روز جهانی زبان مادری؛ طالبان با زبان‌های افغانستان چه کرد

یک منبع در قندهار به افغانستان اینترنشنال گفت که این دختر ۲۰ ساله بود و یک هفته پس از عقد نکاح اجباری به زندگی‌اش پایان داد و خودکشی کرد.
به گفته منابع این دختر به شفاخانه میرویس قندهار منتقل و در آنجا جان خود را از دست داد.
پزشکان این شفاخانه نیز مرگ این دختر را تایید کردند.
فرماندهی امنیه طالبان در قندهار ادعا کرده است که این دختر جوان مدتی پیش با یک جوان ۲۲ ساله نامزد شده بود و هنوز مراسم عروسی او برگزار نشده بود. گفته شده است که او باشنده ولسوالی موسی‌قلعه ولایت هلمند بوده است.

افزایش ازدواج‌های اجباری و خودکشی دختران پس از تسلط طالبان

ازدواج‌های اجباری در افغانستان همواره یک مشکل جدی بوده است، اما پس از تسلط دوباره طالبان این پدیده به‌شدت افزایش یافته است.
محدودیت‌های گسترده بر تحصیل و کار زنان، فشارهای اقتصادی و ترس از طالبان، عواملی هستند که خانواده‌ها را به سمت وادار کردن دختران‌شان به ازدواج‌های اجباری سوق داده‌اند.

عوامل افزایش ازدواج‌های اجباری
با بسته شدن مکاتب به روی دختران بالاتر از صنف ششم و منع اشتغال زنان، بسیاری از خانواده‌ها به این باور رسیده‌اند که آینده‌ای برای دختران‌شان وجود ندارد. در نتیجه، آن‌ها را در سنین پایین مجبور به ازدواج می‌کنند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، ازدواج‌های دوم، سوم و چهارم در میان اعضای این گروه به یک رقابت تبدیل شده است. گزارش‌های متعددی نشان می‌دهد که بسیاری از فرماندهان و افراد وابسته به طالبان، به‌ویژه آن‌هایی که به منابع مالی و قدرت بیشتری دسترسی دارند، به تعدد زوجات روی آورده‌اند. این روند نه‌تنها به‌عنوان نشانه‌ای از نفوذ و جایگاه اجتماعی در میان اعضای طالبان تلقی می‌شود، بلکه در برخی موارد منجر به فشار بر خانواده‌ها برای ازدواج‌های اجباری شده است.
منابع مختلف از افزایش درخواست‌های ازدواج از سوی طالبان و حتی تصاحب اجباری زنان در برخی مناطق گزارش داده‌اند.

با این حال، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان گاه‌گاهی اعلام می‌کند که اقداماتی برای جلوگیری از ازدواج‌های اجباری انجام داده و در برخی موارد مانع آن شده است

افزایش فقر و ناامنی غذایی
بحران اقتصادی و افزایش بیکاری باعث شده است که برخی خانواده‌ها دختران‌شان را در ازای دریافت مهریه یا پول به ازدواج وادار کنند. این نوع ازدواج‌ها که در برخی موارد به فروش دختران شباهت دارد، به‌ویژه در مناطق روستایی افزایش یافته است.

افزایش نرخ خودکشی در میان دختران

در کنار ازدواج‌های اجباری، میزان خودکشی در میان دختران نیز به‌شدت افزایش یافته است.
بر اساس گزارش مرکز ویلسون که در ۳۰ جدی سال جاری منتشر شد، «حدود ۸۰ درصد از تلاش‌های خودکشی در افغانستان توسط زنان انجام می‌شود.»

سال گذشته، وزارت داخله طالبان اعلام کرد که ۳۶۰ مورد خودکشی در کشور ثبت شده است.
طالبان درباره تفکیک جنسیتی این آمار توضیحی نداد. با این حال، ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی طالبان، افزایش خودکشی‌ها را رد کرده است.

نگرانی‌های جهانی

فعالان حقوق بشر و سازمان‌های بین‌المللی بارها نسبت به این وضعیت هشدار داده‌اند. ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل، گفته است که بسیاری از دختران افغان پس از محرومیت از تحصیل دچار افسردگی شده و برخی به مواد مخدر یا خودکشی روی آورده‌اند.

ریچارد بنیت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور افغانستان، نیز تأکید کرده است که ممنوعیت تحصیل دختران آنان را به سمت ناامیدی و افسردگی شدید سوق داده است. او افزوده که حکومت استبدادی طالبان در افزایش تمایل به خودکشی در میان دختران نقش دارد.

پیش از این دفتر زنان سازمان ملل متحد نیز در گزارشی اعلام کرد که پس از تسلط طالبان، ۷۰ درصد زنان افغان با مشکلاتی چون اضطراب، انزوا، افسردگی و افکار خودکشی مواجه شده‌اند.
محدودیت‌های شدید طالبان بر حقوق زنان، به‌ویژه ممنوعیت تحصیل و کار، نه‌تنها آینده دختران افغان را نابود کرده بلکه آنان را در معرض ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشارهای روانی قرار داده است.

لیندا توماس-گرینفیلد، نماینده پیشین امریکا در شورای امنیت، روز چهارشنبه ۱۵ حمل ۱۴۰۳ اعلام کرد که دختران افغانستان با ازدواج اجباری، خشونت جنسیتی و تبعیض سیستماتیک، از جمله در آموزش، مواجه هستند، در حالی که پسران جوان به عنوان کودک سرباز استخدام می‌شوند.

سازمان حقوق بشر ایران جمعه، سوم حوت گزارش داد که این زندانیان به اتهام‌های «قتل عمد، جرایم مواد مخدر، سرقت مسلحانه و تجاوز به عنف» به اعدام محکوم شده بودند. این سازمان نوشت که تاکنون جزئیاتی درباره هویت دو زندانی افغان را به دست نیاورده است.

این سازمان هویت چهار زندانی ایرانی اعدام شده در زندان قزل‌حصار کرج را ساسان میرهادی، رضا، محمود براهوی و حسین ساسانی معرفی کرده است. این سازمان افزود که رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی اعدام چهار زندانی را تایید کرده‌اند.

سازمان حقوق بشر ایران که در اروپا فعالیت دارد، نوشت مقامات زندان قزل‌حصار کرج حکم اعدام این زندانیان را بامداد چهارشنبه و پنجشنبه اجرا کرده‌اند. این سازمان پیشتر در گزارش سالانه خود نوشت که جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۸۰ شهروند افغانستان را اعدام کرده است.

سازمان‌های حقوق بشری ایران گفته پس از تسلط طالبان بر افغانستان، جمهوری اسلامی روند اعدام زندانیان افغان را به شدت افزایش داده است.

به گفته این سازمان جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۴ اعدام زنیان افغان را به نسبت سال پیش سه برابر افزایش داده است.

طبق گزارش، آمار اعدام‌شدگان افغان در ایران در سال ۲۰۲۳ برابر با ۲۵ نفر و در سال ۲۰۲۲ برابر با ۱۶ نفر بود.

سازمان حقوق بشر ایران که در ناروی مستقر است، گفت جمهوری اسلامی سرکوب شهروندان افغانستان را تشدید کرده و سیاست‌های «تبعیض‌آمیز» خود را علیه آن‌ها افزایش داده است.

اتهامات اعدام‌شدگان افغان

جمهوری اسلامی شهروندان افغانستان را به اتهام‌های مختلف اعدام کرده است.

طبق گزارش، از این میان، یک افغان که «از ختلالات روانی» نیز رنج می‌برد، به اتهام «محاربه، بغی و افساد فی‌لارض» اعدام شد. ۹ افغان نیز در پی اتهامات مرتبط با «تجاوز» اعدام شده‌اند.

سازمان حقوق بشر ایران گفته است که ۳۹ نفر از افغان‌ها به اتهام‌های مرتبط به مواد مخدر اعدام شده‌اند. به گفته این سازمان، ۳۱ نفر دیگر به اتهام قتل (قصاص) اعدام شده‌اند.

این سازمان همچنین گفت که ۲۴ نفر از اعدام‌شدگان افغان شناسایی نشدند و تنها با نام کوچک‌شان شناخته شدند.

در گزارش آمده است که یک شهروند افغان نیز در پیش چشم مردم به دار آویخته شد.

سازمان حقوق بشر ایران می‌گوید که شهروندان افغانستان در زندان‌های ۱۵ استان مختلف ایران اعدام شده‌اند. طبق گزارش ۳۱ مورد این عدام‌ها در زندان‌های البرز/تهران اجرا شد.

طبق گزارش، تنها ۶ مورد از اعدام شهروندان افغانستان به گونه رسمی اعلام شده است.

افزایش اعدام افغان‌ها در ایران پس از قدرت‌گیری طالبان

سازمان حقوق بشر ایران در گزارش سالانه خود گفت که افغان‌ها بزرگترین گروه غیرایرانی در میان اعدام‌شدگان و محکومان به اعدام در زندان‌های جمهوری اسلامی‌اند.

این سازمان، گفت که در سال ۲۰۲۱، تا ماه سپتامبر هیچ موردی از اعدام افغان‌ها در ایران گزارش نشده بود اما بعدا طی ۳۵ روز، پنج مرد افغان اعدام شدند.

سازمان حقوق بشر ایران بار دیگر یادآوری کرد کرد در اکتبر سال ۲۰۲۱، هشدار داده بود که بازگشت طالبان به قدرت، زمینه را برای اعدام شهروندان افغانستان در ایران تسهیل کرده است.

این سازمان گفت که با به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، اعدام شهروندان این کشور در ایران شدت گرفته است.

سازمان حقوق بشر ایران همچنین گفته است که هیچ اطلاعاتی درباره تعداد افغان‌های محکوم به اعدام در ایران وجود ندارد اما تخمین زده می‌شود که تعداد آن‌ها به ویژه در زندان‌های شرق این کشور زیاد است.

در گزارش آمده که اعدام شهروندان افغانستان اغلبا از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی اعلام نمی‌شود و این شهروندان، عمدتا شبکه خانوادگی و وکیل ندارند تا درباره وضعیت آن‌ها اطلاع‌رسانی شود.

سازمان حقوق بشر ایران گفت که بنابر این، تعداد واقعی اعدام‌شدگان افغان احتمالا بالاتر از ارقام‌ ثبت‌شده است.

در ماه جدی، عبدالمالک حقانی، معاون اداری دادگاه عالی طالبان در راس هیئت به ایران رفت و خواستار فهرست افغان‌های محکوم به اعدام از سوی جمهوری اسلامی شد.

این مقام طالبان گفته بود که مقام‌های جمهوری اسلامی «در مورد محکومان افغان به اعدام طبق اخوت اسلامی نرمی نشان دهند و به جای اعدام راه‌های جایگزین را جستجو کنند.»

مقام‌های کاستاریکا گفتند که ۹ نفر این مهاجران افغان‌اند.

این مهاجران از شهر سن‌دیگو، در کالیفرنیا، به سن‌خوزه، پایتخت کاستاریکا منتقل شدند.

این اقدام در راستای توافق امریکا با کاستاریکا درباره اسکان موقت حدود ۲۰۰ مهاجر فاقد مدرک در این کشور انجام شده است.

عمر بادیلا، معاون وزیر امنیت کاستاریکا، به خبرنگاران گفت که این مهاجران اجازه دارند تا یک ماه در کاستاریکا بمانند و در این مدت، مقام‌ها درباره بازگشت داوطلبانه آن‌ها به کشورهای‌شان هماهنگی خواهند کرد.

با بازگشت دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور امریکا به کاخ سفید، ایالات متحده علاوه‌ بر مهاجران فاقد مدرک از کشورهای امریکای مرکزی و جنوبی، مهاجران کشورهای آسیایی به شمول هند، ایران و افغانستان را به کشورهای امریکایی مرکزی از جمله پاناما اخراج کرده است.

روبیو در پاسخ به سوالی درباره نگرانی‌ها از حضور القاعده و داعش در افغانستان، گفت: «وقتی که حکومت‌داری در منطقه‌ای مورد مناقشه قرار گیرد و حکومت نتواند کنترول کامل سرزمینی داشته باشد، این وضعیت فرصتی برای این گروه‌ها ایجاد می‌کند.»

او در این مصاحبه که روز جمعه نشر شد، همچنین گفت تفاوت وضعیت کنونی با ده سال پیش در این است که نیروهای ایالات محده برای هدف قرار دادن گروه‌های تروریستی در منطقه حضور ندارند.

وزیر خارجه امریکا گفت طالبان، در برخی از موارد که برای آن‌ها گفته شده به دنبال داعش و القاعده در بخش‌هایی از افغانستان بروند، همکاری کرده‌اند. با این حال، مارکو روبیو تاکید کرد که طالبان در برخی از موارد مشابه چندان همکاری نکرده است.

روبیو گفت که وضعیت کنونی در منطقه را با وضعیت قبل از حمله ۱۱ سپتامبر مقایسه نمی‌کند اما شرایط جاری به مراتب نامطمئن‌تر است.

وزیر خارجه امریکا تاکید کرد که نگرانی از سر بلند کردن گروه‌های تروریتسی تنها به افغانستان خلاصه نمی‌شود و نگرانی‌های جدی درباره سوریه وجود دارد.

روبیو گفت که بسیاری‌ها به‌خاطر این‌که بشار اسد دیگر در سوریه در قدرت نیست، خرسندند اما در حال حاضر حدود ۸ هزار عضو در داعش در زندان‌های سوریه نگه‌داری می‌شوند. او هشدار داد که اگر بی‌ثباتی منطقه منجر به رهایی آن‌ها از زندان شود، چالشی بزرگتر به جود خواهد آمد.

وزیر خارجه امریکا گفت که گروه‌های تروریستی پیوسته به‌دنبال استقرار در مناطق خارج از کنترول دولت اند تا از آن‌جا بتوانند برای بی‌ثبات‌سازی منطقه برنامه‌ریزی کنند.