همزمان با ابراز خرسندی مسکو از تماس تلفنی روسای جمهوری امریکا و روسیه، دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی نیز در یک تماس یک ساعته با هم به صورت تلفنی گفتوگو کردند. ترامپ این گفتوگوها را بسیار خوب ارزیابی کرد.
ترامپ چهارشنبه ۲۹ حوت پس از تماس خود با زلنسکی در تروث سوشال نوشت گفتوگوی او و زلنسکی بر مذاکرات روز گذشته روسای جمهوری آمریکا و روسیه متمرکز بوده است.
ترامپ گفت: «ما کاملا در مسیر درست قرار داریم.»
پیش از این تماس، زلنسکی گفت که امریکا باید نظارت بر آتشبس احتمالی میان اوکراین و روسیه با تمرکز بر عدم حمله به تاسیسات انرژی را در دست بگیرد.
ترامپ و پوتین سهشنبه ۲۸ حوت درباره پایان جنگ در اوکراین گفتوگوی تلفنی کردند.
کاخ کرملین اعلام کرد که پوتین با پیشنهاد رئیسجمهور امریکا برای توقف متقابل حملات به زیرساختهای انرژی روسیه و اوکراین به مدت ۳۰ روز موافقت کرده و دستور اجرای آن را به ارتش روسیه داده است.
کاخ سفید سهشنبه اعلام کرد که ترامپ و پوتین در گفتوگوی تلفنی خود علاوه بر جنگ اوکراین، درباره مسائل منطقهای از جمله ایران تبادل نظر کردند.
واشنگتن پیشتر اعلام کرده بود روسای جمهور امریکا و روسیه بر سر یک آتشبس محدود ۳۰ روزه در حملات به زیرساختهای انرژی اوکراین توافق کردهاند و مذاکرات برای دستیابی به یک توافق صلح گستردهتر «فورا» آغاز خواهد شد.
در همین حال دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت که پوتین و ترامپ یکدیگر را به خوبی درک میکنند و مصمم هستند که روابط آسیبدیده دو کشور را به وضعیت سابق بازگردانند.
او افزود که دو رئیسجمهور، درباره تمایل مسکو به پایان دادن به کمکهای نظامی خارجی به اوکراین و توقف تبادل اطلاعات گفتوگو کردند.
پسکوف همچنین گفت «عدم تمایل رهبران اوکراین به توافق کاملا آشکار است» و موجب نگرانی شده است.
برخی از مقامات اروپایی از گفتوگوی تلفنی پوتین و ترامپ استقبال نکردهاند.
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، نتیجه این گفتوگو را هیچ خواند و افزود که پس از آن، حملات به زیرساختهای غیرنظامی اوکراین کاهش نیافته است.
او تاکید کرد که پوتین در حال بازی دادن ترامپ است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز گفت روسیه قابل اعتماد نیست و نمیخواهد امتیازی بدهد.
پس از مذاکرات مقامات روسیه و امریکا در عربستان سعودی، اوکراین با پیشنهاد امریکا برای آتشبسی ۳۰ روزه موافقت کرد.
در همین حال استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا، خبر داد که دور جدید مذاکرات مقامهای آمریکا و روسیه یکشنبه آینده در شهر جده در عربستان سعودی برگزار خواهد شد.
مقامهای دادستانی ترکیه دستور بازداشت اماماوغلو و حدود ۱۰۰ نفر دیگر، از جمله شماری از خبرنگاران و بازرگانان را به اتهام فساد در مناقصههای شهرداری صادر کردهاند.
دادستانی همچنین اماماوغلو را به حمایت از حزب کارگران کردستان (پکک) متهم کرده است.
استانداری استانبول تظاهرات و تجمعات را تا سوم حمل و به مدت چهار روز ممنوع اعلام کرد.
دسترسی به شبکههای اجتماعی از جمله از جمله اکس، یوتیوب، اینستاگرام و تیکتاک نیز در ترکیه محدود و در برخی نقاط مسدود شده است.
واکنشها و تبعات
در پی بازداشت شهردار استانبول، قیمت ارز و طلا در ترکیه افزایش یافت.
ارزش لیر ترکیه با دو درصد سقوط، به پایینترین سطح خود در برابر دالر امریکا رسید.
با کاهش حدود هفت درصدی ارزش بورس استانبول، معاملات در این بازار به طور موقت متوقف شد.
علاوه بر آشفتگی بازارهای اقتصادی، این بازداشت با واکنشهای گسترده شهروندان در رسانههای اجتماعی و اظهارنظر گروهها، مقامها و احزاب سیاسی ترکیه مواجه شد.
اِما سینکلر-وب، مدیر دیدهبان حقوق بشر در ترکیه، بازداشت اماماوغلو و دیگر اعضای شهرداری ترکیه را محکوم کرد و آن را «سوءاستفاده آشکار از نظام قضایی» خواند و خواستار آزادی فوری بازداشتشدگان شد.
او در گفتوگو با خبرگزاری رویترز، این بازداشتها را بخشی از «الگوی تحقیقات با انگیزههای سیاسی» دانست که با هدف تضعیف فعالیتهای اپوزیسیون انجام میشود.
دولت باحچلی، رهبر حزب حرکت ملی (MHP) و متحد اصلی رئیسجمهور ترکیه، توصیف بازداشت اماماوغلو با عنوان «کودتا» را نشانهای از «انحطاط سیاسی» خواند.
او گفت قوه قضاییه ترکیه «مستقل» است.
حزب جمهوریخواه خلق، بزرگترین حزب اپوزیسیون، قصد داشت سوم حمل اماماوغلو را به عنوان نامزد خود برای انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ معرفی کند.
یک روز پیش از بازداشت امامغول و در ۲۸ حوت، دانشگاه استانبول مدرک تحصیلی او را به دلیل «نقص در روند اداری» لغو کرد. موضوعی که نامزدی او را برای انتخابات ریاستجمهوری در ترکیه با چالش مواجه میکرد.
اماماوغلو پیش از بازداشت ویدیویی را در حساب اکس خود منتشر کرد و خبر داد که صدها پولیس بیرون خانه ایستادهاند و قصد بازداشتش را دارند.
او گفت: «ما خود را در برابر یک استبداد بزرگ میبینیم اما تسلیم او نمیشویم.»
اکرم اماماوغلو، عضو حزب جمهوریخواه خلق، در انتخابات سال ۲۰۱۹ توانست به بیش از ۲۰ سال سیطره حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان بر شهرداری استانبول پایان دهد و به عنوان شهردار این شهر انتخاب شود.
او با حمایت ائتلاف شش حزبی ناسیونالیستها، سکولارها ، لیبرالها، محافظهکاران، اسلامگرایان و مهمترین آنها، کُردها، در انتخابات پیروز شد.
استانبول جمعیت کُرد بسیار بزرگی دارد.
او در ماه حمل توانست با اختلافی ۱۰ درصدی در رقابت برای شهرداری استانبول، پیشتاز شود. همچنین حزب او موفق شد شهرداری انقره را حفظ کند و علاوه بر آن، ۱۵ کرسی دیگر برای شهرداری در شهرهای سراسر کشور به دست آورد.
اماماوغلو که در گذشته به تجارت مشغول بود، ابتدا به عنوان شهردار منطقه کمتر شناختهشده بیلوکدوزو، منطقهای با جمعیت طبقه متوسط، پا به حوزه سیاست گذاشت و پس از آن توانست اداره شهر استانبول را به عنوان شهردار در دست بگیرد.
ویلمور و ویلیامز، به همراه دو فضانورد دیگر، صبح سهشنبه از ایستگاه فضایی بینالمللی جدا شده بودند.
در ماههای اخیر موضوع بازگرداندن این دو فضانورد به مسئلهای سیاسی در امریکا نیز بدل شده بود.
وبسایت آکسیوس در مطلبی به ماموریت جدید آنها: دوره بهبودی و عادت کردن به جاذبه زمین، پرداخته است.
چرا این موضوع مهم است؟
ضعف و تحلیل رفتن (آتروفی) عضلانی، کاهش تراکم استخوان و حتی تغییرات بینایی، از پیامدهای طبیعی ماموریتهای طولانیمدت فضایی هستند. برخی از این تاثیرات، پس از بازگشت به زمین بهسرعت برطرف میشوند، اما برخی دیگر ممکن است ماندگار باشند.
یکی از اثرات شاخص حضور طولانیمدت در شرایط ریزگرانش، آتروفی عضلانی است. هرچه ماموریت فضایی طولانیتر باشد، این تحلیل عضلانی شدیدتر خواهد بود. بهگفته شنهاو شمر، استاد زیستشناسی در مؤسسه فناوری تخنیون اسرائیل، که در زمینه تحلیل عضلات تحقیق میکند، این مسئله برای زنان تاثیر بیشتری دارد زیرا زنان بهطور طبیعی توده عضلانی و سطح تستوسترون کمتری نسبت به مردان دارند. همچنین تغییرات هورمونی و متابولیکی آنها در فضا، تحلیل عضلات و کاهش تراکم استخوان را تشدید میکند.
ناسا اعلام کرده است که ورزشهای مقاومتی میتوانند از این تحلیل جلوگیری کنند، بههمین دلیل خدمه ایستگاه فضایی بهطور متوسط روزانه دو ساعت تمرین ورزشی دارند.
اما حتی با این تمرینات، تحلیل عضلانی اجتنابناپذیر است. علاوه بر آن، با کاهش تراکم استخوان، مقدار مواد معدنی در بخشهای دیگر بدن افزایش مییابد که میتواند منجر به مشکلاتی مانند افزایش سطح کلسیم در ادرار و تشکیل سنگ کلیه شود.
طبق یافتههای ناسا، در نبود جاذبه زمین، استخوانهای تحملکننده وزن، هر ماه بین یک تا یک و نیم درصد از تراکم معدنی خود را از دست میدهند.
عددها چه میگویند؟
برنامه اولیه ویلمور و ویلیامز، اقامتی کوتاه و یکهفتهای در فضا بود. تاثیرات فیزیولوژیکی چنین سفری کاملا موقتی و برگشتپذیر بودند.
اما در ماموریتهای طولانیمدت، تغییرات متابولیکی و فیزیولوژیکی میتوانند دائمی باشند. برخی عضلات ظرف یک سال پس از بازگشت به زمین به حالت اولیه بازمیگردند، اما بازسازی برخی دیگر ممکن است دو تا چهار سال طول بکشد. بااینحال، میزان تحلیل عضلانی به فیزیولوژی و سن افراد نیز بستگی دارد.
افزایش موقت قد
هنگامی که اسکات کلی، فضانورد آمریکایی و برادر دوقلوی سناتور مارک کلی، پس از نزدیک به یک سال حضور در ایستگاه فضایی بینالمللی به زمین بازگشت، حدود پنج سانتیمتر بلندتر از قبل شده بود!
در شرایط ریزگرانش، دیسکهای ستون فقرات گسترش مییابند و باعث کشیدگی موقت ستون فقرات میشوند. اما این اثر موقتی است و کمتر از دو روز پس از بازگشت، قد او دوباره به حالت قبل برگشت.
تاثیر بر بینایی
ریزگرانش میتواند بینایی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
بهدلیل جابهجایی مایعات بدن به سمت سر، فشار بیشتری به چشمها وارد میشود که میتواند مشکلاتی در بینایی ایجاد کند. طبق اعلام ناسا، بیش از نیمی از فضانوردان در فضا با علائم سندروم بینایی مرتبط با پروازهای فضایی (SANS) مواجه میشوند که به این جابهجایی مایعات مرتبط است.
چارهی کار چیست؟ ناسا استفاده از کافهای فشاری روی پاها را پیشنهاد داده است تا مایعات بدن را در قسمتهای پایینتر حفظ کند و از این تغییرات جلوگیری شود.
چالشهای بازگشت به زمین
پس از فرود، فضانوردان معمولا مشکلات تعادلی و هماهنگی حرکتی دارند که ناشی از تغییر در حس عمقی بدن (proprioception) است. به همین دلیل، هنگام بازگشت، معمولا آنها را روی صندلی مینشانند تا فرصت سازگاری با جاذبه زمین را داشته باشند.
اما یک تغییر خوشایند هم وجود دارد!
گرت رایزمن، فضانورد سابق ناسا که ۹۵ روز در فضا بود، در مصاحبهای با سیانان گفت که ریزگرانش حس بویایی و چشایی را کاهش میدهد. اما بهمحض بازگشت به زمین، این حسها فورا برمیگردند.
او افزود: «لحظهای که درِ شاتل را باز کردیم، اولین بوی زمین را استشمام کردم... و فوقالعاده بود!»