پاکستان مدتهاست که کارزار گستردهای برای اخراج شهروندان افغانستان آغاز کرده است، اما اکنون حتی پناهجویانی که در انتظار انتقال به ایالات متحده بودند، اخطار دریافت کردهاند که باید تا یک ماه دیگر این کشور را ترک کنند.
اسلامآباد در ماههای گذشته صدها مهاجری را اخراج کرده است که ویزاهایشان منقضی شده است. در میان اخراجشدگان مهاجرانی هم شاملاند که میگویند با داشتن ویزا اخراج شدهاند.
یک شهروند افغانستان به نام شیرزاد به واشنگتنپست گفته است که پس از سالها بلاتکلیفی در پاکستان، دیگر توان پرداخت هزینههای سرسامآور تمدید ویزا را ندارند.
شیرزاد گفت که پنهان شدن در آپارتمان کوچکی در حاشیه اسلامآباد، بهویژه برای دو فرزندش، دشوار بوده است. اما نمیتواند به بازگشت به افغانستان فکر کند: «این مثل این است که مرگ را به خانهات دعوت کنی.»
مهاجران افغان در پاکستان میگویند فشارهای پولیس پاکستان، تأثیرات روانی شدیدی بر آنها گذاشته است. برخی از افسردگی و حتی افکار خودکشی سخن گفتهاند.
امان، ۴۱ ساله، عضو سابق نیروهای امنیتی افغانستان، نمیتواند از فکر بازداشت احتمالی توسط پولیس پاکستان خارج شود. او گفت: «اگر دستگیر شوم، نمیدانم بهتر است از آنها بخواهم مرا بکشند یا به افغانستان برگردانند.»
او که در یکی از محلههای پرجمعیت افغانها در پایتخت پاکستان زندگی میکند، گفت: «وقتی دختر کوچکم مأموران پولیس را میبیند، شروع به گریه میکند.»
پاکستان از اواخر سال ۲۰۲۳، همزمان با تیرگی روابط با طالبان، روند اخراج افغانها را آغاز کرد. تاکنون بیش از ۸۰۰ هزار افغان، از جمله برخی که در پاکستان زاده شدهاند، به افغانستان بازگردانده شدهاند.
در هفتههای اخیر، مقامات پاکستانی فشار بیشتری بر حدود نیم میلیون پناهجوی افغان که پس از سقوط کابل در سال ۲۰۲۱ به این کشور گریختهاند، اعمال کردهاند. آنها میگویند که تعداد بسیار کمی از کشورها حاضر بودند این تعداد پناهنده را بپذیرند و اکنون صبر مردم پاکستان به دلیل رقابت بر سر اشتغال و مسکن به سر آمده است.
مقامات پاکستانی گفتهاند که در حال حاضر تمرکز آنها بر ۱.۵ میلیون پناهجوی افغان است که از زمان حمله شوروی در اواخر دهه ۱۹۷۰ به این کشور گریختهاند. اما حدود ۲۰ هزار افغان که پروندههای اسکان مجدد آنها پیش از دستور اجرایی ترامپ توسط حکومت امریکا پردازش شده بود، نگراناند که در این موج اخراجها گرفتار شوند.
دستور اجرایی ۲۰ جنوری دونالد ترامپ پذیرش پناهجویان را برای حداقل ۹۰ روز به حالت تعلیق درآورد تا حکومت امریکا این برنامه را بازبینی کند.
وزارت خارجه امریکا اخیرا تأیید کرد که در حال بازبینی کامل تمام برنامههای ویزا است. در همین حال، گزارشهایی درباره اعمال یک ممنوعیت جدید سفر منتشر شده و یک مقام امریکایی آگاه به سیانان گفت که افغانستان ممکن است در فهرست کشورهای مشمول این ممنوعیت قرار بگیرد.
«افغان اویک»، سازمانی داوطلبانه که به اسکان مجدد خانوادهها در امریکا کمک میکند، روز چهارشنبه هشدار داد که اطلاعات معتبری دارد که نشان میدهد ممکن است به زودی ممنوعیت سفر افغانها اجرایی شود، که این امر آخرین مسیر باقیمانده را نیز مسدود خواهد کرد.
در دو ماه گذشته، هزاران افغان در پاکستان بازداشت شده و صدها نفر اخراج شدهاند. عمر اعجاز گیلانی، وکیل حقوق بشر در اسلامآباد، گفت: «سوابق حقوقی نشان میدهد که هر فردی که به پاکستان آمده و واقعا در معرض خطر است، نباید بازگردانده شود. این برخلاف تعهدات بینالمللی ما است.»
گیلانی گفت که پس از بازداشت، افغانها ظرف چند ساعت به مرز منتقل میشوند. «هیچکس برای نجات آنها اقدام نمیکند.»
