خبرگزاری مهر: یک مهاجر افغان در شهرستان ورامین برادر جوانش را با چاقو کشت

محمد اسماعیل یون استاد دانشکده زبان و‌ادبیات پشتوی دانشگاه کابل پس از برکناری از سوی طالبان در یادداشتی در صفحه فیس‌بوکش از تغییرات گسترده در دانشگاه کابل با لحن تند انتقاد کرده است.
او در بخشی از این یادداشت نوشت که دانشگاه کابل کاملاً به یک مدرسه طالبانی تبدیل شده است، شمار محصلان کاهش یافته، استادان یا برکنار شده‌اند یا مجبور به ترک وظایف‌شان شده‌اند و استادان باقی‌مانده تحت فشار شدید قرار دارند.
او‌ همچنین گفته است که پس از تسلط طالبان، شمار دانشجویان دانشگاه کابل از ۳۸ هزار دانشجو به ۱۴ هزار کاهش یافته است.

مسلح بودن معاون اداری دانشگاه کابل
آقای یون در قسمتی از یادداشتش نوشته است که «عبیدالله عبیده برادر خانم دوم وزیر تحصیلات طالبان که معاون اداری دانشگاه کابل است با سلاح داخل دفتر می‌نشیند.»
در سه و نیم سال گذشته، رابطه یون با طالبان دستخوش تغییرات زیادی بوده است.
او زمانی در تلویزیونش میزبان مشاعره‌هایی با حضور مقامات ارشد طالبان بود. او گفته بود به عنوان استاد دانشگاه، عملکرد طالبان را شایسته نمره ۹۵ می‌داند.

آقای یون همچنین گفته که دانشگاه کابل به‌تدریج شکل یک «مدرسه روستایی» را به خود گرفته است: «من که این وضعیت را از نزدیک مشاهده می‌کردم، برایم بسیار سخت بود که به‌عنوان یک افغان مدنی، آزاداندیش و پیش‌رو، این شرایط را بپذیرم. دانشگاهی که در آن تحصیل کرده و سه دهه در آن تدریس کرده بودم، زیبایی، نزاکت علمی، پاکی و نظم خود را از دست داده و حالا گرفتار افکار تنگ‌نظرانه و رفتارهای قرون‌وسطایی شده است.»
محبوب‌شاه محبوب استاد دانشگاه در مورد برکناری یون گفته است که سخنان استاد یون را تأیید می‌کند. او افزود: «دانشگاه کابل کاملاً به یک مدرسه طالبانی تبدیل شده است، اما من این موضوع را در سال ۲۰۲۳ مطرح کرده بودم، درحالی‌که استاد یون همان سال به طالبان نمره ۹۵ داده بود».
آقای محبوب گفته است امروز، آقای یون خود قربانی همان ناامنی شغلی شد که زمانی از آن حمایت می‌کرد.

آقای عراقچی گفت: «واقعیت این است که الان قدرتی در افغانستان سر کار است که در طول سه‌ونیم سال گذشته، حاکمیت خود را تثبیت کرده است.»

با این حال، وزیر خارجه جمهوری اسلامی اذعان کرد که بحث تروریسم و فعالیت داعش در افغانستان، جدی و مهم است.

وزیر خارجه ایران در حالی ادعا می‌کند که امنیت در افغانستان برقرار شده که شورای امنیت ملل متحد، کشورهای منطقه از جمله خود جمهوری اسلامی، بارها نسبت به تشدید فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان هشدار داده‌اند.

برپایه گزارش‌های شورای امنیت ملل متحد، طالبان به القاعده اجازه داده است تا در افغانستان پایگاه‌هایی ایجاد کند و خانه‌های امن و اردوگاه‌های آموزشی این سازمان تروریستی در سراسر کشور پراکنده‌اند.

شورای امنیت تأکید دارد که داعش خراسان مسیرهای جدیدی برای جذب و انتقال نیرو ایجاد کرده است.

با وجود این که طالبان پی‌هم ادعا می‌کند این گروه، داعش را سرکوب کرده، شاخه داعش خراسان در بیش از سه سال گذشته به حملات مرگبار خود در افغانستان ادامه داده است. داعش برخی از مقام‌های ارشد طالبان را نیز هدف قرار داده است.

توجیه سفر به کابل

عباس عراقچی در گفت‌وگو با خبرگزاری خبرآنلاین، گفت که میان جمهوری اسلامی و طالبان، یک‌سری موضوعات بسیار جدی احتیاج به پرداختن دارد.

او به مسائل مربوط به تروریسم، امنیت شیعیان، «حساسیت» جمهوری اسلامی در خصوص زبان فارسی و حقابه ایران از رود هلمند اشاره کرد.

عراقچی گفت که هر کدام این مسائل یک چالش بزرگ و جدی است و با منافع ملی ایران سر و کار دارند: «باید برای منافع ملی خود به این موضوعات بپردازیم و آن‌ها را حل و فصل کنیم.»

عباس عراقچی در اوایل ماه دلو، در راس یک هیئت ایرانی به کابل سفر کرد. سفر وزیر خارجه جمهوری اسلامی به افغانستان تحت کنترول طالبان انتقاد برخی از رسانه‌های ایرانی را برانگیخته بود.

آقای عراقچی در مصاحبه جدید سفر خود به کابل را توجیه و تاکید کرد که جمهوری اسلامی حکومت طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد. با این حال، او گفت: «ثانیا کشورهای دیگری بوده‌اند که وزرای خارجه آن‌ها [به کابل] سفر کرده اند. از جمله وزیر خارجه چین و قطر و نخست‌وزیر قطر. از کشورهای آسیای مرکزی هم چند شخصیت رفته‌اند.»

سخنگوی صنعت و تجارت طالبان روز یکشنبه، سوم حمل گفت که افغانستان در سال ۱۴۰۳ بیشترین صادرات را به کشورهای پاکستان، هند، امارات متحده عربی، اوزبیکستان، ایران، قزاقستان، چین، ترکیه، عراق و تاجیکستان داشته است.

به گفته او، بیشترین محصولات صادرشده در این مدت محصولات زراعتی از جمله انجیر، پنبه، کشمش بودند و صادرات قالین و سنگ‌های قیمیتی رو به رشد بوده است.

این مقام طالبان همچنین افزود که مجموعه واردات افغانستان در سال گذشته ۱۱ میلیارد و ۱۶۴ میلیون دالر رسیده که بیشترین واردات از کشورهای ایران، امارات متحده عربی، پاکستان، چین، ترکمنستان، اوزبیکستان، قزاقستان، روسیه، هند و مالیزیا انجام شده است.

براساس اطلاعات سخنگوی وزارت صنعت و تجارت طالبان، بیشترین محصولات واردشده به افغانستان در سال گذشته تیل دیزل، تیل پطرول، آرد گندم، قطعات وسایل نقلیه، گاز مایع، ادویه، روغن و برنج بوده است.

این مقام طالبان مدعی شده است که در سال گذشته قدرت خرید مردم افزایش داشته و میزان تجارت افغانستان با کشورهای مختلف نیز بهبود یافته است.

یا این حال بانک جهانی در قوس سال گذشته خورشیدی از کاهش ۱۴ درصدی صادرات افغانستان هبر داده گفته بود که از جنوری ۲۰۲۴ تا اگست ۲۰۲۴ میلادی، کل صادرات افغانستان به شدت کاهش یافته و به ۹۲۰.۵ میلیون دالر رسیده است.

مقام‌های طالبان گفته بودند که افغانستان در سال ۱۴۰۲ خورشیدی به ارزش ۱.۸ میلیارد دالر صادرات و بیش از ۸ میلیارد دالر واردات داشته است.

دادگاه عالی طالبان یکشنبه، سوم حمل در بیانیه‌ای نوشت که محکمه ابتدایی این گروه در ولسوالی ده‌یک غزنی هر یک از این دو نفر را به پنج سال حبس تنفیذی نیز محکوم کرده است. این حکم دادگاه محلی طالبان پس از تایید دادگاه عالی این گروه اجرا شده است.

طالبان شلاق زدن افرادی را که محاکم این گروه متهم می‌شناسد، اجرای دستور «شریعت اسلامی» می‌نامد. دادگاه عالی طالبان اما هیچ‌گاه در پی شلاق زدن افراد، مراحل محاکمه آنها را توضیح نمی‌دهد.

این در حالی است که بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی از نبود سیستم دادرسی و محاکمه عادلانه در افغانستان تحت تسلط طالبان ابراز نگرانی کرده‌اند.

شبکه تحلیلگران افغانستان در ادامه روز جهانی آب یکشنبه، سوم حوت در بیانیه‌ای نوشت که شوک‌های اقلیمی مانند سیل، خشک‌سالی، رانش زمین، بهمن و افزایش دما، خساراتی معادل ۳.۲ تا ۱۸ درصد تولید ناخالص داخلی به افغانستان می‌رساند.

این سازمان تصریح کرد که افغانستان بودجه انطباقی وعهده داده شده برای مبارزه با تغییرات اقلیمی برای کشورهای فقیر را به دست نیاورده است. شبکه تحلیلگران تاکید کرد که عدم دسترسی به این بودجه افغانستان را در برابر خطرات اقلیمی به شدت آسیب‌پذیر کرده است.

در بیانیه شبکه تحیلگران افغانستان آمده است که تغییرات اقلیمی اقتصاد شکننده افغانستان را به شدت تهدید می‌کند. این سازمان خاطرنشان کرد که حوادث طبیعی اضطراری مانند سیل و رانش زمین و حوادث طبیعی خاموش چون خشک‌سالی سبب آسیب‌های گسترده برای افغانستان شده است. این شبکه افزود که حوادث طبیعی در افغانستان محصولات و بهره‌وری کشاورزی را کاهش داده و ناامنی غذایی، فقر روستایی و آوارگی را تشدید کرده است.

شبکه تحلیلگران نوشت که به دلیل ماهیت به هم پیوسته اقتصاد افغانستان، شوک‌های ناشی از اقلیم در چندین بخش آسیب‌های جدی می‌رساند. به گفته این سازمان شبکه‌های حمل‌ونقل، سیستم‌های انرژی و خدمات عمومی مانند بهداشت و آموزش تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

این شبکه افزود: «چالش‌های ناشی از آب و هوا، ناامنی غذایی را تشدید می کند، آوارگی را به دنبال دارد، سیستم های بهداشتی و آموزشی را تحت فشار قرار می دهد و خشونت مبتنی بر جنسیت را به ویژه در جوامع آسیب پذیر روستایی تشدید می‌کند». شبکه تحلیگران تصریح کرد که آسیب‌های به جا مانده از تغییرات اقلیمی در افغانستان به دلیل وضعیت سیاسی کشور تشدید شده است.

این در حالی است که پیشتر کمیته بین‌المللی صلیب سرخ به مناسبت روز جهانی آب اعلام کرد که در حال حاضر حدود ۳۳ میلیون نفر در افغانستان به آب آشامیدنی صحی دسترسی ندارند. بررسی‌های این سازمان نشان داده است که سطح آب‌های زیرزمینی در بسیاری از مناطق افغانستان به ویژه در پایتخت به‌طور نگران کننده‌یی کاهش یافته است.