ماموریت توماس نیکلسون به‌عنوان نماینده ویژه اتحادیه اروپا در افغانستان به پایان رسید

استاندار خراسان جنوبی هفته گذشته در قالب هیأتی به ریاست معاون وزیر امور خارجه ایران به ولایت‌های هرات و فراه سفر کرد و با مقامات محلی طالبان درباره گسترش روابط تجاری و ترانزیتی گفت‌وگو کرد. این هیأت شامل معاون وزیر امور خارجه، مدیرکل جنوب آسیای این وزارت، معاون وزیر راه و شهرسازی و استاندار خراسان جنوبی بود.

هاشمی گفت: «در این سفر، ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در خراسان جنوبی تشریح شد و سرمایه‌گذاران افغان از فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ایران استقبال کردند.» وی با اشاره به اینکه در سال گذشته بیش از ۳۸ درصد صادرات ایران از طریق مرز ماهیرود انجام شده، خاطرنشان کرد: «جاده ماهیرود - فراه پس از ۱۵ سال هنوز تکمیل نشده و اکنون تکمیل این مسیر اولویت اصلی ماست.»

استاندار خراسان جنوبی همچنین از بازرگانان افغانستان برای حضور در نمایشگاه ایران و افغانستان که از ۱۹ تا ۲۲ جوزا در این استان برگزار می‌شود، دعوت کرد.

هیأت ایرانی در سفر به افغانستان در اقدامی نمادین در نماز جمعه مسجد جامع هرات شرکت کرد. هاشمی در این باره گفت: «با حضور در نماز جمعه اهل سنت تأکید کردیم که ایران برای اتباع افغانستان احترام ویژه‌ای قایل است و جمهوری اسلامی تنها کشوری است که امنیت کامل را برای اتباع افغانستانی فراهم کرده است.»

این مقام ایرانی همچنین از آمادگی خراسان جنوبی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های بازرگانان افغانستان خبر داد و افزود: «زمینه سرمایه‌گذاری برای ایجاد نیروگاه‌های خورشیدی در این استان برای سرمایه‌گذاران افغان فراهم خواهد شد.»

جمهوری اسلامی ایران گسترش روابط با ولایت‌های مرزی افغانستان، از جمله هرات، فراه و نیمروز، را در اولویت سیاست‌های خود قرار داده است. در این راستا، مقامات ایرانی اختیارات ویژه‌ای به استان‌های مرزی این کشور اعطا کرده‌اند تا روابط بازرگانی و ترانزیتی با ولایت‌های افغانستان تقویت شود. همچنین، ایران در نظر دارد قنسولگری خود را در ولایت فراه افتتاح کند.

بر مبنای این گزارش، ربیع شاه‌مراد، ۲۷ ساله و وسیم احمد، ٤٠ ساله باشندگان اصلی ولایت قندوز بودند و سحرگاه روز شنبه، ۲۳ حمل، اعدام شدند.

ربیع و وسیم احمد، خواهر زاده و مامای همدیگر بودند و سه سال پیش در پیوند به یک پرونده مشترک مرتبط با مواد مخدر بازداشت شدند.

تاکنون مقامات قضایی ایران در این مورد چیزی نگفته‌اند و معلوم نیست که روند دادرسی عادلانه تا چه حدی رعایت شده و آیا متهمان به وکیل مدافع دسترسی داشتند یا خیر.

پس از تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰، اعدام شهروندان این کشور در ایران به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

براساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۸۰ شهروند افغانستان در ایران اعدام شده‌اند. این رقم سه برابر تعداد اعدام‌شدگان افغان در سال ۲۰۲۳ در ایران است.

پیشتر، یک هیات دادگاه عالی طالبان در سفر به ایران از مقامات آن کشور خواسته بودند که روند اعدام افغان‌ها را متوقف کند و زندانیان را به افغانستان بازگرداند.

در یک مورد، ظهر روز شنبه، ۲۳ حمل، ۱۵ شهروند بلوچ به شمول چهار زن در شهرستان میرجاوه بازداشت شدند. در مورد دیگر، دو نفر روز پنجشنبه، ۲۱ حمل، در شهرستان مهرستان بازداشت شدند و برای اخراج به افغانستان به یک اردوگاه مهاجرین منتقل شدند. دستکم یکی از این بازداشت‌شدگان نوجوان بوده است.

در گزارش به نقل از منابع آمده است: «روز پنج‌شنبه، نیروهای کلانتری این دو فعال مذهبی را که در حال گشت تبلیغی در سطح شهر مهرستان بودند، به دلیل نداشتن مدارک هویتی بازداشت کرده و به کلانتری منتقل کردند.»

به گفته منابع دو روز بعد «حداقل پنج خودروی نظامی شامل هایلوکس و سواری، حوالی ساعت ۱۲ ظهر وارد چند روستا در بخش لادیز شده‌اند و بدون ارائه توضیح شفافی، دست‌کم ۱۵ نفر از جمله چهار زن را به اتهام نداشتن مدارک هویتی و تحت عنوان اتباع بیگانه بازداشت کردند.»

در سال‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از بازداشت و اخراج شهروندان بلوچ ایرانی به افغانستان منتشر شده است.

استان سیستان و بلوچستان ایران از نظر جغرافیایی، فرهنگی، تاریخی و امنیتی پیوند نزدیکی با افغانستان دارد. شهروندان بلوچ سنی‌مذهب در این منطقه جمهوری اسلامی را متهم می‌کنند که در برابر آن‌ها از تبعیض گسترده کار می‌گیرد.

در ماه‌های اخیر، روند اخراج مهاجران افغان از ایران شدت یافته است.مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند که در سال ۱۴۰۳، بیش از ۲.۲ میلیون مهاجر افغان از کشور اخراج شده‌اند و برنامه‌ریزی شده است که در سال ۱۴۰۴ نیز تعداد مشابهی از مهاجران اخراج شوند.

نخست‌وزیر پاکستان روز یکشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران در لندن تاکید کرد: «متاسفانه، گروه‌های تروریستی از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند. ما بارها به دولت موقت افغانستان اعلام کرده‌ایم که طبق توافق‌نامه دوحه، نباید اجازه دهند خاک این کشور برای اقدامات تروریستی استفاده شود. اما گروه‌هایی مانند تحریک طالبان پاکستان، داعش شاخه خراسان و دیگران همچنان از افغانستان عملیات خود را پیش می‌برند و حملات مرگباری علیه غیرنظامیان بی‌گناه پاکستانی انجام داده‌اند.»

به گفته وی، این گروه‌ها مسئول کشته شدن بسیاری از شهروندان پاکستانی بوده‌اند.

این اولین بار نیست که پاکستان از طالبان می‌خواهد جلوی فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی مخالف این کشور را بگیرد. با این حال، مقامات طالبان همواره ادعاهای پاکستان را رد کرده و تاکید دارند که به تعهدات خود برای جلوگیری از استفاده خاک افغانستان علیه همسایگان و جهان پایبند بوده‌اند. طالبان همچنین گفته‌اند که پاکستان نباید ناکامی خود در تامین امنیت و مقابله با شبه‌نظامیان را به گردن افغانستان بیندازد.

نخست‌وزیر پاکستان با اشاره به روابط دو کشور اظهار داشت: «افغانستان کشوری همسایه و برادر است. هر دو ملت باید برای زندگی مسالمت‌آمیز به‌عنوان همسایگان خوب تلاش کنند و از دامن زدن به تنش‌ها پرهیز کنند.»

وی از رهبری طالبان خواست که با قاطعیت علیه گروه‌های تروریستی اقدام کنند و اطمینان دهند که خاک افغانستان به پایگاهی برای حمله به دیگر کشورها تبدیل نشود.

شهباز شریف با بیان این‌که کشورش قربانی تروریسم گفت: ما نمی‌توانیم همسایگان خود را تغییر دهیم، اما این به ما بستگی دارد که آیا می‌خواهیم به‌عنوان همسایگان خوب در صلح زندگی کنیم یا درگیر منازعات شویم.»

روابط طالبان و پاکستان به‌شدت متشنج است. پاکستان در اقدامی بی‌سابقه تصمیم به اخراج گسترده مهاجران افغانستان گرفته است.

براساس یک سند رسمی که افغانستان اینترنشنال به آن دسترسی پیدا کرده، هبت‌الله آخندزاده، دستور داده است که ۲۰ درصد از کارمندان وزارت‌های دفاع، داخله و ریاست عمومی استخبارات این گروه به «احتیاط فعال» فرستاده شوند.

این تصمیم در نشستی با حضور معاونان، رؤسای دفاتر و مشاوران وزارت‌خانه‌های مختلف طالبان گرفته شده و در سند رسمی شماره ۵۵۲۸ وزارت داخله طالبان منعکس شده است.

براساس این سند، این تصمیم بخشی از برنامه طالبان برای تنظیم سقف تشکیلاتی نهادهای امنیتی و دفاعی در سال مالی ۱۴۰۳ بوده است.

در این سند تأکید شده که کارمندانی که پس از به قدرت رسیدن طالبان جذب این نهادها شده‌اند، باید پس از تأیید کمیسیون امنیتی و تصفیوی طالبان، به‌طور رسمی به احتیاط فعال سوق داده شوند.

همچنین طالبان مقرر کرده‌اند افرادی که پیش از حاکمیت این گروه به‌عنوان همکار با طالبان شناخته می‌شدند یا از بستگان کشته‌شدگان طالبان هستند نیز شامل این برنامه شوند. در سند آمده است که به این افراد تا زمانی که دوباره در ادارات طالبان به کار گماشته شوند، ماهانه پنج‌هزار افغانی به‌عنوان کمک مالی پرداخت خواهد شد.

علاوه بر این، طالبان تصمیم گرفته‌اند که تمام کسانی که از سوی کمیسیون امنیتی و تصفیوی طالبان به‌عنوان افراد «نامطلوب» شناخته شده، از وظایف‌شان برکنار گردند.

در پایان سند آمده است که تمامی معاونت‌ها و ریاست‌های امنیتی و مستقل مکلف‌اند این تصمیم رهبر طالبان را عملی کنند.

«احتیاط فعال» به وضعیتی گفته می‌شود که کارمند از وظیفه‌اش کنار گذاشته می‌شود، اما همچنان عضو رسمی اداره باقی می‌ماند و در آینده ممکن است دوباره به‌کار گماشته شود. این اصطلاح عمدتاً در بخش نظامی و امنیتی کاربرد دارد و به معنای نگه‌داشتن افراد در حالت آماده‌باش بدون وظیفه‌ فعال است.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که کمک‌های مالی ایالات متحده به افغانستان متوقف شده و مردم افغانستان دامنگیر بحران اقتصادی، شدید شده‌اند.