وزارت خارجه فرانسه در بیانیهای به اعدام چهار نفر در افغانستان واکنش نشان داد و این اقدام را «نقض حقوق بشر» خواند. این وزارت گفت اجرای مجازات بدنی در افغانستان تمام مردم بهویژه زنان و دختران را تحت تاثیر قرار میدهد.
وزارت خارجه فرانسه روز دوشنبه، ۲۵ حمل در خبرنامهای مخالفت خود را با مجازات اعدام «در هر کجا و هر شرایطی» اعلام کرد. در این خبرنامه تاکید شده است که فرانسه تعهد بیدریغ خود را به آزادیهای اساسی مردم افغانستان، تایید میکند.
طالبان اخیرا چهار مرد را در ولایتهای نیمروز، بادغیس و فراه به اتهام «قتل» در ملاءعام اعدام کرد. این اقدام با واکنشهای گسترده کشورها مواجه شد. پیشتر اتحادیه اروپا از طالبان خواست اجرای مجازات اعدام را متوقف کند.
سازمانهای حقوق بشری نیز اجرای این اعدامها را محکوم کرده و از طالبان خواستند این روش را کنار بگذارد. مقامهای طالبان اما گفتهاند که از اجرای «احکام اعدام» عقبنشینی نمیکنند.
گروهی از فعالان حقوق بشر، نظامیان پیشین و فعالان زن در نامهای سرگشاده به سازمان ملل، شورای حقوق بشر و جامعه جهانی گفتند پاکستان و ایران بدون بررسی وضعیت مهاجران آنها را به افغانستان اخراج میکنند. فعالان از جامعه جهانی خواستند برای جلوگیری از ادامه این روند فورا اقدام کنند.
این نامهی سرگشاده از سوی ۴۴ جنبش، تشکل، شورا، انجمن و سازمان اجتماعی و فرهنگی حامی زنان، مهاجران و دیگر گروههای آسیبپذیر تهیه شده است.
در این نامه، نسبت به خطرات بازگشت اجباری مهاجران افغان از ایران و پاکستان هشدار داده شده و تاکید شده که این روند با تعهدات بینالمللی تهران و اسلامآباد و اصول بنیادین حقوق بشر در تضاد است.
فعالان در این نامه نوشتهاند که اسناد و گزارشهای میدانی نشان میدهند حکومتهای پاکستان و ایران با نادیده گرفتن وضعیت خاص بسیاری از مهاجران، بهویژه گروههای در معرض خطر، اقدام به اخراج آنان میکنند.
در این نامه، نظامیان پیشین و نیروهای امنیتی حکومت سابق، زنان فعال، روزنامهنگاران، مدافعان حقوق بشر، چهرههای مدنی، اقلیتهای مذهبی و قومی و کودکان بدون خانواده یا سرپرست بهعنوان گروههای در معرض خطر معرفی شدهاند.
به گفتهی نویسندگان این نامه، این افراد در صورت بازگردانده شدن به افغانستان، با خطر شناسایی، بازداشت، شکنجه، ناپدیدسازی، اعدام یا مجازاتهای فراقضایی از سوی طالبان مواجه خواهند شد.
در این نامه همچنین به وضعیت زنان و دختران در افغانستان و محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان پرداخته شده و آمده است که بازگرداندن اجباری زنان به کشور، نقض فاحش حقوق بشر و مصداق شکنجه روانی و خشونت جنسیتی است.
فعالان امضاکننده این نامه از نهادهای مسئول و کشورهای عضو جامعه بینالملل خواستهاند با ایجاد سازوکارهای اضطراری برای اسکان مجدد، مستندسازی وضعیت حقوقی مهاجران و پاسخگویی نهادهای ذیربط بهویژه آژانس پناهندگان سازمان ملل به روند اخراج اجباری افغانها پایان دهند.
در پایان این نامه تاکید شده است: «ناتوانی در انجام این وظیفه نهتنها نقض وجدان جهانی، بلکه نوعی مشارکت غیرمستقیم در روند بازگرداندن مهاجران به خطر و خشونت است.»
به باور نویسندگان نامه، اعمال فشار دیپلماتیک و حقوقی بر حکومتهای ایران و پاکستان برای پایبندی به تعهدات بینالمللی، اقدامی ضروری و مؤثر در این زمینه خواهد بود.
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان خبر داد که پولیس پاکستان فرشته سدید، خبرنگار زن افغان را بازداشت و به زندان منتقل کرده است. این سازمان برخورد پولیس پاکستان با مهاجران و خبرنگاران را تهدیدی علیه آزادی بیان خواند و خواستار آزادی فوری فرشته سدید شد.
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان روز سهشنبه، ۲۶ حمل در اعلامیهای نسبت به وضعیت خبرنگاران افغان در پاکستان و تهدید بازداشت آنها از سوی پولیس این کشور، ابراز نگرانی کرد.
براساس گزارشها، پولیس پاکستان فرشته سدید، خبرنگار زن افغان را عصر روز دوشنبه در خانهاش در اسلامآباد بازداشت کرده است. او پیشتر خبرنگار رادیو بهار در ولایت کاپیسا بود و بدون مدارک اقامت در پاکستان زندگی میکرد.
خانواده او به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که خانم سدید برای فرار از تهدید طالبان به پاکستان پناه برده بود. آنها هشدار دادند که در صورت بازگرداندن او به افغانستان، خطر بازداشت از سوی طالبان وجود دارد.
به گفته خانواده این خبرنگار، او ویزای فرانسه را نیز دریافت کرده، اما پولیس پاکستان بدون در نظر گرفتن این موضوع، اقدام به بازداشت او کرده است.
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان در اعلامیه خود نوشت: «چنین اقداماتی وضعیت کنونی خبرنگاران افغان را وخیمتر میسازد. خبرنگارانی که اصلیترین دلیل خروجشان از کشور، تهدیدها و محدودیتهایی بود که از سوی طالبان بر آنان تحمیل شده بود.»
این سازمان از سفارتخانهها و نهادهای بینالمللی خواسته است روند بررسی پرونده خبرنگاران افغان را تسریع بخشیده و برنامههای حمایت از آنان را گسترش دهند.
این نهاد تاکید کرده است: «امنیت، آزادی و کرامت انسانی خبرنگاران افغان باید فراتر از محاسبات سیاسی در نظر گرفته شود و اقدامات فوری و عملی برای تأمین امنیت آنان روی دست گرفته شود.»
وزیر تحصیلات عالی طالبان میگوید که هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، نایب پیامبر اسلام است و اطاعت از او «واجب» و انتقاد از وی «حرام» است. ندا محمد ندیم در یک فایل صوتی گفت: «مسلمانان اجازه ندارند حتی یک ساعت بدون امیر زندگی کنند.»
وزارت تحصیلات عالی طالبان فایل صوتی ندامحمد ندیم را منتشر کرده است که درباره «حقوق امیر مسلمانان» سخنرانی میکند.
هبتالله آخندزاده در خفا زندگی میکند و تاکنون از حضور علنی در میان مردم خودداری کرده است. او در جریان نزدیک به چهار سال گذشته تنها یک بار در لویه جرگه طالبان در کابل، حضور یافت اما صورت خود را پنهان کرد.
طالبان رهبر خود را «امیرالمؤمنین» میخوانند.
ندیم در این فایل صوتی بر «حقوق امیر» تاکید کرد و گفت که «اطاعت از امیر گپ من نیست، گپ کتاب خدا است.»
ندا محمد ندیم یکی از افراد نزدیک و از معتمدین هبت الله آخندزاده شناخته میشود.
طالبان انتقاد از رهبر خود را منع کرده و شهروندان و مقامات این گروه اجازه ندارند به طور علنی از وی انتقاد کنند. طالبان تاکنون شماری از فعالان را به دلیل انتقاد از ملا هبت الله بازداشت کرده است.
شیر محمد عباس استانکزی، معین سیاسی وزیر خارجه طالبان یکی از مقامهای ارشد این گروه است که به دلیل انتقاد از هبتالله به خاطر منع آموزش دختران، مجبور شد از افغانستان خارج شود.
وزیر تحصیلات طالبان تاکید کرد «اولین حق امیر بر مسلمانان، اطاعت او است.» او افزود که توهین به امیر و رهبر این گروه نیز «حرام» است. او گفت: «اجرای احکام اسلامی، اجرای حدود، حفاظت از مرزها، اقامه نمازهای جمعی، جمعآوری صدقه از مسلمانان، رهایی مظلومان از دست ظالمان، اشاعه دین و برقراری عدالت کارهایی است که مسلمانان باید انجام دهند.»
رهبر طالبان آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را منع کرده و زنان اجازه آموزش و تحصیل را ندارند. این موضوع به یکی از موارد اختلافی در میان طالبان تبدیل شده است.
جامعه جهانی و جهان اسلام از محرومیت آموزش دختران و زنان افغانستان انتقاد کردهاند.
مقامات بلندپایه طالبان از یک طرف تلاش میکنند برای رهبر خود کیش شخصیت بسازند از جانب دیگر غیرمسلمانان به ویژه شهروندان هندو و سیک را «حیوان» میدانند.
اخیرا، خالد حنفی، وزیر امر به معروف طالبان در نشستی با مسئولان حکومت طالبان در کابل، گفت که غیرمسلمانان به شمول هندوها و سیکها، از «چهارپایان بدترند.»
حنفی در سخنرانی خود با استناد به آیهای از قرآن، غیرمسلمانان را بدتر از حیوانات خوانده است.
بیشتر بخوانید: وزیر امر به معروف طالبان: غیرمسلمانان از حیوانات بدترند | افغانستان اینترنشنال
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان نسبت به اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان و گزارشهایی مبنی بر مصادره داراییهای این افراد ابراز تاسف کرد. او از پاکستان خواست تا با مهاجران افغان براساس «حسن همجواری» و اصول بینالمللی رفتار کند.
با آغاز موج دوم اخراج مهاجران افغان از پاکستان، گزارشهایی از مصادره اموال و داراییهای این افراد منتشر شده است. مهاجران فاقد مدرک که بهاجبار از پاکستان اخراج میشوند، در بسیاری از موارد فرصت یا اجازه انتقال وسایل شخصی خود را ندارند.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، در واکنش به این وضعیت در صفحهاش در شبکه اجتماعی اکس، از نهادهای بینالمللی، بازرگانان و سرمایهگذاران افغان خواسته است تا برای بازگشت مهاجران زمینه کمکهای لازم را فراهم کنند.
او در این یادداشت همچنین بر رفع عوامل مهاجرت، بهویژه ممنوعیت آموزش دختران در مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاهها تاکید کرده است.
آقای کرزی نوشته است: «همه عوامل مهاجرت از کشور، بهویژه ممنوعیت تحصیل دختران در لیسهها و دانشگاهها، باید از میان برداشته شوند تا کسی مجبور به ترک وطن نشود و مهاجران افغان با خوشی به کشور خود بازگردند.»
براساس گزارشها، از آغاز مرحله دوم اخراج مهاجران فاقد مدرک تاکنون، دهها هزار مهاجر افغان از طریق گذرگاه مرزی تورخم به افغانستان بازگردانده شدهاند.
اخیرا وزیر صحت عامه طالبان نیز در واکنش به روند تشدید اخراج مهاجران افغان از ایران و پاکستان، گفت که افغانها در این کشورها با آزار و اذیت و مصادره اموال خود روبهرو هستند.
طالبان اعلام کرد که ۳۹۹۳ کیلومتر مربع از ساحات آلوده به ماین و مهمات منفجرناشده در افغانستان پاکسازی شده اما هنوز ۱۱۵۰ کیلومتر مربع دیگر آلوده به ماین باقی مانده است. طالبان ماینها و مهمات منفجرناشده را یکی از تهدیدهای جدی در افغانستان عنوان کردند.
اداره مبارزه با حوادث طبیعی طالبان روز سهشنبه، ۲۶ حمل از برگزاری مراسمی به مناسبت تجلیل از روز جهانی ماینپاکی خبر داد. چهارم اپریل، روز جهانی آگاهیدهی درباره خطرات ماین است.
نورالدین رستمخیل، رئیس انسجام و هماهنگی تطهیر ماین، در این مراسم گفت که برنامه ماینپاکی افغانستان باید بدون درنظرداشت مسایل سیاسی از سوی جامعه جهانی حمایت شود.
در این مراسم غلامرضا نجار، معاون سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل، نیز حضور داشت. او گفت که ایران و افغانستان شاهد هزاران قربانی ناشی از انفجار ماین و مواد منفجره بودهاند.
او از سازمان ملل متحد خواست تا در زمینه پاکسازی مناطق آلوده در افغانستان همکاری بیشتری کند. یکی از قربانیان ماین در این مراسم سخنرانی کرد و از نهادهای مسئول خواست تا به پاکسازی مناطق آلوده توجه جدیتری داشته باشند.
به گفته ایمل صافی، مشاور تخنیکی ریاست انسجام و هماهنگی ماینزدایی طالبان، تاکنون به ۴۳۸ هزار و ۳۱۰ نفر از قربانیان ماین کمک شده و برای بیش از ۱۱ میلیون نفر دیگر در مورد خطرات ماینها آگاهیدهی صورت گرفته است.
نیکولاس ستیفن، مسئول بخش ماینپاکی سازمان ملل در افغانستان، نیز در این برنامه سخنرانی کرد و گفت که بیشترین قربانیان ماینها و مهمات انفجاری را کودکان تشکیل میدهند. او بر ضرورت آگاهیدهی گسترده به مردم در این زمینه تأکید کرد.
بر اساس آمار کمیته بینالمللی صلیب سرخ، در سال گذشته میلادی دستکم ۵۶۴ نفر از جمله ۴۳۴ کودک در افغانستان بر اثر انفجار ماین و مهمات کشته شدهاند. این سازمان در سال ۲۰۲۴ میلادی، ۲۵۱ رویداد انفجار ماین و مهمات را ثبت کرده است.
افغانستان یکی از آسیبپذیرترین کشورهای جهان در برابر تهدید ماینها است. طالبان در دو دهه جنگ، با کارگذاری ماینهای کنار جادهای به هدف اعمال فشار بر حکومت پیشین، نیروهای امنیتی و غیرنظامیان را هدف قرار میدادند.
