وزارت خارجه امریکا: روند رسیدگی به درخواست افغان‌های متقاضی اس‌آی‌وی ادامه دارد

بلخی در مقاله‌ای در وبسایت مرکز ولسن نوشت طالبان با مدارس دینی و جهادی، تبدیل کردن مکاتب مدرن به نهادهای مذهبی، تغییر لباس رسمی مکاتب به لباس غیررسمی، «طالبانیزه‌سازی» محتوای آموزشی و استخدام معلمان با سابقه مدارس دینی، افغانستان را به سمت فروپاشی کامل سوق می‌دهد.
وزیر معارف حکومت پیشین نوشته است که سیاست «طالبانیزه‌سازی مکاتب» پیامدهای امنیتی خطرناکی برای افغانستان و جهان دارد.

او تاکید کرده که طالبان به دلیل ریشه‌های «قبیله‌ای و محروم خود»، از اساس با آموزش مدرن مخالفند و این سیاست را برای «حفظ بقای رژیم و ماشین جنگی خود دنبال می‌کنند.»

به گفته بلخی، طالبان با این رویکرد تلاش دارند از نارضایتی داخلی و پیوستن نیروهای خود به گروه‌های تروریستی مانند داعش خراسا‌ن و القاعده جلوگیری کنند.

او در بخشی از مقاله افزوده که در سال ۲۰۱۹، زمانی که وزیر معارف بود، طالبان از ولایت پکتیکا پیامی مبنی‌بر درخواست حذف مضامین مدنی، فرهنگی و آنچه "غیراسلامی" شده بود، دریافت کرده بود. بلخی گفت در آن زمان درخواست حذف این مضامین از نصاب آموزشی رد شد، اما طالبان پس از بازگشت در سال ۲۰۲۱، این مضامین را حذف کرد.

وزیر پیشین معارف همچنین گفته که از زمان تسلط طالبان، شمار مدارس دینی و جهادی در افغانستان حدود ده برابر افزایش یافته است. او هشدار داده که این سیاست نسلی بدون مهارت و ظرفیت به بار می‌آورد و جامعه را به فروپاشی اجتماعی و اقتصادی می‌کشاند. به گفته بلخی، سالانه حدود ۱۵۰ هزار نفر از مدارس طالبان در افغانستان و پاکستان فارغ‌التحصیل می‌شوند که توانایی کار در بازارهای داخلی و خارجی را ندارند و تنها گزینه شغلی‌شان فعالیت در مساجد است.

بلخی افزوده که گسترش مدارس جهادی به نهادینه‌سازی تفکر افراطی در جامعه منجر شده و زمینه را برای جذب نیرو توسط طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی فراهم می‌کند. او به‌عنوان نمونه‌ای از ریشه‌دار شدن تفکر طالبان در جامعه، به رویدادی در سال ۲۰۰۱ در کابل اشاره کرده که پس از سقوط طالبان، ساکنان محلی یک جوان را به دلیل تراشیدن ریشش مجازات کردند.

وزیر پیشین معارف همچنین با اشاره به افزایش مهاجرت خانواده‌های افغان به کشورهای همسایه، گفته که پس از تسلط طالبان، میلیون‌ها نفر به دلیل محرومیت فرزندان‌شان از آموزش، افغانستان را ترک کرده‌اند. او تاکید کرده که فرزندان مهاجران افغان در کشورهایی مانند پاکستان و ایران به دلیل سیاست‌های ضد مهاجرت و کمبود امکانات، از فرصت‌های آموزشی کافی برخوردار نیستند و حمایت از مکاتب خودمختار این مهاجران می‌تواند راه‌حلی مؤثر باشد.

بلخی از جامعه جهانی خواسته است که سیاست بی‌توجهی به رویکرد آموزشی طالبان را کنار بگذارد و با ایجاد یک کنسرسیوم بین‌المللی آموزش برای افغانستان، استراتژی مشخصی در این زمینه اتخاذ کنند. او هشدار داده که ادامه این وضعیت، پیامدهای فاجعه‌بار امنیتی و انسانی در پی خواهد داشت.

وی اظهار داشت که حکومت ایران به‌عنوان «حامی اصلی تروریسم» در منطقه عمل می‌کند و رویکردی خصمانه نسبت به امریکا و متحدانش دارد.

بروس با اشاره به گروه‌های مورد حمایت ایران در منطقه افزود: «جمهوری اسلامی ایران از حزب‌الله، حماس، القاعده، حوثی‌ها، طالبان و دیگر شبکه‌های تروریستی پشتیبانی می‌کند.»

سخنگوی وزارت خارجه امریکا با تاکید بر حمایت جمهوری اسلامی از تروریسم گفت که دونالد ترامپ اجازه نخواهد داد رژیم ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد.

این اولین بار است که امریکا به‌طور علنی طالبان را در فهرست گروه‌های نیابتی مورد حمایت ایران در منطقه قرار می‌دهد.

روابط اقتصادی و سیاسی ایران و طالبان به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است. اخیراً وزیر خارجه ایران به کابل سفر کرد. عباس عراقچی پس از دیدار با مقامات طالبان در کابل اعلام داشت که فصل جدیدی در روابط با طالبان در افغانستان آغاز شده است.

به نظر می‌رسد که واشنگتن از گسترش روابط اقتصادی و سیاسی ایران و طالبان ناراض است و احتمالا تصور می‌کند که تهران قصد دارد از طالبان به عنوان یک نیروی نیابتی دیگر استفاده کند.

با این حال، وزارت خارجه طالبان از شرکت‌های امریکایی خواسته است که در معادن افغانستان سرمایه‌گذاری کنند، درخواستی که خوشایند تهران نیست.

عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان این هفته در مصاحبه با سی‌بی‌اس‌نیوز گفت: «ثروت معدنی بکر» افغانستان به روی ایالات متحده باز است.

حکومت دونالد ترامپ به سرمایه‌گذاری در معادن روسیه و اوکراین علاقه نشان داده است. طالبان امیدوار است با جلب علاقه واشنگتن به معادن افغانستان، فرصتی برای بهبود روابط پیدا کند.

پس از روی کارآمدن حکومت ترامپ، طالبان دو شهروند زندانی امریکا را آزاد کرده است. زلمی خلیلزاد، عضو هیئت رهایی جورج گلزمن، گفت که طالبان برای خاطر به دست آوردن رضایت حکومت ترامپ این شهروند امریکا را آزاد کرد.

او افزود که نهادهای دیپلوماتیک طالبان در خارج از کشور، علاوه بر برقراری روابط با کشورهای میزبان، به ارایه خدمات قنسولی به افغان‌ها مشغول‌اند.

سخنگوی طالبان در گفت‌وگو با تلویزیون شمشاد که روز دوشنبه نشر شد، افزود که در سال گذشته، سطح روابط با سه کشور امارات متحده عربی، چین و اوزبیکستان به سطح سفیر ارتقا یافته است و این را گامی مهم در پیشرفت روابط جهانی این گروه دانست.

این سه کشور برای بهبود روابط با طالبان دیپلومات‌های این گروه را پذیرفته اند اما هنوز از به رسمیت شناختن حکومت طالبان خودداری کرده اند. برخی از کشورها تاکید کردند که تعامل با طالبان به معنای به رسمیت شناختن این گروه نیست.

طالبان پس از تلاش بسیار نتوانسته است که کرسی افغانستان در سازمان ملل را به دست آورد. با این حال، طالبان دیدار با مقام‌های خارجی را به معنای پذیرش این گروه توصیف کرده است. وزیر خارجه طالبان گفته است که تعامل غیررسمی با جهان کافی است.

نماینده دبیرکل سازمان ملل در نشست اخیر شورای امنیت اعلام کرد که اقدامات طالبان، به‌ویژه اعمال محدودیت‌های فزاینده بر زنان، مانع پیشرفت در تعامل و به‌رسمیت‌شناسی این گروه شده است.

در جریان مذاکرات برای آزادی گروگان‌های امریکایی، طالبان کوشید موضوع واگذاری سفارت افغانستان در واشنگتن را با هیئت امریکایی مطرح کند، اما کارشناسان امریکایی می‌گویند واشنگتن به «تعامل محدود» با طالبان ادامه می‌دهد و هرگونه بحث درباره به‌رسمیت‌شناسی این گروه منتفی است.

طالبان در برابر فشارهای جهانی برای تامین حقوق زنان و اقلیت‌های قومی و مذهبی مقاومت کرده و به این مطالبات بی‌توجهی نشان داده است.

شیعه‌های افغانستان برخلاف طالبان که با پیروی از عربستان سعودی روز یکشنبه را عید فطر اعلام کردند، روز دوشنبه را به‌عنوان نخستین روز عید فطر جشن گرفتند و نماز عید را در مساجد خود اقامه کردند. حضور نمازگزاران در مساجد در روز دوشنبه بسیار چشمگیر بود.

به‌رسمیت‌شناسی مذهب شیعه

رئیس شورای علمای شیعه افغانستان، روز دوشنبه در سخنرانی خود در نماز عید در غرب کابل بار دیگر خواستار به‌رسمیت‌شناسی مذهب تشیع توسط طالبان شد. او سه بار تاکید کرد که رسمیت یافتن مذهب تشیع از مطالبات اصلی جامعه شیعه افغانستان است.

طالبان پس از بازگشت به قدرت، مذهب شیعه را از رسمیت ساقط کرد و قانون احوال شخصیه اهل تشیع را نیز لغو کرد. مقامات طالبان بارها اعلام کرده‌اند که مذهب اهل سنت در افغانستان رسمی است و محاکم و قوانین مدنی بر اساس این مذهب عمل می‌کنند. طالبان نه‌تنها مذهب شیعه را حذف کرده‌ است، بلکه کتاب‌های مرتبط با این مذهب را از برخی دانشگاه‌ها و کتابخانه‌های عمومی در مرکز و ولایات جمع‌آوری کرده‌اند.

مذهب تشیع در قانون اساسی افغانستان رسمیت داشت و قانون احوال شخصیه اهل تشیع نیز در پارلمان پیشین افغانستان تصویب و توشیح شده بود.

احترام به آزادی مذهبی

رئیس شورای علمای شیعه افغانستان در سخنرانی خود از طالبان خواست تا به شیعیان اجازه دهند امور مذهبی خود، به‌ویژه مراسم عزاداری دهم محرم، را آزادانه برگزار کنند. او گفت: «در مراسم‌ها و شعایر مذهبی خود با مانع مواجه نشویم؛ چه در ایام محرم و چه در ماه مبارک رمضان.» او تاکید کرد که هیچ‌کس حق ندارد برگزاری مراسم عزاداری و مجالس شیعیان را منع کند.

نیروهای طالبان بر عزاداران حسینی محدودیت‌هایی اعمال کرده و در برخی ولایات مانع برگزاری مراسم عزاداری آن‌ها شده‌اند.

توسعه متوازن

صالحی مدرس در بخشی از صحبت‌هایش خواستار توجه به «انکشاف متوازن» در افغانستان و در نظر گرفتن توسعه و بازسازی مناطق هزاره‌ نشین شد.

طالبان متهم است که به توسعه متوازن پایبند نبوده‌ است. برای نمونه، این گروه در ازای قرارداد معادن بامیان با شرکت‌های خارجی، برخی پروژه‌های عمرانی را در قندهار، مشرقی و هرات آغاز کرده است.

رئیس شورای علمای شیعه افغانستان همچنین بر تامین امنیت شیعیان تاکید کرد. او گفت هرچند امنیت نسبی در کشور برقرار شده، اما در سال گذشته دو رویداد تروریستی در هرات و غور رخ داده است.

در ولایت غور، افراد مسلح ۱۴ غیرنظامی هزاره شیعه را به رگبار بستند. این رویداد واکنش‌های گسترده‌ای در داخل و خارج از کشور به دنبال داشت.

همچنین، در ولایت هرات، شماری از علمای شیعه در حملات افراد مسلح ناشناس کشته شدند.

طی سه‌ونیم سال گذشته، شورای علمای شیعه افغانستان بارها خواسته‌های مشابهی را مطرح کرده، اما طالبان به این مطالبات بی‌توجهی نشان داده است.

با این حال، نام رهبر طالبان که خود را «واجب‌الاحترام» و «امیرالمؤمنین» می‌خواند، در میان اسامی سران کشورهای اسلامی دیده نمی‌شود.

نخست‌وزیر پاکستان به سران اکثر کشورهای اسلامی، از جمله تاجیکستان، ایران، قزاقستان، ترکمنستان، اوزبیکستان، بحرین، آذربایجان، مصر، عمان، قطر، مالیزیا، بنگلادیش، کویت، امارات متحده عربی، اردن و ترکیه تماس گرفته و عید فطر را به آن‌ها شادباش گفته است. اما نام افغانستان، همسایه دیوار به دیوار آن در این فهرست دیده نمی‌شود.
شریف همچنین خلاصه‌ای از مکالمات خود با سران این کشورها را منتشر کرده که بیشتر حاوی پیام‌های همدلی و تأکید بر همگرایی بوده‌اند.
هرچند اسلام‌آباد در شروع روی کار آمدن طالبان از تسلط گروهی که به باور بسیاری در ۲۰ سال جنگ در افغانستان از حمایت گسترده پاکستان برخوردار بوده، راضی به‌نظر می‌رسید، با گذشت زمان و بیشتر شدن حملات طالبان پاکستانی به نیروهای امنیتی پاکستان، اختلافات میان مقام‌های پاکستانی و طالبان در حال افزایش است.

پاکستان طالبان را به حمایت از تحریک طالبان پاکستانی و پناه دادن به گروه‌های شورشی دیگر مانند ارتش آزادیبخش بلوچ متهم می‌کند، طالبان اما این اتهامات را رد می‌کند.

طالبان به پیروی از عربستان روز یکشنبه را عید اعلام کرد و در کنار کابل، در قندهار به امامت ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، نماز عید برپا کرد. پاکستان و شماری دیگر از کشورهای اسلامی روز دوشنبه را عید اعلام کردند.