محافظهکاران آسترالیایی به طور شگفتآوری به سرنوشت محافظهکاران کانادایی، در انتخابات پارلمانی آسترالیا دچار شدند. هر دو حزب که بر بنیاد نظرسنجیها قاطعانه چانس پیروزی در انتخابات داشتند، نه تنها رقابت را باختند، بلکه رهبرانشان نیز کرسیهای خود را از دست دادند.
ائتلاف محافظهکار حزب ملی لیبرال آسترالیا که از ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ در این کشور حکومت میکرد، به رغم نارضایتی عمومی از حکومت حزب کارگر به رهبری آنتونی آلبانیزی، در برابر این حزب شکست خورد و حزب کارگر برای بار دوم با اکثریت قاطع انتخابات را برد.
نظرسنجیها در چند ماه گذاشته نشان میدادند که این ائتلاف به رهبری پیتر داتن در مسیر پیروزی قرار دارد، اما با ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید و تهدید کشورها از جمله آسترالیا به تعرفههای سنگین تجاری، ورق برگشت و چرخش مجدد به سوی حزب چپ میانه کارگر آغاز شد.
سناتور جیمز پترسون، سخنگوی ائتلاف لیبرال درباره این تحول به شبکه ایبیسی نیوز گفت: «باید یک واقعیت را بپذیریم و اذعان کنیم که عامل دونالد ترامپ تاثیرش را بر جا گذاشته است.» او افزود: «این عامل برای محافظهکاران کانادا و رهبرشان فاجعهبار بود، چنانچه طی چند ماه ۲۰ درصد پیشتازی خود را در افکارعامه از دست دادند. فکر میکنم اینجا هم همین عامل نقش داشته است.»
روزنامه گلوب اند میل نوشت که پیتر داتن روزی از مقایسه شدن با ترامپ استقبال میکرد و حتی گفته بود که باید اداره بهرهوری دولت که ترامپ و ایلان ماسک در امریکا ایجاد کردند، در آسترالیا راهاندازی شود.
رسانههای اصلی محافظهکار نیز این رویکرد داتن را حمایت و ترویج کردند. دونالد ترامپ با اظهارات و وعدههای انتخاباتیاش رای دهندگان امریکایی را متقاعد کرد که سیاستهای او برای تحول اقتصادی و حل معضلات عمیق امریکا مفید اند.
ترامپ گفت که برای کاهش کسری بودجه، باید دولت کوچکتر شود اما براثر آن هزاران کارمند دولت، از جمله شماری از رایدهندگان طرفدار ترامپ شغل خود را از دست دادند و اقتصاددانان درباره ورود امریکا به رکود اقتصادی هشدار میدهند.
زمانی که ترامپ جنگ تجاری را با متحدان خود از جمله آسترالیا آغاز کرد، آقای آلبانیزی انتخابات زودهنگام اعلام کرد و نظرسنجیها نشان دادند که رایدهندگان از هرگونه سیاست مشابه ترامپ بیزارند.
رهبر لیبرالها هرچه کوشید نتوانست از زیر بار تشبیه خود به ترامپ که تا چند ماه پیش از آن خوش بود، بیرون شود. حتا گروهی از حامیان او، سیاستهایش را بیش از حد ترامپی توصیف کردند.
یک نظرسنجی روزنامه سیدنی مورنینگ هرالد در ماه اپریل نشان داد که ۶۰ درصد رایدهندگان آسترالیایی انتخاب کسی مانند ترامپ را برای کشورشان بد ارزیابی میکنند و یکسوم گفتند به سبب پیوند داتن با رئیسجمهور امریکا زیاد مایل نیستند که به او رای دهند.
حزب لیبرال پیتر داتن چانس همتای کانادایی خود را نداشت. پییر پالیو، رهبر حزب محافظهکار کانادا، با این که کرسی خود را در انتخابات باخت، اما حزبش ۲۰ کرسی دیگر به دست آورد.
نشانهها حاکی از آن است که پالیو احتمالا در سمتش میماند، اما دوران سیاسی آقای داتن پایان یافته است. با این باخت مناقشات داخلی در حزب لیبرال بالا گرفته است و منتقدان در مورد ناکارآمدی کارزار انتخاباتی پرگاف و متناقض داتن همعقیده هستند. سناتور جیمز مکگرا، از حزب لیبرال در مصاحبه با شبکه ایبیسی هشدار داد که اتخاذ «مواضع شبیه دونالد ترامپ» برای این حزب در آینده خطرناک خواهد بود.
او گفت: «من یک جمهوریخواه به سبک ریگان و بوش پدر هستم. ما طرفدار تجارت آزاد و حامی اوکراین هستیم و باید در خط راست میانه بمانیم. باید در برابر آن مسیر [مورد نظر ترامپ] مقاومت کنیم.»
البته، تمام محافظه کاران با سناتور مکگرا موافق نیستند. سناتور الکس آنتیچ به اسکاینیوز گفت: «باید مطمئن شویم که حزب لیبرال دوباره عظمت خود را باز مییابد تا بتوانیم آسترالیا را دوباره به روزهای پر عظمت آن برگردانیم. حزب جمهوریخواه[امریکا] قویتر شده و فکر میکنم اینجا هم همینطور است.»
آقای آلبانیزی، نخستوزیر کشور پس از پیروزی در انتخابات وعده داد که نخستوزیر «تمام استرالیاییها» باشد. او با کنایه به داتن گفت که آسترالیا «نیازی ندارد از جایی دیگر ایدههایش را گدایی یا تقلید کند.»
