هیئتی از مقامهای جمهوری اسلامی از جمله معاون وزارت خارجه ایران، مدیرکل آسیای جنوبی این وزارت، معاون وزارت راه و شهرسازی و استاندار خراسان جنوبی ایران به هرات سفر کرده است. این مقامهای جمهوری اسلامی روز پنجشنبه وارد هرات شدند.
بر اساس گزارش رسانههای ایرانی، عبدالله ارجائی، معاون برنامهریزی و تامین منابع وزارت راه و شهر سازی ایران، رسول مهاجر، معاون دیپلوماسی اقتصادی وزارت خارجه، محمد رضا بهرامی، مدیرکل آسیای جنوبی این وزارت، علیرضا بیکدلی، سرپرست سفارت ایران در کابل و محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی در ترکیب این هیئت حضور دارند.
بازدید از شهرک صنعتی هرات، خط آهن خواف- هرات و ایستگاه روزنک و نیز دیدار با والی طالبان در هرات از برنامههای این هیئت در هرات اعلام شده است.
علاوه بر این، دیدار با مسئولان طالبان و بخش خصوصی «با هدف بررسی توانمندیهای اقتصادی هرات و گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری میان ایران و افغانستان» از برنامههای پیش بینی شده برای این سفر است.
این هیئت پس از هرات به ولایت فراه نیز سفر خواهد کرد و در راستای توسعه همکاریهای دوجانبه و ایجاد سهولت در انتقال کالا بین ایران و افغانستان برنامههایی خواهد داشت.
تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا این دیدگاه را رد کرد که امریکا با حذف جایزه دستگیری سراج الدین حقانی، به او و گروه طالبان امتیاز داده است.
او روز پنجشنبه در یک کنفرانس خبری گفت با این که نمیخواهد در مورد محتوای صحبتهای هیئت امریکایی و طالبان در کابل اظهار نظر کند، اما دیدگاه امریکا در مورد طالبان و سران شبکه حقانی تغییری نکرده است.
بروس گفت: «این افراد و این گروه[طالبان] همچنان در فهرست افراد و سازمانهای تروریستی[امریکا] قرار دارند و هیچ چیزی در این مورد تغییر نکرده است. اصل داستان همین است.»
یک هیئت امریکایی، متشکل از نماینده ویژه رئیس جمهور امریکا در امور گروگانها و زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین این کشور در امور افغانستان روز ۳۰ حوت پارسال برای رهایی جورج گلزمن، شهروند امریکا به کابل سفر کرد و با امیر خان متقی، وزیر خارجه طالبان ملاقات کرد.
مشخص نیست که این هیئت علاوه بر متقی با کدام مقام بلندپایه دیگر طالبان دیدار داشته است. اما، براثر سفر این هیئت، طالبان جورج گلزمن و مدتی پس از آن فی دی هال، دومین شهروند امریکایی را آزاد کرد.
متقی سفر هیئت امریکایی را یک پیشرفت در روابط میان طالبان و واشنگتن خواند.
حکومت امریکا توضیحات زیادی درباره نخستین سفر هیئت امریکایی به کابل نداده و نگفته است که به طالبان در بدل رهایی این دو شهروند چه امتیازاتی داده است. اما، همزمان با رهایی آنها، حکومت امریکا به طور اعلام ناشدهای جایزه دستگیری سراج الدین حقانی را حذف کرد.
این اقدام حکومت امریکا و در عین حال امیدواری طالبان به بازگشایی سفارت امریکا در کابل، این تصور را در افغانستان به وجود آورد که امریکا و طالبان گامهایی برای بهبود روابط بر میدارند.
تمی بروس در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره امتیازاتی که طالبان و شبکه حقانی در بدل رهایی جورج گلزمن دریافت کرده اند، حاضر به توضیح نشد. او با اشاره به حذف جایزه دستگیری حقانی گفت که حکومت امریکا همیشه این «چارچوبها» را بررسی میکند و او نمیخواهد درباره صحبتهای هیئت امریکایی و طالبان در کابل اظهار نظر کند.
زلمی خلیلزاد، عضو هیئت رهایی زندانیان امریکایی در افغانستان گفت که این حرکت طالبان برای نشان دادن حسن نیت و جلب رضایت حکومت ترامپ بوده است.
اما، دونالد ترامپ پس از به قدرت رسیدن بارها از دستیابی طالبان به سلاحهای امریکایی و استفاده تروریستها از این سلاحها ابراز نارضایتی شدید کرده است.
او همچنین بارها گفته است که پایگاه بگرام در اختیار چین است، حرفی که تا هنوز سندی در تایید آن منتشر نکرده است. اما، به طور کلی نشان میدهد که تا چه حد شخص ترامپ و کابینهاش نگاه منفی به طالبان دارند.
درحالیکه موج دوم اخراج مهاجران افغان از پاکستان در کانون توجه قرار گرفته است، جمهوری اسلامی ایران فشارها بر مهاجرین را افزایش و اخراج آنها را تشدید کرده است.
بنا به گزارش رسانههای ایرانی، جمهوری اسلامی ایران اخیرا بدون تعیین مهلت به شیوه پاکستان، روند اخراج دستهجمعی مهاجران افغان را سرعت بخشیده است. نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی مهاجران افغان را از استانهای مختلف این کشور بازداشت و اخراج میکند.
نادر یاراحمدی، رئیس مرکز مهاجران ایران دو روز پیش گفت افغانهای دارای برگه سرشماری در ایران به عنوان مهاجر قانونی شناخته نمیشوند و هیچ تفاوتی با مهاجران فاقد مدرک ندارند. او همچنان تاکید کرد که مهاجران دارای برگه سرشماری تا تابستان سال جاری تعیین تکلیف میشوند.
وزارت داخله جمهوری اسلامی در ۱۹ حوت اعلام کرد که از اول سال ۱۴۰۴ صرف شش دسته از مهاجران افغان میتوانند در ایران اقامت داشته باشند. این وزارت تاکید کرد که مهاجران افغان فاقد مدرک از خدمات بهداشتی، آموزشی، معاملات ملکی و دیگر خدمات از اول حمل محروم میشوند.
وزارت داخله ایران اعلام کرد مهاجرانی که دارای برگه سرشماری و کارت آمایش، دارای پاسپورت و ویزای معتبر، شناسه شغلی یا کارت کار هستند اجازه اقامت در ایران را دارند.
این وزارت گفت که نظامیان حکومت پیشین در صورت تایید سازمانهای بینالمللی و مهاجرانی که با برگشت به افغانستان و اخذ ویزای مجدد به ایران بر میگردند، اجازه حضور در این کشور را خواهند داشت.
با این حال، اما مهاجران افغان در ایران اخیرا با فرستادن ویدیوهایی به افغانستان اینترنشال از روند بازداشت و اخراج افغانهای دارای مدرک معتبر اقامتی نیز شکایت کردهاند.
گزارشها میرساند که شماری زیادی از مهاجران افغان پس از هشدارها و فشارهای دولت ایران، برای بازگشت به افغانستان به دفاتر کفالت در این کشور هجوم بردهاند. این مهاجران میگویند جمهوری اسلامی برای خروج داوطلبانه مهاجران نیز شرایط سخت و هزینههای هنگفتی را وضع کرده است.
یک مهاجر افغان در ایران میگوید جمهوری اسلامی ویزای آنها را تمدید نمیکند. او افزود که افغانها برای تمدید ویزا هفتهها و ماهها تلاش میکنند، اما نهادهای مسئول به مشکلات آنها رسیدگی نمیکنند.
یک مهاجر افغان از تهران گفت ۵۰ روز پیش پاسپورت خود را برای تمدید ویزا به مسئولان ایرانی تحویل داده اما تاکنون هیچ پاسخ قانع کنندهای دریافت نکرده است. او میگوید نهتنها ویزای مهاجران افغان تمدید نمیشود، بلکه مسئولان ایرانی با آنها برخورد «توهینآمیز» دارند.
یکی دیگر از مهاجران افغان گفت جمهوری اسلامی از افغانهایی که بهطور داوطلب میخواهند از این کشور خارج شوند، هزینههای هنگفت اجباری را زیر عنوان پول شهرداری، هزینه بکس و لوازم، هزینه انتقال تا مرز میستاند. به گفته او، هر مهاجر افغان برای بازگشت به کشور باید نزدیک چهار میلیون تومان به جمهوری اسلامی ایران بپردازد.
یک زن افغان اخراج شده از ایران گفت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی او و فرزندانش را به اجبار اخراج کرده و اکنون به دور از خانواده در شهر ناشناس در هرات به سر میبرد.
او اضافه کرد که ۲۷ سال در ایران زندگی کرده و مدارک معتبر اقامتی هم در دست دارد، اما پولیس جمهوری اسلامی او را به اجبار اخراج کرده است. این زن گفت شماری از از اعضای خانواده و تمامی وسایل خانهاش در ایران مانده است.
شماری از مهاجران افغان در ایران به افغانستان اینترنشنال گفتند که تمامی خانوادههای دارای برگه سرشماری مجبور به ترک ایران شدهاند. به گفته آنها نظامیان حکومت پیشین نیز پس از تایید سازمانهای بینالمللی و مرکز مهاجران ایران برگههای اقامت شش ماهه دریافت میکنند که تایید این مراجع مستلزم سازوکار دشوار و تقریبا ناممکن است.
به گفته این مهاجران خانوادههای افغان دارای برگه سرشماری در صورت داشتن فرزند دانشاموز برای خروج تا ۱۵ سرطان سال جاری مهلت دارند. آنها میافزایند خانوادههای که فرزند دانشآموز ندارند، پس از اخذ برگه ترک خاک ۱۵ روز برای خروج مهلت دارند.
با این حال، فشارهای جمهوری اسلامی برای اخراج، بسیاری از مهاجران افغان را در وضعیت معلق قرار داده است. شماری از خانوادههای افغان میگویند که قادر به پرداخت هزینههای خروج از این کشور نیستند.
وزارت داخله ایران اخیرا اعلام کرد که در سال ۱۴۰۳ دستکم دو میلیون و ۲۰۰ هزار مهاجر افغان از این کشور اخراج شدند. مقامات ایران تاکید کردند که قرار است در سال ۱۴۰۴ نیز به همین تعداد مهاجر افغان را اخراج کنند. در حالی که پاکستان در دور نخست اخراج مهاجران افغان در سال گذشته ۸۰۰ هزار افغان را اخراج کرده است.
کمسیون طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران سه شنبه اعلام کرد که در یک روز ۲هزار و ۱۸۹ نفر از ایران اخراج شدهاند.
این در حالی است که بسیاری از این مهاجران پس از تسلط طالبان بر افغانستان از ترس اقدامات انتقامجویانه این گروه به ایران و پاکستان فرار کردهاند. سازمانهای بینالمللی بارها از اخراج اجباری مهاجران افغان از این دو کشور ابراز نگرانی کردهاند.
جمهوری اسلامی ایران و دولت پاکستان اما در این مدت به هشدار و نگرانیهای سازمانهای بینالمللی توجه نکرده و روند اخراج مهاجران بیپناه افغان را بهطور روزافزون افزایش دادهاند.
وزارت داخله پاکستان روز پنجشنبه هشدار داد هزاران شهروند افغان که برای مهاجرت به کشورهای غربی درخواست داده اند، اگر قبل از پایان ماه اپریل (۱۰ ثور) توسط کشورهای میزبان منتقل نشوند، احتمالا از پاکستان اخراج خواهند شد.
طلال چودری، معاون وزارت داخله پاکستان در اظهارات خود به کشورهای مشخصی اشاره نکرد اما تعلیق برنامههای انتقال پناهجویان افغان در امریکا بیش از ۲۵ هزار نفر را در بلاتکلیفی قرار داده است.
شمار زیاد از افغانها نیز قرار است به کشورهای دیگر غربی مانند بریتانیا، آلمان و فرانسه انتقال داده شوند.
به گزارش اسوشیتدپرس، چودری گفت که مهلت ۳۰ اپریل، یعنی حدود ۲۰ روز دیگر برای این مهاجران ابلاغ شده است. او گفت هر خارجی که به طور غیرقانونی در پاکستان باشد، فورا اخراج خواهد شد.
معاون وزیر داخله پاکستان افزود کسانی که وضعیت پناهندگی سازمان ملل را دریافت کردهاند، حداقل تا ماه جون میتوانند در پاکستان بمانند.
هرچند این مهاجران اغلب واجد شرایط انتقال به امریکا و دیگر کشورهای غربی اند، اما فضای سیاسی در این کشورها تغییر کرده و انتقال مهاجران افغان به آنجا دشوار شده است.
پس از به قدرت رسیدن ترامپ، پروازهای انتقال همکاران پیشین افغان دولت امریکا و دیگر افغانهای در معرض خطر لغو شد. مقامهای حکومت جدید گفته اند که بررسی امنیتی این مهاجران در دوران بایدن به طور درستی انجام نشده است.
حکومت ترامپ در نظر دارد که ورود شهروندان چندین کشور مسلمان، از جمله ایران و افغانستان به امریکا را منع کند. همچنین، در آلمان نیز احزاب محافظهکار که در راس حکومت ایتلافی به رهبری فریدریش مرتس هستند، ورود مهاجران افغان و شماری از کشورهای مسلمان را محدود میکنند.
با این وضعیت، انتقال مهاجران افغان از پاکستان به امریکا و آلمان به رغم ضرب الاجلهای حکومت پاکستان سریع اتفاق نخواهد افتاد و حتی سرنوشت دستکم مهاجران منتظر انتقال به امریکا در هاله ابهام قرار دارد.
معاون وزیر داخله پاکستان گفت که هزاران مهاجر افغان طی هفته گذشته به عنوان بخشی از اخراجهایی که در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، به کشورشان بازگردانده شدند. از آن زمان تاکنون بیش از ۸۵۰ هزار افغان به کشورشان بازگردانده شدهاند.
طلال چودری گفت که حدود ۸۰۰ هزار مهاجر دیگر افغان به طور غیرقانونی در پاکستان زندگی میکنند و ۱.۴ میلیون نفر دیگر با اسناد پناهندگی سازمان ملل در پاکستان اقامت دارند که به گفته او آنها نیز نهایتاً تا ماه جون اجازه دارند در این کشور بمانند.
سازمان بهداشت جهانی روز پنجشنبه گزارش داد که در چهار ماه گذشته، دستکم ۹ مورد فلج اطفال در افغانستان و ۷۱ مورد در پاکستان ثبت شده است.
این افزایش، که بیش از چهار برابر در افغانستان و بیش از ۱۲ برابر در پاکستان نسبت به مدت مشابه در سال گذشته است، نگرانیهای جدی را در مورد گسترش نوع خطرناکتر ویروس پولیو برانگیخته است.
بر مبنای گزارش این سازمان، این نوع ویروس پولیو عمدتا در جنوب افغانستان مشاهده شده است و این کشور در یکسال گذشته نتوانسته است کارزار خانه به خانه واکسیناسیون فلج اطفال را برگزار کند.
سازمان بهداشت جهانی روز پنجشنبه هشدار داد که نوع خطرناک ویروس پولیو در سال ۲۰۲۵ همچنان تهدید جدی برای افغانستان و پاکستان محسوب میشود. چنانچه، در کمتر از یک ماه گذشته ۳ مورد جدید فلج اطفال در افغانستان ثبت شده است.
کمیته اضطراری سازمان بهداشت جهانی همچنین از مشکلات موجود در راستای کمپینهای واکسیناسیون در این مناطق گزارش داده است.
کمپینهای واکسیناسیون خانه به خانه در نیمه اول سال ۲۰۲۴ توام با موفقیت بوده، اما پس از آن به دلیل مشکلات فنی دچار وقفه شده است.
با این وضعیت احتمالاً تمام کودکان، به ویژه دختران، در مناطق دور افتاده تحت پوشش کمپینهای خانه به خانه قرار نخواهند گرفت.
سازمان بهداشت جهانی همچنین اشاره کرد که بازگشت مهاجران ثبت ناشده از پاکستان به افغانستان بهویژه در مناطق مرزی، خطر گسترش ویروس پولیو را بیشتر کرده است.
در پاسخ، هر دو کشور تلاشهایی برای تقویت واکسیناسیون در نقاط مرزی و به روز کردن برنامههای واکسیناسیون در سطح محلی انجام دادهاند.
دادگاهی در بریتانیا، فرشته جامی، زن ۳۶ ساله شهروند افغان-بریتانیایی را به جرم تلاش برای پیوستن به داعش در افغانستان به حبس ابد با حداقل ۱۷ سال زندان محکوم کرد. این زن گفته است که قصد داشت همراه با چهار فرزندش در افغانستان «شهید» شوند.
رسانههای بریتانیایی گزارش دادند که دادگاه کراون در شهر لستر روز پنجشبه، ۲۱ حمل فرشته جامی را به حبس ابد محکوم کرد.
در دلو ۱۴۰۳ این زن افغان در بریتانیا به اتهام تلاش برای پیوستن به داعش در افغانستان، مجرم شناخته شد.
دادستان گفته است که جامی مبلغ ۱۲۰۰ پوند برای خرید تکتهای یکطرفه به افغانستان پسانداز کرده بود و در مدت دو هفته، ۲۲ بار برای پرواز به افغانستان جستوجو کرده بود. او ادعا داشت که هدف سفرش دیدار خانواده بوده، اما هیچ مدرکی در حمایت از این ادعا ارائه نشده است.
بیشتر بخوانید: یک زن افغان در بریتانیا به اتهام تلاش برای پیوستن به داعش در افغانستان، مجرم شناخته شد | افغانستان اینترنشنال
در جریان بازرسی منزل این زن، پولیس چندین دستگاه الکترونیکی، سیمکارتهای پنهانشده در کنار بستر و شواهدی از تلاش برای مخفیکردن پاسپورتها را کشف کرده است.
همچنین مشخص شده که او بین سپتامبر ۲۰۲۲ تا جنوری ۲۰۲۴، محتوای افراطگرایانه و خشونتآمیز را بهصورت آنلاین منتشر کرده و در چندین گروه حامی داعش با بیش از ۷۰۰ عضو فعال بوده است.
او در بعضی از این گروهها نقش مدیر را نیز بر عهده داشته است.
بازرسان گفتهاند که فرشته جامی درباره انواع سلاحها، بهویژه نحوه سرهمبندی و بازکردن سلاح کلاشینکف، نیز تحقیق کرده بود.
پس مجرم شناختن، این زن از پولیس خواسته بود تا عکس بدون حجابش را حذف کند و تصویری تازه او با «حجاب اسلامی» منتشر شود.
پولیس وست میدلندز که پیشتر تصویر بیحجاب او را منتشر کرده بود، سپس عکسی تازه از او در بازداشت منتشر کرد که چهرهاش با حجاب پوشیده و تنها چشمانش نمایان است.
جامی در افغانستان متولد شده و در سال ۲۰۰۸ به بریتانیا رفت. او پس از جدایی از همسرش در سال ۲۰۲۳، به همراه چهار فرزندش به شهر استنفورد-آپن-ایوِن نقل مکان کرد.
