مقامات اوکراین اعلام کردند که در پی حمله گسترده روسیه در شب چهارشنبه به پایتخت این کشور، دستکم ۸ نفر کشته و بیش از ۷۰ تن دیگر زخمی شدهاند. این حمله که با شلیک بیش از ۲۰۰ موشک و پهپاد همراه بود، شدیدترین حمله به کییف از ابتدای سال جاری تاکنون خوانده شده است.
در این حمله، مناطق مختلف پایتخت از جمله منطقه سویاتوشینسکی هدف قرار گرفته و دهها ساختمان مسکونی، مکتب و مراکز درمانی آسیب دیدهاند.
آژیر خطر به مدت شش ساعت در کییف به صدا درآمد و آتشسوزیهای گستردهای نیز در پی اصابت موشکها رخ داد.
مقامات خدمات اضطراری گفتند که عملیات جستوجو برای یافتن قربانیان احتمالی همچنان ادامه دارد و صدای زنگ تلفنهای همراه از زیر آوار شنیده میشود.
در این حملات شش کودک نیز زخمی شدهاند.
در همین حال، حملات مشابهی به خارکیف، ژیتومیر و سایر مناطق مرکزی اوکراین گزارش شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، بار دیگر خواستار حمایت بینالمللی در برابر حملات فزاینده روسیه شد.
این حمله در حالی صورت گرفته که مذاکرات بینالمللی برای رسیدن به آتشبس به دلیل اختلافنظرها و عدم حضور وزیر خارجه امریکا در نشست لندن با چالش مواجه شده است.
در پی پخش برنامهای از شبکه یک صدا و سیمای جمهوری اسلامی که در آن مهمان برنامه به خلفای اهل سنت توهین کرده بود، صدا و سیما با انتشار بیانیهای این اقدام را «خطای نابخشودنی و مشکوک» خواند و اعلام کرد که مدیر گروه تولید و مدیر پخش شبکه یک را برکنار کرده است.
این اتفاق در برنامه «سیمای خانواده» در روز چهارشنبه رخ داد که با واکنشهای گستردهای در فضای مجازی مواجه شد.
در ادامه بیانیه صداوسیما آمده است که علاوه بر حذف کامل این برنامه از تمامی پلتفرمهای رسمی، علیه هشت نفر در ارتباط با این اتفاق اعلام جرم صورت گرفته و این افراد به دستگاه قضایی معرفی شدهاند.
شبکه یک سیما نیز در واکنش، بهطور ناگهانی مجموعهای از مستندها با موضوع «وحدت شیعه و سنی» را به نمایش گذاشت.
به گزارش آکسیوس، ایلان ماسک و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، هفته گذشته در کاخ سفید در حضور دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا و سایر مقامات بلندپایه این کشور، درگیر تنش لفظی شده و وارد مشاجرهای شدید شدند.
بر اساس این گزارش که روز چهارشنبه ۳ ثور منتشر شد، یکی از شاهدان این مشاجره که پنجشنبه ۲۸ حمل اتفاق افتاده است به آکسیوس گفت آنها «دو مرد میلیاردر میانسال در راهروی کاخ سفید بودند که فکر میکردند وارد مسابقه کشتی کج شدهاند».
به گزارش آکسیوس، این برخورد پرتنش که طی آن دو طرف در مقابل یکدیگر قرار گرفتند، نشان میدهد که شخصیت و شیوه مدیریت ماسک تا چه اندازه برخی مقامات ارشد دولت را از زمان نفوذ گسترده ماسک در آژانسها از طریق پروژه وزارت بهرهوری، ناراحت کرده است.
روزنامه نیویارکتایمز، پیشتر در روز جمعه گزارش داد که بسنت و ماسک درباره ریاست بر اداره مالیات داخلی اختلاف داشتند. اما برخورد شدید روز قبلتر که طی آن طرفین رودرروی هم فریاد میزدند، تا کنون گزارش نشده بود.
شاهد اول به آکسیوس گفت: «در دفتر بیضی برخورد فیزیکی بین طرفین رخ نداد، ولی رئیسجمهور شاهد مشاجره آنها بود. آنها بعد از اینکه وارد راهرو شدند دوباره درگیر شدند.»
شاهد دوم هم به آکسیوس گفت: «صحنهای تمامعیار بود؛ بسیار پر سر و صدا. واقعا بلند.»
وقتی از کرولاین لویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید درباره این مشاجره پرسیده شد، او به اظهارنظری که به نیویارکتایمز داده بود ارجاع داد که گفته بود: «بر کسی پوشیده نیست که رئیسجمهور ترامپ تیمی متشکل از افرادی با شور و شوق فراوان نسبت به مسائل کشور تشکیل داده است.»
او در بیانیهای در این رابطه افزود: «اختلافنظر بخشی طبیعی از هر روند سالم سیاستگذاری است و در نهایت، همه میدانند که به خواست رئیسجمهور ترامپ خدمت میکنند.»
ماسک پیشتر نیز با مارکو روبیو، وزیر خارجه، شان دافی، وزیر حملونقل، و پیتر ناوارو، مشاور تجاری، درگیر مشاجرههای پرتنش شده بود.
یکی از مقامات دولت به آکسیوس گفت: «همه کارکرد وزارت بهرهوری را عالی میدانند، اما رفتارهای ایلان گاهی زیادی افراطی است.»
اداره مالیات داخلی؛ سرچشمه تنشها
۱۶ آپریل، زمانی که ترامپ، گری شپلی، گزینه ماسک را به عنوان رئیس موقت اداره مالیات داخلی منصوب کرد، آخرین موج تنش میان ماسک و بسنت آغاز شد.
بسنت میخواست این مسئولیت را به مایکل فالکندر، معاون وزیر خزانهداری بسپارد و برای گماردن او به این سمت به ترامپ فشار آورد و از اینکه ماسک در پشتپرده در حال خرابکاری بود، خشمگین شد.
پنجشنبه، در جلسهای در کاخ سفید، بسنت با ماسک روبهرو شد و به گفته یکی از منابع آکسیوس، «فحشها شروع شد».
بسنت از ماسک به دلیل وعدههای غیرواقعی درباره کاهش بودجه پروژه وزارت بهرهوری انتقاد کرد. ماسک در پاسخ، بسنت را «عامل سوروس» خواند و او را متهم کرد که «صندوق سرمایهگذاری شکستخوردهای را اداره کرده است».
مشاجره آنقدر بالا گرفت که یک دستیار مجبور شد بین آنها بایستد. این صحنه در فاصلهای رخ داد که جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا در حال دیدار با ترامپ بود.
دو منبع مطلع که مشاجره را شنیده بودند به آکسیوس گفتند در مقطعی بسنت فریاد زد: «گـ... بخور»، و ماسک پاسخ داد: «بلندتر بگو!»
آن شب، لورا لومر، از وفاداران ترامپ نیز وارد ماجرا شد و در شبکه اجتماعی اکس، بسنت را بابت دعوت یک «ضدترامپ» بیارتباط به خزانهداری برای یک رویداد آموزش مالی، مورد حمله قرار داد. ماسک هم در پاسخی به این توئیت نوشت: «نگرانکننده».
اما روز جمعه، وقتی نیویارکتایمز گزارش داد که شپلی، پیشنهاد ماسک، کنار گذاشته شده و فالکندر منصوب شده، بسنت پیروز میدان شد.
تمایلی برای آشتی میان ماسک و بسنت دیده نمیشود، و برخی در کاخ سفید منتظر هستند ببینند «چه کسی تیر بعدی را شلیک خواهد کرد».
یکی از منابع به آکسیوس گفت: «اسکات این دور را برد. اما اینکه ایلان ماسک دشمن شما باشد، اصلا خوب نیست».
یک مقام ارشد فضایی چین اعلام کرد که بیجینگ در حال بررسی ساخت یک نیروگاه هستهای بر سطح ماه است تا انرژی مورد نیاز «ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری» (ILRS) را که بهطور مشترک با روسیه طراحی میشود، تامین کند.
چین با هدف تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ فضایی، قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ فضانوردان خود را بر سطح ماه فرود آورد. ماموریت برنامهریزیشده «چانگئه ۸» در سال ۲۰۲۸ نیز بهعنوان گامی مهم در مسیر احداث یک پایگاه دایمی و سرنشیندار بر ماه در نظر گرفته شده است.
در کنفرانسی در شانگهای، پی ژائویو، مهندس ارشد ماموریت چانگئه ۸، چهارشنبه سوم ثور در کنفرانسی در شانگهای اعلام کرد که تامین انرژی برای این پایگاه قمری علاوه بر نیروگاه هستهای، ممکن است از طریق پنلهای خورشیدی در مقیاس وسیع و همچنین احداث خطوط لوله و کابلهای گرمایشی و انتقال برق در سطح ماه انجام شود.
آژانس فضایی روسیه، «روسکاسموس»، سال گذشته اعلام کرده بود که قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ با همکاری سازمان ملی فضایی چین (CNSA)، یک رآکتور هستهای بر سطح ماه بسازد تا انرژی مورد نیاز ایستگاه تحقیقاتی قمری را تامین کند.
بهگزارش رویترز، گنجاندن طرح ساخت نیروگاه هستهای در اظهارات رسمی یک مقام فضایی چینی برای نمایندگان ۱۷ کشور و سازمان بینالمللی عضو پروژه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری، نشان میدهد که چین از این ایده حمایت میکند، هرچند تاکنون بهصورت رسمی از آن رونمایی نکرده است.
وو ویرن، طراح ارشد برنامه اکتشافات قمری چین، در حاشیه این نشست به خبرگزاری رویترز گفت: «یکی از مسائل مهم در پروژه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری تامین انرژی است. در این زمینه، روسیه بهطور طبیعی مزیت دارد؛ بهویژه در حوزه فناوری نیروگاههای هستهای فضایی که از امریکا نیز جلوتر است.»
او افزود: «در گذشته پیشرفت چندانی در مذاکرات پیرامون رآکتورهای فضایی حاصل نشده، اما امیدوارم این بار دو کشور بتوانند واقعا یک نیروگاه هستهای به ماه بفرستند.»
رقابت با برنامه آرتمیس
برنامه چین برای ساخت یک پایگاه تحقیقاتی در قطب جنوبی ماه، با برنامه بلندپروازانهتر ناسا یعنی پروژه آرتمیس همزمان شده است؛ پروژهای که هدف آن فرود دوباره فضانوردان امریکایی بر سطح ماه در دسامبر ۲۰۲۵ است.
وو ویرن پیشتر گفته بود که مدل اولیه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری تا سال ۲۰۳۵ ساخته خواهد شد و هسته آن بر قطب جنوب ماه متمرکز خواهد بود. چین همچنین قصد دارد در آینده پروژهای موسوم به «پروژه ۵۵۵» را آغاز کند که در قالب آن، ۵۰ کشور، ۵۰۰ موسسه علمی بینالمللی و ۵۰۰۰ پژوهشگر خارجی به پروژه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری بپیوندند.
در نشست شانگهای، پژوهشگرانی از روسکاسموس نیز جزییاتی از برنامههای جستوجوی منابع معدنی و آبی در ماه ارائه دادند.
هرچند پروژه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری پیش از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ شکل گرفته بود، اما تحلیلگران چینی معتقدند پس از آغاز جنگ، انگیزههای همکاری بین روسکاسموس و سازمان ملی فضایی چین افزایش یافته است.
لیو یینگ، پژوهشگر آکادمی دیپلوماسی وزارت امور خارجه چین، در مقالهای نوشت که با پیشرفت سریع فناوری چین در عرصه فضایی و محدودیتهای ناشی از تحریمهای غرب بر واردات فناوریهای فضایی برای روسیه، چین اکنون میتواند «فشارها بر روسیه را کاهش دهد و به پیشرفتهای جدید در پرتاب ماهواره، اکتشافات قمری و ایستگاههای فضایی کمک کند.»
اتهام چین به امریکا: مانعتراشی در همکاریهای فضایی پکن با دیگر کشورها
در بخش دیگری از نشست شانگهای، طراح ارشد برنامه اکتشافات قمری چین، امریکا را به دخالت در تلاشهای بیجینگ برای همکاری فضایی با اروپا و سایر کشورها متهم کرد.
وو ویرن در گفتوگویی کمسابقه با رسانههای خارجی به رویترز گفت که چین برخلاف ایالات متحده، سیاست «دیپلوماسی فضایی باز» را دنبال میکند و همچنان آماده همکاری با کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه در حوزه اکتشافات قمری است.
او تاکید کرد که پروژه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری که به رهبری چین و روسیه با هدف ساخت یک پایگاه دایمی بر ماه تا سال ۲۰۳۵ پیش میرود، تاکنون با استقبال ۱۷ کشور و سازمان بینالمللی همراه شده است. با این حال، او اشاره کرد که در جذب شرکای پروژه به اندازه برنامه آمریکا موفق نبودهاند.
وو ویرن گفت: «روند توسعه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری بسیار خوب است، اما نسبت به توافقنامههای آرتمیس که تحت رهبری امریکا هستند، کشورهای کمتری به پروژه ما پیوستهاند، چرا که امریکا همواره در همکاریهای ما با سایر کشورها، از جمله کشورهای اروپایی، دخالت میکند.»
توافقنامه آرتمیس، چارچوب چندجانبهای به رهبری ایالات متحده برای تعیین اصول رفتار در فضا و بر ماه و مریخ است و تاکنون بیش از ۵۰ کشور آن را امضا کردهاند.
وو همچنین تاکید کرد که در حال حاضر بهترین همکاری فضایی میان چین و روسیه در جریان است و دو کشور قصد دارند پروژههای مشترک، از جمله توسعه نیروگاههای هستهای در سطح ماه را گسترش دهند.
چین در قالب ماموریتهای بدون سرنشین اخیر خود به ماه، محمولههایی از کشورهای مختلف از جمله پاکستان، تایلند، ایتالیا و فرانسه را با خود حمل کرده و به این ترتیب دیپلوماسی فضایی بیجینگ را برجستهتر کرده است.
هرنان مرینو چوکه، معاون مدیرکل سازمان همکاری فضایی آسیا-اقیانوسیه (APSCO) که از اعضای پروژه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری محسوب میشود، در این نشست گفت:«این پروژه تنها پروژهای در جهان است که به هر کشوری فرصت برابر برای مشارکت فعال از طریق ارائه محموله و ماهواره را میدهد.»
در ادامه این سیاست، چین در ماه فبروری اعلام کرد که یک فضانورد پاکستانی را برای حضور در یک پرواز فضایی به ایستگاه فضایی تیانگونگ در سال آینده آموزش خواهد داد. این نخستین باری خواهد بود که یک فضانورد خارجی وارد ایستگاه فضایی چین میشود.
با این حال، آژانس فضایی اروپا (ESA) پس از حمله روسیه به اوکراین، همکاری با پروژه ایستگاه بینالمللی تحقیقاتی قمری را بهدلیل حضور روسیه رد کرده است.
از سوی دیگر، روابط دیپلماتیک فضایی میان چین و امریکا نیز بهدلیل قانون «متمم ولف» که در سال ۲۰۱۱ در امریکا تصویب شد، محدود شده است. این قانون، ناسا را از هرگونه همکاری با چین یا شرکتهای چینی، مگر با مجوز خاص، منع میکند.
اگرچه آژانس فضایی اروپا اخیرا محمولهای را با ماموریت چانگئه ۶ چین به ماه فرستاد، اما اعلام کرده است برنامهای برای مشارکت در ماموریتهای چانگئه ۷ و ۸ که به ترتیب در سالهای آینده و ۲۰۲۸ انجام خواهند شد، ندارد.
این آژانس در سال ۲۰۲۳ نیز اعلام کرد که دیگر برنامهای برای اعزام فضانوردان اروپایی به ایستگاه فضایی تیانگونگ نخواهد داشت.
اردن روز چهارشنبه گروه اخوانالمسلمین را یک سازمان غیرقانونی معرفی کرد و فعالیت آن را رسما ممنوع کرد. این اقدام میتواند به بسته شدن شاخه انشعابی آن، جبهه عمل اسلامی، بزرگترین حزب مخالف دولت بیانجامد.
جبهه عمل اسلامی در انتخابات پارلمانی که سال گذشته برگزار شد، در پس زمینه اعتراضات گسترده علیه اسرائیل به دلیل جنگ با حماس، بیشترین کرسیها را به دست آورد.
حکومت سلطنتی اردن اخوان المسلمین را یک دهه پیش ممنوع کرد، اما به طور رسمی مجوز جبهه عمل اسلامی، شاخه انشعابی آن را صادر کرد، هرچند فعالیتهای آن را محدود کرده بود. هنوز مشخص نیست که آخرین ممنوعیت تا کجا پیش خواهد رفت.
پولیس پس از اعلام روز چهارشنبه مقر جبهه عمل اسلامی را محاصره و تفتیش و چندین جعبه اسناد را کشف و ضبط کرد.
وزارت داخله اردن گفت که اخوانالمسلمین اکنون یک سازمان غیرقانونی تلقی میشود و ممنوعیت هرگونه فعالیت سیاسی مرتبط با این گروه و بسته شدن دفاتر آن را اعلام کرد. این وزارت گفت که تلاشها برای مصادره داراییهای این گروه تسریع خواهد شد.
این وزارتخانه گفت: «ثابت شده است که اعضای این گروه فعالیتهای مخفی دارند و در فعالیتهایی شرکت میکنند که میتواند کشور را بی ثبات کند.»
این وزارت افزود که اعضای اخوان المسلمین امنیت و وحدت ملی را مختل کرده و امنیت و نظم عمومی را بهم ریختهاند.
هفته گذشته، اردن اعلام کرد که ۱۶ نفر را متهم به ساخت موشکهای کوتاه برد، در اختیار داشتن مواد منفجره و سلاحهای خودکار، مخفی کردن یک موشک آماده برای استفاده، و استخدام غیرقانونی و آموزش افراد دستگیر کرده است.
اردن متحد نزدیک غرب است که مدتهاست به عنوان کانون ثبات در خاورمیانه ناآرام تلقی میشود. این کشور با اسرائیل، کرانه باختری اشغالی، سوریه، اردن، عراق و عربستان سعودی هم مرز است و میزبان صدها هزار پناهنده از درگیریهای متعدد در منطقه است.
اخوان المسلمین نزدیک به یک قرن پیش در مصر تاسیس شد و شاخههایی در سراسر جهان دارد. رهبران این گروه میگویند که سالها پیش خشونت را کنار گذاشته و به دنبال برقراری حکومت اسلامی از طریق انتخابات و سایر ابزارهای مسالمتآمیز اند. منتقدان، از جمله دولتهای خودکامه در سراسر منطقه، این گروه را یک تهدید میدانند.
در پی واکنش شدید هند به حمله مرگبار ترویستی در کشمیر، دولت پاکستان فردا جلسه فوقالعاده شورای امنیت ملی را برگزار میکند تا شیوه پاسخگویی به اقدامات دهلینو را نهایی سازد. وزیر دفاع پاکستان گفت که کشورش پاسخ مقتضی و درخور به اقدامهای ناعادلانه و نامناسب هند خواهد داد.
هند در واکنش به کشته شدن ۲۶ گردشگر در پهلگام کشمیر، معاهده آبهای سند با پاکستان را تعلیق و صدور ویزا و ورود اتباع پاکستانی یه این کشور را ممنوع اعلام کرده است.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، روز چهارشنبه گفت: «جلسه شورای امنیت ملی به ریاست نخستوزیر شهباز شریف برگزار خواهد شد تا تصمیمهایی برای پاسخ مناسب به اقدامات اخیر هند اتخاذ کنیم.»
او در مصاحبه با یک رسانه خصوصی تاکید کرد که پاکستان قاطعانه هرگونه تروریسم را در هر نقطه جهان محکوم میکند. آصف اتهامات هند را بیپایه و نشانه فرار از مسئولیت دانست و احتمال دست داشتن دستگاههای هندی در طراحی حمله به پهلگام را نیز رد نکرد.
برخی مقامات پاکستانی حتی مدعی شدهاند که این حادثه بهصورت سازمانیافته از سوی هند برنامهریزی شده بود.
وزیر دفاع پاکستان افزود: «پاکستان سالهاست قربانی تروریسم بوده و نمیتوان کشوری را که خود هدف این پدیده قرار گرفته، به حمایت از آن متهم کرد.»
او همچنین هند را متهم به حمایت از گروههای مسلح در بلوچستان، اعطای پناهگاه به جداییطلبان بلوچ و همکاری با تحریک طالبان پاکستان کرد و گفت: «برخی قنسولگریهای هند در افغانستان در تسهیل اقدامات تروریستی علیه پاکستان نقش داشتهاند.»
آصف خاطرنشان کرد که اگر هند تحت فشارهای داخلی دست به اقدامات افراطی بزند، پاکستان همانند ماجرای «ابینندن» در سال ۲۰۱۹ آمادگی پاسخ قاطع را دارد.
وزیر دفاع پاکستان با اشاره به تعلیق معاهده آبهای سند گفت که «هند نمیتواند یکجانبه از این توافق خارج شود، چرا که ذینفعان دیگری مانند بانک جهانی نیز در آن سهیماند.»
او تاکید کرد که دهلینو سالها در پی خروج از این معاهده بوده، اما پاکستان در صورت اقدام یکجانبه هند، کاملاً آماده پاسخ مقتدرانه است.
همزمان، اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه پاکستان، اظهارات هند را «نامناسب و فاقد جدیت» خواند و گفت: «دهلی تاکنون هیچ سندی ارایه نکرده که دخالت پاکستان در حمله پهلگام را ثابت کند.»
او افزود که این شیوه ابراز خشم، تلاشی برای پوشاندن مشکلات داخلی هند است و وعده داد که «پاسخ جامع و درخوری» از سوی شورای امنیت ملی صادر خواهد شد.
