
دفتر حقوق بشر سازمان ملل در واکنش به اعدام چهار نفر در بادغیس، نیمروز و فراه گفت این نوع مجازات با کرامت انسانی و حق زندگی سازگاری ندارد. این دفتر در بیانیهای نوشت که از اعدام این افراد توسط طالبان در افغانستان، «وحشتزده» شده است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد روز جمعه، ۲۲ حمل در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «مجازات اعدام اساسا با کرامت انسانی و حق زندگی سازگاری ندارد و شواهد نشان میدهد که تاثیر چندانی در بازدارندگی جرم ندارد.»
این دفتر از طالبان خواست که مجازات اعدام در این کشور را «با هدف لغو نهایی» تعلیق کنند. دفتر حقوق بشر سازمان ملل همچنین تاکید کرد که حدود ۱۷۰ دولت مجازات اعدام را یا لغو کردهاند و یا استفاده از این نوع مجازات تعلیق شدهاند.
طالبان روز جمعه، چهار نفر را به اتهام قتل در ولایتهای بادغیس، نیمروز و فراه اعدام کرد و به گفته محکمه این گروه حکم «قصاص» این افراد پس از تایید هبتالله آخندزاده، اجرا شده است.
پیشتر ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، سازمان عفو بینالملل و یوناما در بیانیههای اجرا اعدام در افغانستان را محکوم کرده و خواستار لغو فوری امجازات شدهاند.







کنفرانس بررسی جنگ افغانستان در مجلس سنای ایالات متحده پس از سخنرانی شماری از جنرالان پیشین امریکایی، دیپلوماتها، مشاوران سیاسی و مقامهای پیشین افغان به پایان رسید. کالین جکسون، رئیس جلسه گفت که پاسخ سوالات مهمی درباره آشتی با طالبان را باید از شرکای افغان شنید.
شرکتکنندگان این کنفرانس روز جمعه، ۲۲ حمل به سوالاتی در باره تصمیمهای کلیدی گرفته شده در سالهای اولیه جنگ امریکا در افغانستان در جلسه عمومی «کمیسیون جنگ افغانستان» در کنگره ایالات متحده پاسخ دادند.
شمیلا چودری، رئیس مشترک این کمیسیون در سخنان خود گفت: «اگر ما نتوانیم آنچه را که در افغانستان اتفاق افتاد توضیح دهیم، خطر این وجود دارد که مفهوم جنگ به یک مفهوم انتزاعی (غیر عینی) تبدیل شود.»
هنری هنک کرامپتون، بازنشسته عملیات سازمان اطلاعات امریکا در این نشست ماموریت سه ماه اول ایالات متحده پس از یازدهم سپتامبر در افغانستان را «موفقیتآمیز» خواند و گفت سازمان سیا و فرماندهی عملیات ویژه ایالات متحده در آن زمان دشمن را در افغانستان شکست داده بود.
با این حال اندرو ناتسیوس، مدیر پیشین آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده، در این نشست درباره فعالیتهای این آژانس در افغانستان از جمله ساخت جادهها، احیای آموزش، ایجاد رسانههای مستقل، ایجاد سیستم بهداشت و تلاش برای جلوگیری از قحطی اشاره کرد. او گفت: «اهداف ایالات متحده در افغانستان هرگز با هم تطابق نیافتند زیرا این اهداف با یکدیگر تضاد داشتند.»
کالین اف جکسون، رئیس مشترک کمیسیون جنگ افغانستان گفت: «ما در این کمیسیون متعهد به بررسی تصمیمات کلیدی جنگ هستیم. اگر بتوانیم نقاط قوت و ضعف جنگ و درسها را برای نسلهای آینده امریکایی منتقل کنیم، شاید بتوانیم نسل آینده را برای مقابله با چالشهای مشابه بهتر آماده کنیم.»
دیوید بارنو، فرمانده پیشین نیروهای امریکایی در افغانستان در این نشست گفت عدم دستیابی به اتحاد در تلاشها، نبود استمرار رهبری و «دشمن با پناهگاه بیرونی» از دلایلی هستند که ماموریت امریکا در افغانستان را تضعیف کردهاند.
در پایان جلسه ۴ ساعته، شمیلا چاودری رئیس جلسه گفت که جنگ افغانستان چالشهای درازمدت موجود در نهادهای ایالات متحده را نشان داد که پیش از جنگ افغانستان نیز وجود داشت. او گفت: «باید از خود بپرسیم که آیا چنین چالشهایی آیا در جاها و جغرافیایی کاملا متفاوت هم پیش خواهد آمد؟»
او در نتیجهگیری نهایی جلسه گفت که به بعضی موضوعات مهم توجه صورت نگرفت؛ موضوعاتی مانند تصمیم به حمله به افغانستان، و این که چه کسانی در آن دخیل بودند.
او همچنان به وضعیت نهادهای استخباراتی امریکا در سالهای اول حضور در افغانستان اشاره کرد و گفت ما میدانیم که عالی نبود اما بعد از مدتی بهتر عمل کردند؛ باید ارزیابی کنیم که این مسئله چه معنایی داشت در شناسایی و نابودی اسامه بن لادن.
کالین جکسون، رئیس دیگر جلسه گفت که در جلسه امروز بسیار درباره آشتی با طالبان صحبت شده است. او گفت: «باید دقیق و مشخص بپرسیم که چه نوع آشتی امکان داشت و تاثیر آن بر ثبات یا بیثباتی افغانستان چه بود. پاسخ این سوالات مهم را فقط افغانها میتوانند بدهند. از این رو باید شرکای افغان خود را دخیل بسازیم. ما گاهی در زمان جنگ این کار را کردیم و گاهی آن ها را نادیده گرفتیم.»
وزیر داخله پیشین افغانستان در کمیسیون بررسی جنگ افغانستان، انتخاب نظام ریاستجمهوری برای افغانستان را اشتباه خواند و گفت مشروطهپادشاهی یا نظام پارلمانی میتوانست گزینههای بهتری برای این کشور باشد. محمد عمر داوودزی گفت نظام ریاستجمهوری برای افغانها تحمیل شده بود.
وزیر داخله پیشین افغانستان در نشست «کمیسیون بررسی جنگ افغانستان» در سنای امریکا بهگونه آنلاین شرکت کرد و گفت نظام ریاستجمهوری تشکیلشده در افغانستان قدرت را در دست یک نفر متمرکز کرده بود.
او گفت این تصمیم با توجه به تنوع اجتماعی در افغانستان «مناسب» نبود. او تاکید کرد که نظام شاهی یا پارلمانی در افغانستان میتوانست توازن قدرت را در این کشور ایجاد کند.
آقای داوودزی گفت: «من یکی از معدود افغانهایی بودم که در تصمیمگیریهایی که منجر به بازسازی اردوی ملی افغانستان شد، دخیل بودم. یک اشتباه اساسی در این زمینه، پذیرش اردوی داوطلبانه بود.»

او در این سخنرانی همچنین به نادیده گرفتن تلاشهای صلح طالبان اشاره کرد و گفت طالبان در آن زمان پیشنهاد صلح داده بودند اما حکومت پیشین افغانستان این پیشنهاد را رد کرد.
وزیر داخله پیشین افغانستان گفت: «در اواسط سال ۲۰۰۴ یک هیئت طالبان مخفیانه با من تماس گرفت و فهرستی از ۳۰ رهبر طالبان ارائه داد، که ۱۲ نفر از آنها وزیران سابق و ۱۱ نفر از آنها فرمانداران سابق بودند، از جمله شخصیتهای برجستهای چون حقانی و عبدالکبیر. آنها آمادگی خود را برای آشتی مشروط به دریافت عفو برای اقدامات گذشتهشان اعلام کرده بودند.»
دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان به اعدام چهار نفر توسط طالبان واکنش نشان داد و این اقدام را ناقض حق بنیادین زندگی خواند. یوناما از طالبان خواست فورا مجازات اعدام در افغانستان را متوقف کند.
دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان روز جمعه، ۲۲ حمل در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: :«مجازات اعدام با حق اساسی زندگی در تضاد است. یوناما خواستار توقف فوری مجازات اعدام به عنوان گامی در جهت لغو آن است.»
طالبان روز جمعه از اعدام چهار مرد در سه ولایت افغانستان خبر داد. این دادگاه گفت دو مرد را در شهر قلعهنو مرکز بادغیس، یک مرد را در شهر زرنج مرکز نیمروز و یک مرد دیگر را در مرکز ولایت فراه در ملاء عام اعدام کرده است.
این اقدام با واکنش نهادهای بینالمللی و حقوق بشری مواجه شده است. پیشتر ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل و سازمان عفو بینالملل از اجرای اعدام ابراز نگرانی کردند و این اقدام را نقض آشکار حقوق بشر در افغانستان خواندند.
با اعدام چهار نفر، شمار کسانی را که طالبان در جریان نزدیک به چهار سال گذشته اعدام کرده است به ۹ تن میرسد.
سفارت ایران در کابل از حضور معاون اقتصادی وزارت خارجه جمهوری اسلامی و سفیر این کشور در مسجد جامع هرات خبر داده است. سفارت ایران نوشت که هیئت اعزامی جمهوری اسلامی برای شرکت در نماز جمعه به این مسجد رفته است.
حضور هیئت جمهوری اسلامی در مسجد جامع هرات نشان میدهد که ایران در پی افزایش نفوذ خود بر طالبان و ایجاد روابط با مقامات محلی این گروه در هرات و دیگر ولایتهای غربی افغانستان است.
رسانههای ایرانی پیشتر گزارش دادند که هیئتی از مقامهای جمهوری اسلامی از جمله معاون وزارت خارجه ایران، مدیرکل آسیای جنوبی این وزارت، معاون وزارت راه و شهرسازی و استاندار خراسان جنوبی ایران به هرات سفر کرده است. این مقامهای جمهوری اسلامی روز پنجشنبه وارد هرات شدند.
بازدید از شهرک صنعتی هرات، خط آهن خواف- هرات و ایستگاه روزنک و نیز دیدار با والی طالبان در هرات از برنامههای این هیئت در هرات اعلام شده است.
بر بنیاد گزراشها، این هیئت پس از هرات به ولایت فراه سفر میکند و در راستای توسعه همکاریهای دوجانبه و ایجاد سهولت در انتقال کالا بین ایران و افغانستان گفتوگوهایی با مقامات محلی طالبان خواهد داشت.
هیئت بلندرتبه ایرانی در حالی از ولایتهای غربی و مقامات محلی طالبان در نزدیکی مرز با ایران دیدار میکند که جمهوری اسلامی به دلیل تهدیدات امنیتی، قاچاق مواد مخدر و عبور غیرقانونی، در حال دیوارکشی مرز خود با افغانستان است.
جمهوری اسلامی اما همزمان با نگرانیهای امنیتی که از ناحیه طالبان احساس میکند، اخیرا تلاشهای خود برای گسترش روابط با این گروه افزایش داده است.
پیش از این وزیر خارجه جمهوری اسلامی به کابل سفر کرد و با مقامات طالبان دیدار کرد.
درحالیکه طالبان در برخی ولایتها پخش تصویر زندهجان را در رسانهها منع کرده، سخنگوی والی طالبان در بلخ، از نمایش «مستند دشت لیلی» در مزارشریف خبر داد. سخنگوی والی طالبان گفت که این مستند از تلویزیون ملی تحت کنترول این گروه و در اسکرین بزرگ در چهارراه بیقهی نمایش داده میشود.
عطاالله زید، سخنگوی والی طالبان در بلخ جمعه، ۲۲ حمل از مردم بلخ خواست که این مستند را ببیند. او گفت که مستند دشت لیلی روز جمعه ساعت ۷:۰۰ شام به وقت محلی از تلویزیون ملی تحت کنترول این گروه پخش و همزمان در دیوار هتل مزار در چهارراهی بیهقی نمایش داده میشود.
ماده ۱۷ قانون امر به معروف طالبان نشر و پخش تصویر موجودات زنده را منع کرده است. طالبان در پی اجرای این قانون تاکنون نشرات رسانهها، به ویژه تلویزیون ملی تحت کنترول خود در ۱۳ ولایت را متوقف کرده است.
اداره امر به معروف طالبان چهارشنبه پخش تصویر «زندهجان» در رسانهها و نهادهای دولتی را در ولایتهای زابل، پروان و جوزجان ممنوع کرد.
مرکز خبرنگاران افغانستان نوشت که در حال حاضر نشرات تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان پیش از این در ده ولایت متوقف شده بود.