شوکت خمرایف، وزیر منابع آب اوزبیکستان با اشاره به نگرانیها درباره مهار آب آمو دریا گفته است که قرار نیست با افغانها بر سر کانال قوشتپه و آب آمو دریا بجنگند. او گفته است که افغانستان نیز حق دارد که از آب آمو دریا بهره ببرد.
پروژه ساخت کانال قوشتپه در شمال افغانستان نگرانی کشورهای آسیای مرکزی بهویژه اوزبیکستان را برانگیخته است.
به گزارش رسانههای اوزبیکستانی، با این حال، وزیر منابع آب اوزبیکستان در پاسخ به سوالی درباره تاثیر این پروژه بر کشورش گفت که افغانستان حق مشروع دسترسی به آبهای دریای آمو را دارد.
شوکت خمرایف گمانهزنیها مبنی بر اینکه این پروژه یک اقدام خصمانه است را رد کرد و بر اهمیت دیپلوماسی و همکاری با رژیم حاکم در افغانستان تاکید کرد.
وزیر منابع آب اوزبیکستان گفت: «افغانها خویشاوندان ما هستند. آنها نیز حق دارند از آمو دریا آب بردارند. آیا باید اسلحه برداریم و بجنگیم؟ خیر، ما در حال ساختن روابط بهتری هستیم.»
او از مردم کشورش خواست که تحت تاثیر شایعات یا اطلاعات نادرست قرار نگیرند.
علیرغم اطمینان وزیر آب اوزبیکستان، کارشناسان آسیای مرکزی درباره عواقب این پروژه هشدار دادهاند. آنان گفتهاند که این کانال ممکن است کمبود آب را در سراسر آسیای مرکزی تشدید کند.
کانال قوشتپه با طول ۲۸۷ کیلومتر، عمق ۸.۵ متر و عرض ۱۰۰ متر، قرار است بیش از ۱.۲ میلیون هکتار زمین کشاورزی را در ولایتهای شمالی افغانستان آبیاری کند.
پروژه ساخت کانال قوشتپه برای اولین بار در دهه ۱۹۷۰ با هدف سبز کردن ولایات شمالی افغانستان پیشنهاد شد اما به دلیل دههها درگیری در این کشور به تعویق افتاد.
حکومت پیشین افغانستان اخلال طالبان را دلیل کندی اجرای این پروژه میدانست، اما این گروه اکنون با افتخار آن را یکی از اولویتهای خود قرار داده و امیدوار است که تا سال ۲۰۲۸ به بهرهبرداری برسد.
براساس برآورد طالبان ساخت این پروژه بیش از ۶۰۰ میلیون دالر هزینه دارد و پس از تکمیل، آب شیرین مورد نیاز سه ولایت شمالی افغانستان را تامین خواهد کرد.
طالبان با توجه به تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای اخیر، ساخت کانال قوشتپه را سرعت بخشیده است.
