلیون دالر پاداش تعیین شده است.
در گزارش شورای امنیت همچنین آمده است که طالبان ابو اخلاص المصری را به یک محل امن در منطقه افشار کابل منتقل کردهاند که از آن بهعنوان مرکز آموزشی نیروهای خود استفاده میکنند.
ابو اخلاص المصری یکی از فرماندهان ارشد القاعده است که گفته میشود در افغانستان فعالیت میکند.
بر اساس گزارشها، او پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، از زندان بگرام آزاد شد و اکنون در این کشور حضور دارد.
اردوگاههای آموزشی جماعت انصارالله در خوست
شورای امنیت سازمان ملل همچنین به فعالیتهای جماعت انصارالله اشاره کرده است.
گفته شده که این گروه در ولایت خوست اردوگاههای آموزشی با مهندسان القاعده و مربیان تسلیحاتی داشته و یک مرکز نظامی ویژه در ولسوالی کلفگان ولایت تخار ایجاد کرده بود تا جنگجویان آسیای مرکزی و عرب را آموزش دهد.
در گزارش تذکر داده شده است که گروه انصارالله واحدی به نام «انصار» را در ولسوالی امام صاحب ولایت قندوز تشکیل داده تا به مناطق مرزی نفوذ کند.
تهدید فرامنطقهای داعش خراسان
گزارش شورای امنیت سازمان ملل نشان میدهد که داعش خراسان دیگر صرفاً یک تهدید محدود به افغانستان نیست، بلکه در حال گسترش نفوذ خود به کشورهای همسایه، بهویژه در آسیای مرکزی، ایران و حتا روسیه است.
بر اساس این گزارش، داعش خراسان همچنان از شمال افغانستان کشورهای آسیای مرکزی را تهدید میکند.
گفته شده است که حملات قبلی این گروه در ایران و روسیه نشان میدهد که تمرکز آن فقط روی افغانستان نیست.
در بخشی از گزارش شورای امنیت سازمان ملل آمده است که داعش خراسان تلاش دارد تا از نارضایتی تاجیکهای شمال افغانستان نسبت به طالبان بهرهبرداری کرده و حمایت بیشتری جلب کند.
گزارش شورای امنیت تصریح میکند که تعداد هواداران و حامیان داعش خراسان در ولایتهای بدخشان و قندوز بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
این گزارش به افزایش چشمگیر تعداد هواداران داعش شاخه خراسان در ولایتهای بدخشان و قندوز نیز اشاره دارد.
گفته شده که باوجود فشار طالبان بر گروه داعش، بهویژه در ولایتهای هلمند و قندهار، گزارشهایی وجود دارد که برخی کشاورزان، به دلیل ممنوعیت کشت خشخاش، برای انتقام از طالبان، به جنگجویان داعش پناه دادهاند.
مسیرهای ورود داعش به افغانستان
شورای امنیت تأکید دارد که داعش خراسان مسیرهای جدیدی برای جذب و انتقال نیرو ایجاد کرده است. گفته شده که مسیرهای اصلی ورود نیروهای جدید به افغانستان شامل عبور از ولایت وان در ترکیه و شهرهای ارومیه، مشهد و زاهدان در ایران است.
در گزارش آمده است که نیروهای تازهجذبشده از طریق هرات و نیمروز وارد افغانستان شده و در نزدیکی ولسوالی یاوان در ولایت بدخشان آموزش میبینند، جایی که یک اردوگاه برای جنگجویان و بمبگذاران انتحاری مستقر شده است.
این گزارش تاکید دارد که اردوگاههای آموزشی با مربیان عرب نیز در ولایتهای کنر و نورستان فعال هستند.
در بخشی از گزارش آمده است که داعش شاخه خراسان تلاش کرده تا از طریق مشوقهای اقتصادی، اعضای گروههای وابسته به القاعده، از جمله جنبش اسلامی ترکستان شرقی و حزب اسلامی ترکستان را جذب کند.
گفته شده است که همزمان، با گسترش فعالیتهای داعش به سمت شمال افغانستان، طالبان گروههایی مانند جنبش اسلامی ترکستان شرقی، حزب اسلامی ترکستان، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله را برای مقابله با آنها بسیج کرده است.