سخنگوی طالبان از اظهارات اخیر شوکت میرضیایف، رئیسجمهور اوزبیکستان درباره افغانستان استقبال کرد. ذبیحالله مجاهد میگوید موضع رئیسجمهور اوزبیکستان درکی از واقعیتهای کنونی افغانستان است.
او در مصاحبه با تلویزیون ملی افغانستان، تحت کنترول طالبان گفت که این گروه خواهان روابط خوب با اوزبیکستان است.
رئیسجمهور اوزبیکستان پیشتر گفت که سیاست این کشور در قبال افغانستان همواره «واقعبینانه و استراتژیک» بوده است.
شوکت میرضیایف گفت بسیاری از کسانی که در ابتدا به سیاست تعامل تاشکند با طالبان مخالف بودند اکنون به درستی آن اذعان میکنند.
ذبیحالله مجاهد میگوید روابط اداره طالبان و اوزبیکستان بر اساس منافع مشترک است و پیش برده میشود.
اوزبیکستان هرچند همانند دیگر کشورها طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما روابط گسترده دیپلوماتیک و اقتصادی با این گروه دارد.
میرضیایف در مصاحبه با یورونیوز گفت «رویکرد اوزبیکستان به افغانستان همواره واقعبینانه و استراتژیک بوده و به سمت درازمدت معطوف است. ما هرگز از همسایهمان جدا نشدهایم یا از آن رو برنگشتهایم.»
برنامه جهانی غذا اعلام کرد که در سال گذشته به ۹ میلیون افغان کمکهای حیاتی نجاتبخش ارائه کرده است. این سازمان تاکید کرد که جمعیت نیازمند افغانستان در مرکز توجه این سازمان قرار دارد و تلاش میکند به آنها رسیدگی کند.
برنامه جهانی غذا پنجشنبه، ۱۴ حمل در بیانیهای نوشت که این سازمان میکانیزمی را برای بررسی بازخورد کمکهایش در افغانستان ایجاد کرده است. این سازمان افزود که میکانیزم ایجاد شده سالانه به پرسشها و اطلاعات مورد نیاز بیش از ۱۰۰ هزار نفر از مخاطبان این سازمان رسیدگی میکند.
این برنامه تصریح کرد که میکانیزم بررسی بازخوردها کمک میکند تا مسئولان این سازمان در برابر پرسشها و انتقادات نیازمندان و مخاطبان این برنامه جهانی غذا پاسخگو باشند. این سازمان نوشت که این میکانیزم همچنان شفافیت و دقت در تشخیص نیازمندان را افزایش میدهد.
سازمان جهانی غذا در دهم حمل نوشت در حالی که میلیونها نفر عید فطر را با گردهمایی خانوادگی و صرف غذا جشن میگیرند، یک نفر از هر سه نفر در افغانستان گرسنه به خواب میرود. این سازمان همچنان خواستار تداوم کمک به خانوادههای افغان شد.
براساس گزارش دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه ملل متحد، در حال حاضر بیش از ۲۳ میلیون افغان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
روزنامه دان پاکستان به نقل از یک مقام ایالت خیبرپختونخوا گزارش داده که روند اخراج مهاجران افغان فاقد مدارک اقامتی، امروز پنجشنبه ۱۴ حمل آغاز میشود. طبق گزارش، ایالت خیبرپختونخوا مهلت تعیین شده ۳۱ مارچ/۱۱ حمل برای اخراج اجباری را به دلیل عید فطر دو روز تمدید کرده بود.
روزنامه دان روز پنجشنبه ۱۴ حمل به نقل از یک مقام کمیشنری افغان در پیشاور، نوشت: « مرحله دوم [اخراج اجباری مهاجران افغان] از روز پنجشنبه شروع میشود و ما در منطقه لندی کوتل و سرک باغ نصیر یک اردوگاه ایجاد کردیم.»
کمیشنری افغان یک نهاد دولتی پاکستان است که برای مدیریت مهاجران افغان ساخته شده و از سالها به این سو در این بخش فعالیت میکند.
مسئولان این کمیشنر ی در حالی از شروع روند اخراج اجباری مهاجران افغان بدون مدرک خبر داده است که اخیرا گزارشهای ضد و نقیض در مورد شروع این روند یا تمدید مهلت تعیین شده منتشر شده است.
حکومت پاکستان اعلام کرده بود که مهاجران افغان بدون مدرک اقامتی و مهاجرانی که دارای کارت مهاجرتی ایسیسی هستند، تا ۱۱ حمل باید بصورت داورطلبانه به افغانستان برگردند.
این مهلت سه روز پیش تمام شد. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که حکومت پاکستان این مهلت را به دلیل عید فطر برای ده روز تمدید کرده است اما رسانههای پاکستانی در دو روز اخیر از آغاز روند اخراج خبر میدهند.
پاکستان از ماه سپتامبر ۲۰۲۳ میلادی تاکنون نزدیک به یک میلیون مهاجر افغان را از این کشور اخراج کرده است.
براساس آمار کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل در پاکستان، هنوز هم ۱.۵۲ میلیون مهاجر و پناهجوی ثبتشده افغان در پاکستان حضور دارند که حدود ۸۰۰ هزار آن را مهاجرانی تشکیل میدهند که با کارتهای مهاجرتی ایسیسی ( Afghan Citizen Card) در این کشور اقامت دارند.
علاوه بر این مهاجران ثبتشده، هزاران مهاجر افغان بدون مدرک قانونی اقامت هم در پاکستان به سر میبرند.
حکومت پاکستان اعلام کرده که این دو گروه از مهاجران افغان را در این مرحله از پاکستان اخراج میکند.
این تصمیم حکومت پاکستان با واکنشهای جدی از سوی طالبان، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری و حامی پناهجویان مواجه شده است.
مشخص نیست که این تصمیم پاکستان اجرایی خواهد شد یا به تعویق خواهد افتاد.
علاوه بر این، حکومت پاکستان اعلام کرده که مهاجران افغان دارای کارتهای مهاجرتی پیاوآر را نیز پس از ۳۰ جون امسال اخراج خواهد کرد. این کارت توسط سازمان ملل به مهاجران افغان داده شده است.
وبسایت خبری لانگ وار جورنال در مطلبی نوشت لغو جایزه بازداشت سرجالدین حقانی، نشان میدهد که اداره ترامپ سیاست قبلی تعامل با طالبان را در پیش گرفته که به امضای توافقنامه دوحه و خروج نیروهای مریکا از افغانستان منجر شد.
این مقاله همچنین به بازگشت زلمی خلیلزاد به عرصه سیاسی مرتبط با افغانستان اشاره کرده است.
ویل سیلبر، یک افسر پیشین امریکا که چهار سال در افغانستان و عراق خدمت کرده و بیل روجیو، سردبیر لانگ وار جورنال در این تحلیل گفتند که ادامه تعامل حکومت ترامپ با طالبان نشان میدهد که این گروه به خاطر ارائه پناهگاه امن و سایر حمایتهای مادی به القاعده و دیگر سازمانهای تروریستی متحدش پاسخگو نخواهد بود.
در این مقاله آمده که هرچند حکومت ترامپ اولین دولتی نیست که «دیپلوماسی گروگان» ایجاد کرده و به سازمانهای تروریستی امتیاز میدهد، با این حال، برداشتن این جایزه احتمالاً شبکه حقانی را که طی دو دهه گذشته چندین شهروند امریکایی و غربی را ربوده است، جسورتر خواهد کرد.
ماه گذشته یک هیئت امریکایی همراه با زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا برای افغانستان، به کابل سفر کرد. در پی این سفر، جورج گلزمن، شهروند امریکایی، پس از دو سال از بازداشت طالبان آزاد شد.
در ادامه، پولیس فدرال امریکا (افبیآی) نیز جایزه ده میلیون دالری برای بازداشت سراجالدین حقانی را حذف کرد. وزارت خارجه امریکا همچنین اسم سراجالدین حقانی و دو عضو دیگر شبکه حقانی را از فهرست افراد تحت تعقیب این کشور حذف کرد.
نویسنده در این مطلب، برداشتن جایزه برای بازداشت اعضای شبکه حقانی را «گامی در جهت مشروعیتبخشی» به سراجالدین حقانی عنوان کرده است.
توافقنامه دوحه پنج سال پیش در دهم حوت سال ۱۳۹۸ خورشیدی، در اداره قبلی دونالد ترامپ، پس از ۱۸ ماه مذاکره میان نمایندگان گروه طالبان و امریکا در دوحه پایتخت قطر امضا شد. ملا برادر به نمایندگی از طالبان و زلمی خلیلزاد به نمایندگی از امریکا این توافقنامه را امضا کردند.
این توافقنامه شامل چهار محور اساسی؛ خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، تعهد طالبان به قطع روابط با گروههای هراسافگن، آغاز گفتوگوهای بینالافغانی و برقراری آتشبس بود.
منتقدان این توافقنامه، از جمله تعدادی از مقامهای پیشین ایالات متحده معتقدند که واشنگتن با امضای این توافقنامه، حکومت پیشین افغانستان را به حاشیه راند و این امر باعث فروپاشی ارتش و به دنبال آن سقوط کامل حکومت شد.
پسر و نوه پیتر و باربی رینولدز، زوج بریتانیایی در بازداشت طالبان، با ضبط ویدیویی در مقابل کاخ سفید، خواستار کمک دونالد ترامپ برای آزادسازی این زوج از زندانی در افغانستان شدند.
جاناتان رینولدز، جوانترین پسر پیتر و باربی که شهروند امریکا نیز است، روز چهارشنبه گفت مادر و پدر او بدون هیچ گونه اتهامی زندانی شدهاند.
آقای رینولدز در کنار دخترش گفت: «برای ما پیوسته گفته میشود که والدینمان هیچ کار اشتباهی انجام ندادهاند، هیچ جرمی مرتکب نشدهاند و به زودی آزاد خواهند شد. اما آنها هنوز در زنداناند.»
او گفته هرچند دولت بریتانیا وعده داده که تمام تلاش خود را برای رهایی پیتر و باربی میکند، اما بهعنوان شهروند ایالات متحده، از دونالد ترامپ میخواهد که در زمینه رهایی والدینش از بند طالبان کمک کند.
رینولدز که در ۲۶ سال گذشته در ایالات متحده زندگی کرده، با اشاره به آزادی فِی هال، شهروند امریکایی از زندان طالبان، گفت والدینش، ۱۳ نوه و فرزند امریکایی دارند و از ترامپ میخواهند که برای آزادی پیتر و باربی نیز اقدام کند.
در این ویدیو، آنابل، دختر جاناتان رینولدز نیز به ترامپ گفت: «آقای رئیسجمهور، لطفاً پدربزرگ و مادربزرگم را از زندان آزاد کنید. من فقط میخواهم دوباره آنها را ببینم. میدانم که شما میتوانید این کار را انجام دهید.»
طالبان پیتر رینولدز، ۷۹ ساله، و باربی، همسر ۷۵ سالهاش را در ماه فبروری هنگام بازگشت به خانهشان در بامیان دستگیر کردند.
فِی هال، شهروندامریکایی که همراه آنها بازداشت شده بود، اخیرا در چارچوب توافق با حکومت امریکا آزاد شد.
روزنامه تلگراف پیشتر در گزارشی نوشت که این زوج بریتانیایی طعمه یک درگیری داخلی درون رژیم طالبان هستند. ظاهراً، دستور بازداشت آنها توسط یک فرمانده شبکه حقانی صادر شده بود.
یک مقام ارشد طالبان به این روزنامه گفت: « آنها [فای هال و رینولدزها] توسط شبکه حقانی بازداشت شدند تا از دولتهای آنها امتیازاتی بگیرند و بر ملاهبتالله فشار وارد کنند.»
به گفته این مقام، «آنها اکنون راضی هستند چون [امریکا] جایزه دستگیری سراجالدین [حقانی] را برداشت و حالا منتظر دریافت امتیاز از بریتانیا هستند.»
این زوج که در کابل در سال ۱۹۷۰ ازدواج کردند، ۱۸ سال در افغانستان زندگی کرده و دارای تابعیت مشترک بریتانیا و افغانستان هستند. آنها شرکت «ریبیلد» را تاسیس کردهاند که برنامههای آموزشی را برای سازمانهای دولتی و غیردولتی فراهم میکند.
آنها زمانی که طالبان در سال ۲۰۲۱ قدرت را به دست گرفتند در کشور باقی ماندند.
این زوج ماه گذشته به طور جداگانه به دادگاه در کابل منتقل شدند اما پس از ساعتها انتظار محکمه شان دایر نشد.
یک جنرال بازنشسته ارتش پاکستان در مقالهای در روزنامه اکسپرس تریبون از اختلافات داخلی طالبان پرده برداشته است. جنرال انعامالحق تاکید کرده که شبکه حقانی و جناح قندهار طالبان بر سر مسائل متعددی، از جمله نحوه برخورد با تحریک طالبان پاکستان، دچار اختلافاند.
او نوشته است که حقانی با قندهار بر سر موضوعاتی چون منع آموزش دختران، روابط با پاکستان و سیاستهای داخلی اختلاف دارد.
شبکه حقانی و پیوند با تحریک طالبان پاکستان
نویسنده با اشاره به پیوندهای نزدیک شبکه حقانی با وزیرستان شمالی و مناطق قبایلی پاکستان، خاطرنشان کرد که حقانیها میزبان سنتی تحریک طالبان پاکستاناند و این گروه در جنگ طالبان علیه نیروهای خارجی و افغان، در کنار نیروهای حقانی و با حمایت پاکستان و آیاسآی جنگیده است.
با این حال، او شبکه حقانی را بخشی کاملاً وابسته به جنبش طالبان نمیداند و مینویسد: «حقانیها هرگز با زور اسلحه در امارت اسلامی تحت سلطه قبایل احمدزی-محمدزی قندهار ادغام نشدند. آنها بهجای آن، با امارت شریک شدند و در آن جذب شدند، اما جایگاه و استقلال نسبی خود را حفظ کردند.»
به باور او، جهانبینی حقانیها با قندهار کاملاً متفاوت است. از زمان جنگ علیه شوروی سابق، این شبکه نسبت به پاکستان، آیاسآی و حتی امریکا نرمش نشان داده است.
اختلاف بر سر تحریک طالبان پاکستان
نویسنده توضیح میدهد که قندهار و شبکه حقانی دیدگاههای متفاوتی درباره تحریک طالبان پاکستان دارند. به گفته او، قندهار با حساسیت به پتانسیل تخریبی تیتیپی در برهمزدن روابط کابل با پاکستان نگاه میکند. به نوشته جنرال انعامالحق، با این حال، به دلیل نفوذ حقانیها، جناح طالبان قندهاری نه قادر است و نه مایل به غلبه بر تحریک طالبان پاکستان. در مقابل، حقانیها به این گروه بهعنوان یک «نیروی ذخیره» نگاه میکنند که میتواند در صورت بروز درگیریهای داخلی مفید باشد.
او غیبت اخیر سراجالدین حقانی، رهبر شبکه حقانی، و سفرهای خارجی او را نشانه ناراحتی نسبیاش با قندهار میداند و مینویسد: «حقانیها مشتاق حل مسئله میراثی تحریک طالبان پاکستان با اسلامآباد هستند، اما نمیخواهند از مزیت نظامی بالقوه این گروه دست بکشند.» او نتیجهگیری کرده: «تحریک طالبان پاکستان استخوانی در گلوی امارت اسلامی است.»
چالش وحدت در صفوف طالبان
به گفته این روزنامه نزدیک به ارتش پاکستان، حفظ وحدت در میان طالبان به چالشی بزرگ تبدیل شده است. نویسنده هشدار میدهد: «بدون وحدت، نزاعهای داخلی احتمالاً طالبان را از هم خواهد پاشید.» او فاش کرد که در دوره غیبت و ناراحتی سراجالدین حقانی، قندهار با اعزام نیروهای خود به مناطق تحت نفوذ حقانیها در امتداد مرز پاکستان، اقتدار خود را تحمیل کرده است. در مقابل، حقانی به دنبال روابط مستقل با کشورهای منطقه و غرب است، حتی اگر این روابط به قیمت فاصله بیشتر با قندهار تمام شود.
توصیههایی برای پاکستان
نویسنده با اشاره به پیچیدگی روابط میان قندهار، حقانی، تحریک طالبان پاکستان و نفوذ امریکا، پیشنهاد میکند: «پاسخ پاکستان باید شامل ادامه دیپلوماسی مذهبی با قندهار، اجرای دیپلپماسی بینالمللی در چارچوب توافق دوحه، پاسخ نظامی سنجیده و بیامان در دو سوی مرز بدون جنجال، مبارزه قاطع با تروریسم در داخل، و فراهم کردن راهی برای خروج حقانیها از مخمصه خودساختهشان باشد. پیگیری صبورانه این سیاست بدون واکنشهای شتابزده مانند بستن مرزها باید ویژگی اصلی آن باشد.»
هشدار درباره آینده
نویسنده هشدار میدهد که اگر مسئله تحریک طالبان پاکستان حل نشود، صبر پاکستان ممکن است به پایان برسد و معادله شکننده منطقه بر هم بخورد. نویسنده میافزاید: «بدون حل این مسئله، افغانستان با وجود منابع معدنی و ظرفیتهایش، درگیر مشکلات باقی خواهد ماند.» او تلویحاً طالبان را تهدید میکند که اگر این چالشها حل نشود، ممکن است ائتلافی از مجاهدین سابق، طالبان ناراضی و بقایای نظام جمهوری علیه این گروه شکل گیرد و ورق برگردد. این جنرال بازنشسته هشدار میدهد: «در چنین وضعیتی، کابل ممکن است بار دیگر دستخوش تغییر شود.»