سخنگوی حکومت پیشین: هرگونه تعامل با طالبان خیانت به مردم افغانستان است

فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ روز جمعه، دوازدهم حمل اعلام کرد که چالش‌های بشردوستانه پیش‌روی بازگشت‌کنندگان افغان «عمیق و دلخراش» است و آنان با مشکلات طاقت‌فرسایی در افغانستان روبه‌رو شده‌اند.

این نهاد تاکید کرده که کودکان بیش از گذشته در معرض خطر قرار دارند و از سوءتغذیه رنج می‌برند. در بیانیه‌ این سازمان آمده است که در ماه اپریل، ۱۴۵ هزار افغان به کشور بازگشته‌اند؛ آماری که به گفته این سازمان هشت برابر بیشتر از ماه فبروری است.

فدراسیون صلیب سرخ افزوده که پیش از این برای پاسخ‌گویی به این بحران ۷۵۰ هزار فرانک سوئیس اختصاص یافته بود، اما اکنون با توجه به ابعاد گسترده بحران، به ۲۵ میلیون فرانک سوئیس در طول دو سال آینده نیاز است.

به‌گفته این سازمان، بودجه درخواستی برای حمایت از افراد آسیب‌پذیر از جمله زنان باردار، کودکان بدون همراه، سالمندان، افراد دارای معلولیت و خانواده‌های بی‌سرپناه اختصاص خواهد یافت.

این نهاد هشدار داده که به‌دلیل کمبود سرپناه موقت، گاه تا چهار خانواده ناچارند در یک خیمه زندگی کنند. به گفته این سازمان افزایش شمار مهاجران بازگشته، فشار سنگینی را بر نظام بهداشتی، خدمات ضروری و ذخایر غذایی افغانستان وارد کرده است.

سلیمه، زنی که نوزادش را پس از بازگشت در گذرگاه اسپین‌بولدک قندهار به دنیا آورده، گفته است: «فرزندانم در پاکستان به دنیا آمده‌اند و هیچ‌گونه مدرک شناسایی ندارند. نمی‌دانم چگونه و از کجا می‌توانم برای‌شان کارت شناسایی بگیرم.»

زنان معترض روز جمعه، دوازدهم ثور در اعلامیه‌ای طرح سازمان ملل برای تعامل با افغانستان تحت حاکمیت طالبان را «تکرار تجربه ناکام صلح دوحه» خواندند.

اعضای ائتلاف مستقل جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان با ابراز نگرانی نسبت به این طرح، تاکید کرده‌اند که اقدام یوناما، نوعی تعامل غیرمستقیم با طالبان است. به گفته‌ آنان، این طرح ممکن است بدون موضع‌گیری قاطع در برابر نقض حقوق بشر، به سود طالبان تمام شود.

آن‌ها همچنین از به حاشیه رانده‌شدن زنان و مردم افغانستان در این روند ابراز نگرانی کرده و خواستار مشارکت واقعی زنان و نهادهای مدنی در گفت‌وگوها شده‌اند.

در این اعلامیه آمده است: «باید از هرگونه روند سیاسی بدون حضور زنان و رضایت مردم افغانستان خودداری شود. در غیر این صورت، این طرح نیز مانند روند دوحه، غیرشفاف و فاقد مشروعیت مردمی خواهد بود.»

پیشتر گروهی متشکل از ۵۴ نهاد اجتماعی، انجمن و تشکل اعتراضی زنان نیز طرح یوناما را انحراف از مأموریت سازمان ملل دانسته و نسبت به کنار گذاشته شدن مردم افغانستان از روند تصمیم‌گیری اعتراض کرده بودند.

براساس این طرح، سازمان ملل خواهان ایجاد حکومت همه‌شمول، مبارزه با تروریسم و اعاده حق کار و آموزش زنان است. در مقابل، طالبان خواستار به‌رسمیت‌شناخته‌شدن، لغو تحریم‌ها و آزادسازی ذخایر ارزی‌اند. جامعه جهانی و اداره طالبان برای اجرای این طرح، یک دوره زمانی شش‌ماهه در نظر گرفته‌اند.

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان روز جمعه دوازدهم حمل اعلام کرد که هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه برای شرکت و سخنرانی در نشستی یک‌روزه با مقام‌های این گروه در کابل به این ولایت سفر کرده است.

به نظر می‌رسد شکاف‌های عمیق درونی گروه طالبان سرانجام هبت‌الله آخندزاده، رهبر انزواگرای این گروه را وادار کرد تا از پایگاه اصلی‌اش قندهار راهی کابل شود.

براساس این اعلامیه، هبت‌الله آخندزاده در این نشست به مسئولان طالبان توصیه کرده است که میان خود دچار اختلاف و بی‌اعتمادی نشوند و فریب «تبلیغات دشمن» را نخورند.

رهبر طالبان تاکید کرده است که «دشمن» با استفاده از تبلیغات می‌کوشد میان اعضای این گروه اختلاف و بی‌اعتمادی ایجاد کند.

در این نشست، والی طالبان در کابل، رئیس استخبارات، مسئولان محاکم، ولسوالان، آمران حوزه‌ها و دیگر مقام‌های این گروه حضور داشته‌اند.

هبت‌الله آخندزاده در بخشی از سخنانش گفته است: «علما قرن‌ها از عرصه‌های عبادت و سیاست دور نگه‌داشته شده بودند و جهان تلاش می‌کرد آن‌ها را به حاشیه براند. نظام اسلامی، جهاد و شریعت تنها در کتاب‌ها باقی مانده بود، اما اکنون سیاست در افغانستان به دست علما، طالبان و افراد صالح افتاده است.»

معاون سخنگوی طالبان همچنین افزود که رهبر این گروه در این برنامه از اعضای این گروه خواسته است با مردم در زمینه‌های مختلف همکاری کرده و با آن‌ها رفتار نیک داشته باشند.

تصاویری از این نشست منتشر نشده و مشخص نیست که رهبر طالبان که تاکنون در هیچ سخنرانی علنی ظاهر نشده چگونه این سخنرانی را انجام داده است. همچنین روشن نیست که او تا چه مدت در کابل خواهد ماند.

رسانه‌های تحت کنترول طالبان گزارش داده‌اند که این گروه سه نفری به اتهام دست‌داشتن در سه انفجار در نزدیکی مسجد «سه‌دکان» ولایت بلخ بازداشت شده‌اند. طالبان ادعا می‌کند که این افراد برای ایجاد ناامنی در این ولایت گماشته شده بودند.

رسانه «صدای هندوکش»، که زیر نظر استخبارات طالبان فعالیت می‌کند، با نشر ویدیویی از اعتراف این افراد در شبکه اجتماعی اکس، هویت آن‌ها را آصف، غلام‌محمد و محمدجان اعلام کرده است.

در این ویدیو، هر سه فرد به نوبت می‌گویند که عضو جبهه آزادی افغانستان هستند و از سوی این جبهه برای انجام انفجار تجهیز شده‌اند. آنان همچنین می‌گویند که در برابر این اقدامات، از جبهه آزادی حمایت مالی دریافت کرده‌اند.

یکی از این افراد می‌گوید از سوی شخصی به نام جاوید به جبهه آزادی دعوت شده و طی دو ماه گذشته حدود ۳۶ هزار افغانی دریافت کرده است.

رسانه «حریت» وابسته به طالبان نیز به نقل از سخنگوی فرماندهی امنیه این گروه در بلخ نوشته است که همراه این افراد، مقادیر مختلفی مواد منفجره کشف و ضبط شده است.

با این حال، داوود ناجی، رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی افغانستان، این ادعاها را رد کرده است. او به افغانستان اینترنشنال گفت که ویدیوی منتشرشده، تحت فشار و به‌صورت اجباری ضبط شده و این افراد هیچ وابستگی‌ای با جبهه آزادی ندارند.

او افزود: «طالبان افراد زیادی را به اتهام عضویت در جبهه آزادی بازداشت کرده‌اند که واقعیت ندارد. اعترافاتی که تحت شکنجه گرفته می‌شود، فاقد اعتبار است.»

آقای ناجی همچنین گفت: «این یک شگرد طالبانی برای سرکوب جوانان است.»

انفجار در نزدیکی مسجد سه‌دکان شهر مزارشریف، روز دوشنبه، ۲۵ حمل رخ داده بود. طالبان می‌گویند که در سه انفجار اخیر در این ولایت هشت غیرنظامی کشته یا زخمی شده‌اند.

وزارت خارجه قطر جمعه، ۱۲ ثور در بیانیه‌ای نوشت که این مقامات درباره روابط سازمان ملل با دولت قطر و همچنین در مورد تحولات اخیر افغانستان نیز گفت‌وگو کردند.

نشست سوم دوحه در دهم سرطان سال گذشته با حضور نمایندگان ویژه دستکم ۲۲ کشور و حدود هشت سازمان جهانی برگزار شد.

نمایندگان ویژه کشورها در این نشست درباره وضعیت افغانستان رایزنی می‌کنند. سومین نشست دوحه در غیاب جامعه مدنی و احزاب سیاسی افغانستان و با حضور نمایندگان طالبان برگزار شد. در این نشست ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی هبت‌الله در راس یک هیئت به نمایندگی از طالبان شرکت کرده بود.

قطر که میزبان دفتر سیاسی طالبان و رهبران این گروه بوده است روابط نزدیکی با طالبان دارد. پس از سقوط حکومت افغانستان شماری از کشورهای غربی سفارت خود در افغانستان را به دوحه منتقل کردند.