پایان ۴۸ روز غیبت؛ وزیر عدلیه طالبان در نشستی در عربستان سعودی شرکت کرد

ایندریکا راثوات، معاون دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته است که پس از دهه‌ها درگیری، فقر، شوک‌های اقلیمی و افزایش خطرات امنیتی، مردم افغانستان با کاهش کمک‌های نجات‌بخش مواجه هستند.

۱۹ میلیون دالر کمک تازه سازمان ملل از صندوق اضطراری سازمان ملل متحد و ۲۹.۵ میلیون دالر دیگر آن از صندوق بشردوستانه افغانستان است.

اوچا چهارشنبه، ۱۵ حوت در گزارشی نوشت که برای رسیدگی به نیازمندان در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۳.۰۶ میلیارد دالر نیاز است که تاکنون ۴۸ درصد این بودجه توسط حمایت کنندگان تامین نشده است. این سازمان هشدار داده است که برای رسیدگی به بحران‌های ناگهانی در سال جاری نیز بودجه کافی در دسترس ندارد.

رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی روز جمعه، ۱۷ حوت با نشر یادداشتی در حساب کاربری‌ خود در اکس نوشت: «تنها در ماه جنوری ۱۲ تن از نیروهای امنیتی در محاکم صحرایی طالبان و یا هم زیر شکنجه افراد این گروه جان شان را از دست داده‌اند.» او افزود در ماه جنوری امسال سه نیروی امنیتی پیشین در پروان، سه تن در بدخشان، دو تن در پنجشیر و چهار تن دیگر هم در ولایت‌های ننگرهار، کابل، لغمان و هلمند زیر شکنجه افراد طالبان جان باخته‌اند.

داوود ناجی نوشته است: «مایه تاسف است که کارمندان یوناما نیز در ماه‌های اخیر مورد خشونت قرار گرفته‌اند و این امر ممکن است بر جمع‌آوری معلومات و تهیه گزارش یوناما تاثیر گذاشته باشد.»

دبیرکل سازمان ملل گزارش داد که در سه ماه گذشته دست‌کم ۴۲ رویداد امنیتی علیه کارکنان این سازمان در افغانستان رخ داده است. این رویدادها شامل بازداشت، لت‌وکوب، آزار و اذیت، شلیک، تهدید و دیگر حوادث بوده است.

نمایندگی سازمان ملل پنجشنبه، ۱۶ حوت با نشر گزارش سه ماهه خود گفت که طالبان در این مدت یک عضو سابق نیروهای امنیتی را کشته، ۳۷ نفر را خودسرانه بازداشت کرده و ۱۸ نفر را شکنجه کرده‌اند.

به گفته این سازمان، علی‌رغم اعلام عفو عمومی در سال ۲۰۲۱ از سوی رهبر طالبان، نقض حقوق بشر علیه مقامات پیشین دولت و اعضای سابق نیروهای دفاعی و امنیتی ملی افغانستان همچنان گزارش می‌شود.

جبهه مقاومت ملی افغانستان از گزارش ملل متحد استقبال کرد اما گفت این سازمان تمام حملات این جبهه را گزارش نداده است. علی میثم نظری، مسئول روابط خارجی این جبهه گفته است که شمار حملات جبهه مقاومت بیشتر از ۵۳ حمله است که در گزارش سازمان ملل ذکر شده است.

آقای نظری تایید حملات جبهات ضد طالبان را «نشانه پیشرفت» خوانده و گفته است که دیگر نمی‌توان مقاومت در برابر طالبان را نادیده گرفت.

او نوشت: «زمان آن فرا رسیده است که همه کشورها گام بعدی را بردارند و فعالانه از مبارزه ما برای جهانی امن‌تر حمایت کنند تا بتوانیم افغانستان را دوباره آزاد کنیم.»

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارش جدید خود درباره افغانستان تأیید کرد که جبهه‌های نظامی مخالف طالبان در سه ماه گذشته ۹۱ بار به طالبان حمله کرده‌اند. جبهه مقاومت ملی افغانستان در این مدت ۵۳ بار و جبهه آزادی افغانستان ۲۱ بار به طالبان حمله کرده است.

یوناما همچنین گزارش داد که در سه ماه گذشته ۸۱ غیرنظامی به شمول ۳۷ مرد، ۸ زن، ۱۸ دختر و ۱۸ پسر کشته و دست‌کم ۱۱۱ نفر زخمی شده‌اند.

یوناما گزارش داد که در سه ماه گذشته به اثر حمله به صوفی‌ها در بغلان ۱۱ نمازگزار به ضرب گلوله جان باختند. ملل متحد تصریح کرده که هرچند مسئولیت این حمله را گروه داعش به عهده گرفت، اما در این مدت شماری از غیرنظامیان به اثر حملات دیگر گروه‌ها نیز کشته‌ شده‌اند.

ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت او در اداره قبلی خود، ارتش امریکا را به طور کامل بازسازی کرد، اما بایدن بخش زیادی از تجهیزات این نیرو را در افغانستان جا گذاشت.

او همچنین روز پنجشنبه از سیاست‌های مرزی جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین امریکا و ورود مهاجران «مجرم» به صورت غیرقانونی به ایالات متحده، انتقاد کرد.

رئیس‌جمهور امریکا پیش و بعد از ورود به کاخ سفید، بارها به دلیل رها کردن تجهیزات نظامی امریکایی در افغانستان حمله لفظی علیه بایدن انجام داده و وعده داده که این تجهیزات را از طالبان پس می‌گیرد.

او پیشتر داگ برگم، وزیر داخله امریکا را موظف کرد که تجهیزات نظامی جامانده امریکا در افغانستان را به ایالات متحده بازگرداند.

پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، حجم زیادی از تجهیزات نظامی و فناوری پیشرفته به جا ماند که اکنون در دست طالبان قرار دارد.

این تجهیزات، که بر اساس گزارش وزارت دفاع امریکا ارزش آن‌ها بیش از ۷ میلیارد دالر تخمین زده می‌شود، شامل موترهای نظامی، تسلیحات پیشرفته، دستگاه‌های بایومتریک و فناوری‌های دیگر است.

ایالات متحده امریکا از سال ۲۰۰۲ تا جون ۲۰۲۰ مبلغ ۸۸.۶۱ میلیارد دالر را از طریق صندوق حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان که از سوی وزارت دفاع این کشور ایجاد شده بود، در زمینه تجهیز، تسلیح، اکمال، خدمات، آموزش، تاسیسات، زیرساخت‌ها و بازسازی نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان هزینه کرده است.

دونالد ترامپ گفته است که از رژه رفتن طالبان، دشمن خونین سابق امریکا، با این تسلیحات خشمگین می‌شود و طالبان را بزرگترین فروشنده سلاح توصیف کرده بود.

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان نیز گفت که شبه‌نظامیان پاکستانی از این سلاح‌ها که طالبان می‌گوید کاملا تحت کنترول آن است، علیه نیروهای امنیتی این کشور استفاده می‌کنند.

او گفت: «این تسلیحات در عملیات‌های تروریستی در پاکستان استفاده شده‌اند و این مسئله باعث نگرانی ما است. ما این مسئله را مطرح کرده‌ایم. اگر امریکا بتواند اقدامی برای پس‌گرفتن این تسلیحات انجام دهد، این امر به بهبود وضعیت امنیتی کلی منطقه کمک خواهد کرد.»

او همچنین با اشاره به تحویل دادن یک عضو داعش به امریکا تاکید کرد که همکاری امنیتی پاکستان با ایالات متحده یک روند مستمر بوده و شامل همکاری‌های ضدتروریسم و اطلاعاتی می‌شود.

به دنبال همکاری پاکستان برای دستگیری یک عضو داعش که در حمله مرگبار به نیروهای امریکایی در میدان هوایی کابل در سال ۱۴۰۰ نقش داشت، وزیر خارجه پاکستان به مشاور امنیت ملی امریکا گفت که کشورش از اظهارات ترامپ درباره گرفتن سلاح‌های امریکایی از طالبان پشتیبانی می‌کند.

این اظهارات نشان دهنده ناخرسندی عمیق پاکستان از طالبان افغان است که در ۲۰ سال گذشته برای قدرت گرفتن آن سرمایه‌گذاری کرد اما اکنون خواهان فشار امریکا و گرفتن انبارهای تسلیحات امریکایی از این گروه است، سلاح‌هایی که طالبان برای دفاع از خود و حفظ رژیم شان نیاز دارند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، در سخنرانی خود در نشست مشترک کانگرس در روز سه‌شنبه ۱۴ حوت، اعلام کرد که ایالات متحده محمد شریف‌الله را دستگیر کرده است. او این عضو داعش را به‌عنوان «تروریست بلندپایه مسئول این جنایت» توصیف کرد.

دقایقی پس از سخنرانی ترامپ، کارولین لویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، در پستی در اکس ادعا کرد که شریف‌الله «طراح اصلی» این حمله بوده است.

همزمان با روزهای خروج پر هرج و مرج نیروهای امریکایی و فرار افغان‌ها از طریق میدان هوایی کابل، داعش توانست که در ۴ سنبله ۱۴۰۰، یک حمله انتحاری انجام دهد که براثر آن، حدود ۱۶۰ غیرنظامی افغان و ۱۳ سرباز امریکایی کشته شدند.

ترامپ و دیگر مقام‌های امریکایی دستگیری شریف‌الله را مایه تسکین خاطر خانواده‌های سربازان کشته شده امریکایی و تامین عدالت توصیف کردند و از حکومت پاکستان برای دستگیری او تشکر کردند.

عارف رفیق، تحلیلگر نیویارک تایمز روز پنجشنبه در وبسایت گلوبال نیوز نوشت که بیانیه حقوقی پولیس فدرال امریکا در تایید جرایم متهم در دادگاه که روز گذشته منتشر شد، روایت متفاوتی از نقش شریف‌الله به نمایش گذاشته است.

این سند شریف‌الله را نه به‌عنوان «طراح اصلی»، بلکه به‌عنوان یک عامل سطح پایین‌تر معرفی می‌کند که وظیفه‌اش پشتیبانی لجستیکی از این حمله بوده و ممکن است از جزئیات کامل حمله آگاه نبوده باشد.

شریف‌الله روز چهارشنبه توسط دادستان‌های فدرال به‌دلیل کمک به برنامه‌ریزی حمله آگست ۲۰۲۱ به میدان هوایی کابل متهم شد. در بیانیه حقوقی اف‌بی‌آی آمده است که داعش پس از آزاد شدن شریف‌الله با او تماس گرفت تا به اجرای حمله کمک کند.

شریف‌الله به ماموران اف‌بی‌آی گفت که او وظیفه داشت مسیری را در نزدیکی میدان هوایی کابل پیدا کند که مهاجم بتواند بدون شناسایی توسط نیروهای امریکایی یا طالبان از آن عبور کند و به میدان برسد.

عارف رفیق نوشت نکته مهم این است که گواهی پولیس فدرال نشان می‌دهد شریف‌الله پس از وقوع حمله از آن مطلع شده است و عامل انتحاری را به‌عنوان «یکی از اعضای داعش که در دوران حبس او را می‌شناخت»، معرفی کرده است.

به گفته نویسنده، شریف‌الله از زمان دقیق حمله و هویت مهاجم آگاه نبوده و این نکته نشان‌دهنده آن است که شریف‌الله—حداقل در آن زمان—یک عضو سطح پایین داعش بوده است.

در شهادت اف‌بی‌آی به دادگاه آمده است که برای اجرای ماموریت، «اعضای داعش خراسان موتورسایکل، پول خرید تلفن و سیم‌کارت را در اختیار شریف‌الله قرار دادند و به او دستور دادند که یک حساب در شبکه‌های اجتماعی برای تماس و مکاتبه باز کند.»

پیش از این وزارت دفاع امریکا در اپریل ۲۰۲۳ اعلام کرد که طالبان در یک عملیات مستقل، طراح اصلی حمله به میدان هوایی کابل را کشته است.

نویسنده نویویارک تایمز نوشت که بزرگ‌نمایی ترامپ درباره نقش شریف‌الله چندان تعجب‌آور نیست. او سابقه‌ای مستند در بیان اظهارات اغراق‌آمیز و برخورد غیر دقیق با آمار و فکت‌ها دارد. سخنرانی ترامپ در کانگرس نخستین سخنرانی مهمش پس از بازگشت به قدرت بود و او نیاز داشت که آن را با یک پیروزی بزرگ تمام کند.

همچنین، ترامپ با تاکید بر اهمیت دستگیری شریف‌الله امتیازی به روسیه نیز داده است.

این عضو داعش به ماموران ویژه اف‌بی‌آی گفت که دستورالعمل‌های ویدیویی را در اختیار دو فرد مسلحی قرار داد که بعداً در حمله به سالون کنسرتی در مسکو در سال ۲۰۲۴ دست داشتند. در این حمله داعش خراسان بیش از ۱۰۰ نفر کشته شدند.