رئیس سازمان بهداشت جهانی در صفحه اکس خود نوشت در پی تطبیق واکسن، مرگومیر کودکان از ۱۱ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ به ۴.۵ میلیون نفر در سال ۲۰۲۲ کاهش یافته است. به نقل از تدروس آدهانوم گبریسوس، این آمار نشانگر کاهش ۵۵ درصدی مرگومیر کودکان در حدود سه دهه اخیر است.
سازمان جهانی بهداشت پیشتر با ابراز نگرانی از روند کند پیشرفتها در حوزه سلامت کودکان اعلام کرد که روند بهبود بقاء کودکان در سالهای اخیر بهطور قابل توجهی متوقف شده و در نتیجه، ۵۹ کشور جهان قادر به تحقق هدف توسعه پایدار برای کاهش مرگومیر کودکان زیر ۵ سال نخواهند بود.این سازمان بینالمللی با تاکید بر جدیت شرایط موجود، خواستار اقدام فوری برای ارتقای سطح خدمات بهداشتی و بهبود کیفیت مراقبتهای پزشکی برای نوزادان و کودکان خردسال شده است.بر اساس گزارش این سازمان، بیماریهای عفونی نظیر عفونتهای حاد تنفسی، اسهال، مالاریا، بهعلاوه عوارض زایمان زودرس، خفگی هنگام تولد و آسیبهای ناشی از آن، همچنان از دلایل اصلی مرگومیر در میان کودکان زیر ۵ سال به شمار میروند.در این میان، افغانستان در زمره کشورهایی است که نرخ مرگومیر مادران و نوزادان در سطحی نگرانکننده قرار دارد. کمبود گسترده خدمات صحی، نبود زیرساختهای بهداشتی موثر، فقر مزمن و عدم دسترسی خانوادهها به مراقبتهای اولیه پزشکی، از عوامل کلیدی این بحران به شمار میروند.افزون بر این، محدودیتهای سختگیرانه طالبان علیه زنان، بهویژه در زمینه دسترسی به خدمات درمانی، سلامت مادران و نوزادان را با تهدیدی جدی مواجه کرده و به افزایش مرگومیر در این قشر آسیبپذیر دامن زده است.در اوایل ماه حمل امسال صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل با انتقاد از ممنوعیت آموزش زنان در رشتههای پزشکی هشدار داد که اگر این ممنوعیتها ادامه یابند امسال بیش از ۵۰۰۰ مادر و کودک جان خود را از دست خواهند داد.این نهاد میگوید ادامه ممنوعیتها میتواند منجر به مرگ دستکم ۱۶۰۰ مادر و ۳۵۰۰ نوزاد شود.
آلوارو بارگاس یوسا، پسرش که تحلیلگر سیاسی شناختهشدهای است، یکشنبه ۲۴ حمل، در پیامی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد او در آرامش و در کنار خانوادهاش در لیما، پایتخت پرو، درگذشته است.
بارگاس یوسا، که از چهرههای برجسته ادبی امریکای لاتین در قرن بیستم بود، در سال ۲۰۱۰ جایزه نوبل ادبیات را برای رمانهایی چون «خاله خولیا و نویسنده»، «مرگ در آند» و «جنگ آخرالزمان» دریافت کرد.
او در دهههای ابتدایی زندگیاش دیدگاههای چپگرایانه داشت، اما بعدها به مواضع لیبرال و محافظهکارانه گرایش یافت که موجب فاصله گرفتن او از بسیاری از روشنفکران چپگرای امریکای لاتین شد.
بارگاس یوسا در سال ۱۹۹۰ برای ریاستجمهوری پرو نامزد شد تا به گفته خودش کشور را از بحران اقتصادی و شورشهای چپگرایانه نجات دهد، اما در دور دوم انتخابات به آلبرتو فوجیموری، سیاستمدار پرویی، باخت.
او پس از این شکست به اسپانیا رفت، اما همچنان در فضای سیاسی امریکای لاتین فعال بود و از رهبران چپگرایی مانند هوگو چاوز، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا بهشدت انتقاد میکرد.
بارگاس یوسا در آثارش از سبکهای روایی مختلف استفاده میکرد و روایتهایی پیچیده از تاریخ، سیاست، قدرت و روان انسان ارائه داد. در رمان «سور بز» به دوران دیکتاتوری رافائل تروخیو در جمهوری دومینیکا پرداخت و در «جنگ آخرالزمان» ماجرای مذهبی خونینی را در برزیل قرن نوزدهم روایت کرد.
این نویسنده در دهه ۱۹۷۰ از انقلاب کوبا و فیدل کاسترو فاصله گرفت و همین امر موجب جدایی او از روشنفکرانی چون گابریل گارسیا مارکز شد. درگیری فیزیکی مشهوری بین این دو نویسنده در سال ۱۹۷۶ در مکزیکوسیتی رخ داد، که دلیل آن هیچگاه بهطور کامل فاش نشد.
بارگاس یوسا از مدافعان بازار آزاد و آزادیهای فردی بود. با این حال، خود را سیاستمدار نمیدانست و میگفت پس از شکست در انتخابات، به زندگی ادبیاش بازگشت.
او در آثارش از تجربیات شخصی نیز بهره میبرد، برای مثال، رمان نخستش «عصر قهرمان» برگرفته از دوران تحصیلش در آکادمی نظامی لیما بود و در خاطراتش با عنوان «ماهی در آب» به ماجرای رقابتش در انتخابات پرداخت.
او در مصاحبهای با رویترز در مادرید در سال ۲۰۰۱ گفت: «آثار یک نویسنده از تجربههای شخصیاش تغذیه میکند و با گذر زمان غنیتر میشود».
