گزارش سالانه شادی: افغانستان همچنان غمگین‌ترین کشور جهان است

حکومت پاکستان در هفدهم حوت سال جاری با نشر اعلامیه‌ای از تمام مهاجران افغان بدون مدرک قانونی اقامت و همچنین مهاجران که دارای کارت‌های مهاجرت ای‌سی‌سی (Afghan Citizen Card) هستند، خواسته که تا ۳۱ مارچ/ ۱۱ حمل پاکستان را ترک کنند.

مقام‌های پاکستانی هشدار داده در صورت که عدم برگشت داوطلبانه تا معین تعیین شده، اخراج اجباری این مهاجران را آغاز خواهد کرد. هرچند دستگیری‌ها و اخراج این مهاجران از شهرهای اسلام‌آباد و راولپندی از حدود دو ماه قبل آغاز شده بود.

مسئولان شورای مهاجرین افغان در ایالت بلوچستان روز چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که شماری از نمایندگان، بزرگان و موی‌سفیدان مهاجرین افغان روز سه‌شنبه، ۲۸ حوت پرونده‌ای را علیه این تصمیم حکومت پاکستان در دادگاه عالی این ایالت درج کرده‌اند.

ظاهر پشتون، یکی از نمایندگان مهاجرین می‌گوید که پاکستان در حالت بحرانی تصمیم گرفته است که مهاجران افغان باید از این کشور بیرون شوند.

آقای پشتون گفت:«تمام راه‌ها بروی ما بسته شده‌اند و تنها مسیر دادگاه بروی ما باز مانده است. ما به دادگاه آمده‌ایم تا به مهاجران افغان انصاف داده شود.»

این نماینده مهاجرین تاکید می‌کند که مهاجران افغان در هیچ فعالیت تروریستی و جرایم دست ندارند و نه از آن حمایت می‌کنند.

«چهل سال زندگی در چند روز انتقال داده نمی‌شود!»

نمایندگان مهاجرین افغان در کویته می‌گویند که مهلت یک ۲۳ روزه که حکومت پاکستان برای مهاجران افغان برای ترک پاکستان داده، بسیار کم است و در این مدت مهاجران نمی‌توانند به افغانستان برگردند.

100%

ظاهر پشتون گفت:«مهاجران افغان حدود ۴۰ دهه در پاکستان زندگی کردند. در این مدت کوتاه ما نمی‌توانیم زندگی چهل ساله خود را به وطن انتقال دهیم.»

در همین حال، ببرک، یکی دیگر از نمایندگان مهاجرین افغان در بلوچستان می‌گوید که از مهلت ۲۳ روزه حکومت پاکستان کمتر از نصف آن باقی مانده است.

او می‌گوید که مهاجران افغان در چهل سال گذشته در پاکستان برای خود تجارت، کسب‌وکار ، باغداری، زمین‌داری و کارهای دیگر دست و پا کردند و شماری هم جایداد خریداری کردند که در این مدت کم نمی‌توانند آن را سر و سامان دهند و به وطن برگردند.

او می‌افزاید که تصمیم حکومت پاکستان برای اخراج، مهاجران را در «غم و پریشانی» فرو برده‌ است.

ببرک همچنین افزود که بیشتر جمعیت مهاجران افغان در چهل سال گذشته در پاکستان متولد شدند و حکومت پاکستان باید برای آنها شهروندی بدهد.

این نمایندگان مهاجران افغان خواستار ایجاد یک مکانیزم جامع برای برگشت مهاجران افغان از پاکستان است. آنها می‌گویند که پاکستان، افغانستان، سازمان ملل و نمایندگان مهاجران افغان از سراسر پاکستان باید در تهیه این مکانیزم سهیم باشند.

هرچند آمار مهاجران غیرقانونی در پاکستان مشخص نیست اما حکومت پاکستان می‌گوید که حدود ۸۰۰ هزار مهاجر افغان با کارت مهاجرتی ای‌سی‌سی در این کشور زندگی می‌کنند.

علاوه بر این، پاکستان همچنین هشدار داده است که مهاجر صدها هزار مهاجر دیگر افغان که کارت‌های مهاجرتی پی‌او ‌آر دارند، را هم پس از ختم ماه جون امسال از این کشور اخراج می‌کند.

از یک سو زندگی چهل ساله مهاجرین در پاکستان و از سوی دیگر نبود امکانات لازم در افغانستان، این اولتیماتوم حکومت پاکستان مهاجران را در بحران جدی قرار داده است.

باربی رینولدز موفق شد با خانواده اش از زندان پلچرخی کابل تماس بگیرد و به آنها بگوید که روز پنجشنبه برای او و همسرش، تاریخ برگزاری دادگاه تعیین شده است.

او در یک پیام صوتی به خانواده گفت: «ما حتی نمی‌دانیم چه اتهاماتی علیه ما مطرح شده است. ما برای اولین‌بار اتهامات را در دادگاه خواهیم شنید.»

این زوج ۱۸ سال است که پروژه‌هایی را در مکاتب افغانستان اجرا می‌کنند و تصمیم گرفتند پس از بازگشت طالبان به قدرت، در افغانستان بمانند. یکی از این پروژه‌ها شامل برنامه آموزشی برای مادران و کودکان در بامیان بود.

هرچند طالبان کار زنان و تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرده، اما ظاهراً کار آنها توسط مقامات محلی بامیان تایید شده است.

سارا انتویستل، دختر این زوج، به گاردین گفت که می‌ترسد والدینش محاکمه عادلانه‌ای نداشته باشند، زیرا مترجم آنها، جویا، که در کنار آنها دستگیر شده، نیز قرار است روز پنجشنبه در دادگاه حاضر شود و اجازه ترجمه در طول دادرسی را نخواهد داشت.

این زوج در اول فبروری به همراه جویا و یک دوست آمریکایی-چینی به نام فی هال که برای سفر با آنها هواپیما اجاره کرده بود، دستگیر شدند.

حمیدی تاکید کرد که در حالی که ملت‌ها در مسیر پیشرفت حرکت می‌کنند، «حاکمان قندهار و کابل برخلاف جریان تاریخ ایستاده‌اند.»

وی با اشاره به سیاست‌های طالبان در قبال زنان، گفت که این گروه «زنان را، که بخشی جدایی‌ناپذیر از تکامل و پیشرفت تمدن بشری‌اند، از صفحه روزگار محو کرده و از صحنه اجتماع رانده‌اند.»

طالبان امروز آغاز سال جدید تحصیلی را اعلام کرد اما در مورد بازگشایی مکاتب دخترانه صحبتی نکرد. این چهارمین سال است که دختران بالاتر از صنف ششم حق درس خواندن را در افغانستان ندارند.

این مقام پیشین، روز چهارشنبه در پیامی در صفحه اکس خود، با اشاره به آغاز سال نو تعلیمی، نوشت که طالبان «دروازه‌های دانش، ترقی و شکوفایی را به روی دختران افغانستان بسته‌اند.» او این اقدام را «غیرانسانی و ناسازگار با ارزش‌های اسلامی» خواند و هشدار داد که پیامدهای آن نسل‌های آینده را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.

طالبان از سه‌ونیم سال بدین‌سو مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاه‌ها را به روی دختران بسته است. زنان از کار در نهادهای دولتی و خصوصی نیز منع شده‌اند. این گروه به فشارهای داخلی و جهانی درباره بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها به روی دختران تن نداده است.

فرید حمیدی همچنین تصریح کرد که طالبان افراد متخصص و کاردان را از نهادهای دولتی کنار گذاشته و «سرنوشت مردم را به دست نااهل‌ترین و کم‌سوادترین افراد سپرده‌اند.»

وی در ادامه، از عملکرد طالبان در سه‌ونیم سال گذشته به‌شدت انتقاد کرد و گفت که «غصب زمین، چپاول معادن، تاراج دارایی‌های شخصی، غارت اموال عمومی، و فروش سلاح و تجهیزات نیروهای ملی همچنان ادامه دارد.»

حمیدی، در بخش دیگری از پیام خود، به موارد گسترده نقض حقوق بشر در دوره حاکمیت طالبان اشاره کرد و گفت که «ضرب‌وشتم و هتک حرمت انسان‌ها در ملاءعام، قتل‌های هدفمند مخالفان و بی‌گناهان، شکنجه‌های سیستماتیک و وحشیانه در زندان‌ها، بازداشت‌های غیرقانونی، وجود صدها زندان شخصی، تجاوز، فساد افسارگسیخته در همه سطوح دولتی، محدودیت‌های شدید بر حقوق و آزادی‌های انسانی، سوءاستفاده ریاکارانه از دین مقدس اسلام و ارزش‌های مورد احترام مردم، و صدها درد بی‌پایان دیگر، به سیاست رسمی و روال روزمره حاکمان نامشروع کنونی بدل شده است.»

دادستان پیشین افغانستان، در پایان، با ابراز تاسف از وضعیت کشور، گفت:«یک سال دیگر به تقویم افزوده شد، اما ما، مردم افغانستان، دهه‌ها به عقب پرتاب شدیم.»

با این حال، طالبان تامین امنیت سرتاسری، حاکمیت بر تمام جغرافیا و پایان قتل و کشتار را به عنوان دست‌آوردهای رژیم خود محسوب می‌کند. برخلاف گزارش‌های نهادهای مستقل و ناظران، طالبان مدعی است که به عفو عمومی پای‌بند است و از مخالفان و ماموران سابق دولتی انتقام نمی‌گیرد.

دخالت طالبان در توزیع کمک‌های بشردوستانه

رواداری در گزارشی وضعیت حقوق بشری در سال ۲۰۲۴ در افغانستان را بررسی کرده است.

در این گزارش آمده است که مقامات طالبان در توزیع کمک‌های بشردوستانه بر اساس تعلقات قومی و وفاداری به این گروه عمل کرده‌اند.

طبق گزارش، در بدخشان، هیچ پروژه عمرانی در مناطق اسماعیلی‌نشین اجرا نشده و کمک‌ها بیشتر به مناطق تحت نفوذ مقامات طالبان در وردوج فرستاده شده است. همچنان، در دایکندی، پروژه‌های توسعه‌ای به‌صورت گزینشی و بر اساس معیارهای قومی اجرا می‌شود. در بامیان، مناطق هزاره‌نشین از کمک‌های بشردوستانه محروم مانده‌اند.

روداری به نقل از مسئول یک نهاد امدارسان در قندهار گفته است که مقامات طالبان هنگام هماهنگی برای توزیع کمک‌ها به عودت‌کنندگان، فهرستی از ۱۵۰ نفر از افراد وابسته به خود را ارائه کرده‌اند.

تبعیض در استخدام و حذف اقلیت‌ها از ادارات دولتی

براساس این گزارش، طالبان به‌طور هدفمند از استخدام اقلیت‌های قومی و مذهبی در نهادهای رسمی جلوگیری کرده و آن‌ها را از سمت‌های دولتی برکنار کرده‌است.

براساس گزارش، در هرات، تمامی کارمندان اقلیت‌های قومی و مذهبی که در حکومت پیشین در ادارات دولتی فعالیت داشتند، برکنار شده‌اند.

روداری نوشت که در بدخشان، از شش ولسوالی اسماعیلی‌نشین، حتی یک نفر از پیروان مذهب اسماعیلی نیز در ادارات دولتی حضور ندارد. در نیمروز، شیعیان به‌طور کامل از ادارات دولتی کنار گذاشته شده‌اند. در کنر، ۱۲ استاد دانشگاه سیدجمال‌الدین به اتهام سلفی بودن اخراج شده‌اند.

طبق این گزارش، در غزنی، بامیان و دایکندی، کارمندان هزاره به‌صورت گروهی برکنار شده و جای آن‌ها را افراد وابسته به طالبان گرفته‌اند.

فشار بر اقلیت‌های دینی

گزارش نشان می‌دهد که طالبان به‌طور سیستماتیک کتاب‌های مذهبی اقلیت‌ها را از نهادهای علمی و فرهنگی حذف کرده‌اند.

در بامیان، غزنی و دایکندی، کتاب‌های مربوط به فقه جعفری از دانشگاه‌ها و کتابخانه‌ها جمع‌آوری شده است.

بربنیاد این گزارش پژوهشی، در بدخشان، اسماعیلی‌ها تحت فشار قرار گرفته‌اند تا فقه حنفی را بپذیرند. در شغنان و اشکاشم بدخشان، ساخت اماکن مذهبی اسماعیلی‌ها ممنوع اعلام شده است.

این گزارش نشان می‌دهد که در برخی ولایات، ازدواج بین سنی و شیعه ممنوع شده و در برخی مناطق تنها ازدواج مرد سنی با زن شیعه مجاز اعلام شده است.

افزایش ناپدیدسازی‌های اجباری و قتل‌های هدفمند

این گزارش همچنین از افزایش موارد ناپدیدسازی اجباری و قتل‌های هدفمند مخالفان طالبان در سال ۲۰۲۴ خبر می‌دهد.

رواداری نوشت که در ۱۰ ولایت افغانستان، دست‌کم ۵۱ نفر پس از بازداشت توسط طالبان ناپدید شده‌اند که در مقایسه با سال ۲۰۲۳، ۷۰ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

در این میان، عمدتا کارمندان حکومت پیشین، فعالان حقوق بشر و افراد متهم به همکاری با گروه‌های مخالف طالبان هدف قرار گرفته‌اند.

براساس گزارش، در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۹۱ نفر از کارمندان حکومت پیشین و اعضای خانواده‌های آنان به‌صورت هدفمند، مرموز و فراقضایی کشته یا زخمی شده‌اند.

بر بنیاد یافته‌های این گزارش، طی سال ۲۰۲۴، دست کم ۸۸۵ تن به شمول ۴۲ زن به صورت خودسرانه و غیرقانونی بازداشت و زندانی شده‌اند.

قتل زندانیان

گزارش پژوهشی رواداری نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۲۰ تن در زندان‌های تحت کنترول طالبان پس از شکنجه به قتل رسیده و حداقل ۱۳ تن دیگر پس از شکنجه شدید به شفاخانه منتقل شده‌‌اند.

رواداری اعلام کرد که در اکثریت زندان‌های زنانه هیچ کارمند زن حضور ندارد و تنها شمار اندکی از زنان عمدتاً در زندان‌های عمومی به عنوان نگهبان یا بازرسی‌کننده مراجعین کار می کنند که آن‌ها نیز از طرف شب به خانه های خود بر می‌گردند.

طالبان اعلام کرده است که حدود ۲۰ هزار تن در زندان‌های این گروه زندانی است. زندانیان عمدتا به اتهام همکاری با جبهات مخالف و تبلیغات علیه گروه حاکم بازداشت شده است.

منابع می‌گویند که بازداشت‌های خودسرانه در کابل و ولایات‌ها افزایش یافته است. یک منبع آگاه در کابل به افغانستان اینترنشنال گفت که زندان‌ها از سوی سازمان‌های بین‌المللی حمایت مالی می‌شود و به هر میزان شمار زندانیان بیشتر باشد، طالبان امتیاز بیشتری دریافت می‌کنند.

به گفته منبع، از همین‌رو، طالبان بازداشت‌های خودسرانه و بی‌دلیل را افزایش بخشیده است.

این عضو سنا در این نامه‌ که روز سه‌شنبه، ۱۸ مارچ نوشته شده، گفت اکنون ۵۷۵۲ متقاضی ویزای ویژه مهاجرت به امریکا و دارندگان این ویزا در افغانستان، پاکستان، قطر و آلبانیا باقی مانده‌اند که برخی از آنها اعضای خانواده پرسونل فعال ارتش امریکا هستند.

او گفت به رغم وعده امریکا، این افراد بدون دسترسی به لوازم ضروری مانند مراقبت‌های پزشکی معمول، خدمات برای زنان و کودکان، مشاوره بهداشت روان و مراقبت از نوزادان و سایر ملزومات در کشورهای دیگر سرگردان هستند.

به گفته این سناتور، به‌دنبال صدور فرمان اجرایی ترامپ بسیاری از همکاران سابق افغان امریکا و خانواده‌های شان که قرار بود به امریکا سفر کنند، پروازهای شان لغو شده و هیچ مسیر مشخصی برای سفر آنها به امریکا وجود ندارد.

او خطاب به وزیر خارجه امریکا گفت که بسیاری کسانی که پس از آگست ۲۰۲۱ در افغانستان کشته شده‌اند، کسانی هستند که «جان خود را برای امریکا به خطر انداختند و برای ما از جان شان گذشتند؛ در عوض، ما قول دادیم از آنها و خانواده‌های شان محافظت کنیم».

سناتور شاهین به روبیو گفت: «ما باید پای این وعده بایستیم. من با کمال احترام از شما می‌خواهم که به حمایت دیرینه از این افراد ادامه دهید و اقدامات لازم را برای رفع محدودیت‌های جلوگیری از سفر متقاضیان و دارندگان ویزای ویژه مهاجرت به ایالات متحده انجام دهید.»

این عضو کمیته روابط خارجی سنای امریکا افزود: «ورود آنها به ایالات متحده نه تنها مسئولیت اخلاقی است بلکه یک اولویت امنیت ملی است که ما در طول چالش برانگیزترین لحظه ها در برابر تعهدات خود ایستاده ایم.»

حدود یک هفته پیش شبکه خبری سی‌بی‌اس گزارش داد که هزاران افغان که به ارتش امریکا در افغانستان کمک کرده بودند، از ورود به ایالات متحده بازمانده‌اند.

براساس اسناد رسمی که این شبکه بررسی کرده‌، بیش از ۴۰ هزار افغان که مورد ارزیابی قرار گرفته و اجازه ترک افغانستان را دریافت کرده‌اند، همچنان در بلاتکلیفی به سر می‌برند و جان شان در خطر است.

بیشتر بخوانید: فرمان ترامپ در مورد تعلیق پذیرش پناهجویان، ۴۰ هزار افغان را در بلاتکلیفی رها کرده‌ است