ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان بر تمایل این گروه برای تعامل با جهان تأکید کرد. او گفت که طالبان «جزئی از جامعه جهانی» است و میخواهد با حفظ ارزشهای اسلامی و ملی افغانستان با دنیا «مشترک زندگی کند.»
این اولین بار نیست که یک مقام طالبان بر تعامل با جامعه جهانی تاکید میکند. مقامهای این گروه پیوسته بر این موضوع تاکید کردهاند اما هیچ کشوری حکومت طالبان را به رسمیت شناخته نشده است.
طالبان قدرت را از راه نظامی و جنگ تصاحب کرده و اداره این گروه متهم به نقض گسترده حقوق بشر است.
محمدیعقوب مجاهد روز پنجشنبه در مراسم افتتاح یک مرکز صحی در شفاخانه داوود خان در کابل گفت که طالبان با حفظ ارزشهای اسلامی خواهان تعامل با کشورهای جهان است.
او گفت: «ما نمیخواهیم بار دیگر افغانها مجبور به مهاجرت شوند. باید در برابر این مشکلات ایستادگی کنیم.»
طالبان یکی عوامل مهاجرت افغانها است. دهها هزار نفر در جریان بیست سال گذشته به دلیل جنگ این گروه افغانستان را ترک کردند و پس از تسلط طالبان بر افغانستان موج مهاجرت به طور بیسابقه افزایش یافت.
طالبان تحت تحریمهای بینالمللی قرار دارد و سیاستهای سختگیرانهاش، بهویژه علیه زنان این گروه را منزوی کرده است.
این مقام طالبان با اشاره به چالشهای پیشروی این گروه افزود: «در این مسیر، موانعی وجود دارد، اما باید با تدبیر و صبر بر آنها غلبه کنیم.» او حل فوری مشکلات را غیرواقعبینانه دانست و گفت: «گاهی در مسیر حل یک مشکل، چالشهای بزرگتری ایجاد میشود.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پس از استقرار دوباره طالبان در افغانستان، دهها هزار نفر به دلیل تهدیدات طالبان، فقر و بیکاری افغانستان را ترک کردند و
سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۰ تاکنون نزدیک به ۸ میلیون افغان مهاجرت کردهاند.
مقامهای طالبان در سه و نیم سال گذشته بارها اعلام کردهاند که خواهان روابط مثبت با جامعه جهانی هستند، اما سیاستهای این گروه، بهویژه ممنوعیت آموزش و کار زنان، مانعی جدی در مسیر پذیرش بینالمللی آنها بوده است.
کشورهای غربی، بهویژه ایالات متحده، بارها تأکید کردهاند که طالبان بدون تغییر سیاستهای خود، نمیتوانند انتظار به رسمیت شناخته شدن داشته باشد.
با این حال، برخی کشورهای منطقه از جمله چین، روسیه، ایران و پاکستان تعاملات خود را با طالبان گسترش دادهاند، هرچند تاکنون هیچیک از آنها اداره این گروه به رسمیت نشناختهاند.
با قطع کمکهای امریکا اداره طالبان بیش از گذشته دچار مشکل شده است.
فصیحالدین فطرت، رئیس ارتش طالبان گفت که هیچ گونه اختلافی میان سران این گروه وجود ندارد. ملا عبدالغنی برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان هم از مردم خواست گزارش رسانهها در مورد اختلاف میان طالبان را باور نکنند.
به نظر میرسد مقامهای طالبان با حضور در مراسم افتتاح یک مرکز صحی سعی میکنند اختلافها را نادیده گرفته و اتحاد میان خود را نشان دهند.
در هفتههای اخیر شماری از رهبران طالبان از جمله ملا برادر، سراجالدین حقانی و وزیر عدلیه طالبان به بهانه درمان و حج کابل را ترک و به دبی و عربستان سعودی رفتند.
سفر نیمه تمام ملا برادر به دبی
به دنبال سفر ملا برادر به دوحه، شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که این مقام ارشد طالبان برای درمان یکماهه به قطر رفته است. کمیته تحریمهای شورای امنیت گفته است که معافیت ممنوعیت سفر ملا برادر را از ۹ فبروری تا ۳ مارچ ۲۰۲۵ تصویب کرده است.
طالبان درباره بیماری ملا برادر و روند درمان او چیزی نگفته است. او روز پنجشنبه دوم حوت در کابل در مراسم افتتاح یک مرکز صحی در شفاخانه داوود خان شرکت کرد.
ملا برادر از مردم خواست که به سخنان «رسانههای مغرض» باور نکنند. او گفت در هر حالتی نظام طالبان دوام خواهد کرد.
به نظر میرسد ملا برادر سفر درمانی خود به دبی را ناتمام گذاشته و به کابل بازگشته است.
ملا برادر در این مراسم بدون اشاره به اختلافات میان طالبان گفت: «اطاعت و احترام یک اصل ذاتی در امارت اسلامی است که در هرگونه شرایطی ادامه خواهد یافت. تمرکز امارت اسلامی بر تطبیق شریعت، آبادانی کشور و رفاه ملت است.»
ملا عبدالغنی برادر از جامعه جهانی خواست که به تعامل مثبت با طالبان روی بیاورد. او گفت اعمال فشارهای اقتصادی و سیاسی به نفع هیچ طرفی نیست.
غیبت یک ماهه وزیر دفاع طالبان
ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان آخرین بار در ۶ دلو ۱۴۰۳ با وزیر خارجه ایران در کابل دیدار کرد. در نزدیک به یک ماه گذشته هیچ تصویر و خبری از او منتشر نشده بود.
محمد یعقوب مجاهد در مراسم افتتاح مرکز صحی در شفاخانه داوود خان بر تعامل مثبت با جامعه جهانی تاکید کرد. او گفت که طالبان با حفظ ارزشهای اسلامی خواهان تعامل با کشورهای جهان است.
او گفت «نمیخواهیم که افغانها بار دیگر مجبور به مهاجرت شوند؛ باید در برابر این مشکلات ایستادگی کنیم. مشکلات مردم باید به گونهای حل شوند که «نه سیخ بسوزد و نه کباب.»
ملا یعقوب تاکید کرد «خدا نکند که برای حل یک مشکل، چهار یا پنج مشکل دیگر ایجاد کنیم.»
انکار اختلاف میان طالبان
فصیحالدین فطرت، رئیس ارتش طالبان که بنابر گزارشها در هفتههای اخیر به دلیل «تهدیدات امنیتی» به دفتر کارش نرفته بود نیز در این مراسم شرکت کرد. فطرت وجود اختلاف در رهبری طالبان را رد کرد و گفت: «هیچ اختلافی میان رهبران امارت اسلامی وجود ندارد.» او گفت «این تبلیغات را مخالفین ما به راه انداختهاند.»
رئیس ارتش طالبان تعصبات قومی در اداره طالبان را رد کرده و گفت: «چنین چیزی حقیقت ندارد و به هرکس به اندازه توانایی و شایستگیاش موقف داده میشود.»
او در بخشی از سخنانش به نشست مخالفان طالبان در ویانا اشاره کرد و گفت که «افغانستان پس از طالبان وجود ندارد.»
او با لحن تندی از مخالفان طالبان انتقاد کرد و گفت «مردم، مخالفان طالبان را استفراغ کردهاند.»
این مقام طالبان تاکید کرد «کسانی که به افغانستان پساطالبان فکر میکنند، این خواب و خیال و جنون است.»
او درباره شرکتکنندگان نشست ویانا گفت که آنها در میان مردم جایگاهی ندارند.
فصیحالدین فطرت از مخالفان طالبان خواست که به افغانستان بازگردند و مدعی شد که طالبان امنیت را تامین کرده و در افغانستان زیر کنترول این گروه «هیچ اختلاف، تعصب و تبعیض وجود ندارد.»
به باور کارشناسان حضور برخی چهرههای کلیدی طالبان در مراسم افتتاح یک مرکز صحی در بیش از آنکه یک رویداد معمولی باشد، میتواند نشانهای از تلاش آنان برای نمایش وحدت و نادیده گرفتن اختلافات باشد.
اختلاف میان طالبان پس از فرار عباس استانکزی، معین سیاسی وزارت خارجه افغانستان تشدید شد.
او از رهبر طالبان به تندی انتقاد کرد و گفت طالبان بر میلیونها زن افغان ظلم کرده است.
منابع گفتند رهبر طالبان او را ممنوع الخروج کرده و حکم بازداشتش را صادر کرده بود اما او با تلاش برخی از رهبران طالبان موفق شد از کابل فرار کند.
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، آخرینبار ۳۷ روز پیش با سفیر عربستان در کابل دیدار داشت و از آن زمان تاکنون، هیچ خبری از فعالیتهای او منتشر نشد.
طالبان در دوم دلو اعلام کرد که سراجالدین حقانی همراه با عبدالحق وثیق رئیس استخبارات این گروه به امارات متحده عربی رفته است. شورای امنیت سازمان ملل بعدا اعلام کرد که او با مجوز این شورا به مراسم حج رفته است.
گزارشهای تایید ناشده حاکی است که سراجالدین حقانی با یک پرواز اختصاصی از امارت متحده عربی به خوست بازگشته است.
روز گذشته افغانستان اینترنشنال به صدای عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان دست یافت. او در این فایل صوتی از فساد گسترده در میان طالبان انتقاد کرد و گفت از سمتش استعفا داده اما با استعفای او موافقت نشده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که این عضو کابینه طالبان نیز به دبی رفته است. در پی این گزارش، وزارت عدلیه طالبان تایید کرد که عبدالحکیم شرعی با هدایت رهبر طالبان برای درمان به دبی رفته است.
فرار، مخالفت و نافرمانی از رهبری
رسانههای بینالمللی گزارش دادهاند که اختلاف میان رهبران طالبان بر سر سیاستهای سختگیرانه هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، بهشدت افزایش یافته است.
در آخرین مورد روزنامه تلگراف چاپ بریتانیا اعلام کرد که آخندزاده با چهرههایی مانند سراجالدین حقانی، ملا یعقوب و عباس استانکزی بر سر ممنوعیت آموزش و کار زنان اختلاف نظر دارد و این موضوع ممکن است به درگیری داخلی بین جناحهای طالبان منجر شود.