منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گزارش دادهاند که شامگاه پنجشنبه، طوفان شدید توام با باران در شهر جلالآباد خسارات مالی بر جای گذاشته و باعث قطعی برق شده است. در ویدیوهای ارسالی به افغانستان اینترنشنال، صحنههایی از تخریب درختان ناشی از باد و باران شدید دیده میشود.
تاکنون اطلاعات دقیقی در مورد میزان خسارات طوفان ارائه نشده است.
پیش از این وزارت انرژی و آب طالبان نسبت به طوفانها و سیلاب در ۲۰ ولایت افغانستان هشدار داد و از مردم خواست تا برای جلوگیری از تلفات جانی و خسارات مالی ناشی از خطرات طبیعی، اقدامات پیشگیرانه روی دست گیرند.
افغانستان یکی از کشورهای آسیبپذیر در برابر تغییرات اقلیمی است و در طی سه سال گذشته بارها زمینلرزهها، طوفانها و سیلابهای مرگبار را تجربه کرده است.
آمار سازمان بینالمللی مهاجرت حاکی از آنست که از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ حدود سه میلیون نفر در افغانستان بهدلیل تغییرات اقلیمی مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان تایید کرد که طالبان سه خبرنگار را در تخار بازداشت کرده است. نصرتالله ابراهیمی، منیر هدف و اسدالله تیمور سه خبرنگاری هستند که روز سهشنبه بازداشت شدهاند.
پیشتر منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان سید منیر هدف، مسئول هفتهنامه تصویر و رئیس اتحادیه ملی ژورنالیستان تخار، اسدالله تیمور، خبرنگار محلی و نصرتالله ابراهیمی، خبرنگار آریانانیوز را بازداشت کرده است.
منابع گفته بودند این خبرنگاران از سوی طالبان مورد شکنجه قرار گرفتهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان از طالبان خواسته است که این خبرنگاران را بدون قید و شرط آزاد کند.
این مرکز گفته است اکنون علاوه بر این سه خبرنگار، دستکم ۱۰ خبرنگار یا کارمند رسانهای دیگر نیز توسط طالبان بازداشتاند یا دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکنند. از این میان، شش نفر به حبسهایی از هفت ماه تا سه سال محکوم شدهاند.
طالبان محدودیتهای شدیدی در زمینه آزادی بیان وضع کرده و این گروه در نزدیک به چهار سال گذشته دهها خبرنگار را بازداشت و شکنجه کرده است.
براساس تازهترین ردهبندی جهانی آزادی رسانهها در سال ۲۰۲۵، افغانستان با کسب ۱۷.۸۸ امتیاز از میان ۱۸۰ کشور در جایگاه ۱۷۵ قرار گرفته است.
شهرداری تهران تصویر یادبود دیپلوماتهای ایرانی که در سال ۱۳۷۷ بهدست طالبان در شهر مزارشریف کشته شدند را از دیواری در نزدیکی میدان ولیعصر تهران پاک کرده است. نشر ویدیوی حذف این یادبود واکنش تندی شهروندان و برخی رسانههای ایرانی را برانگیخته است.
با ورود طالبان به شهر مزارشریف در سال ۱۳۷۷، هشت دیپلومات و یک خبرنگار ایرانی در قنسولگری ایران در این شهر کشته شدند. جمهوری اسلامی طالبان را مسئول خواند و تا مرز حمله نظامی علیه طالبان پیش رفت.
«روزنامه اینترنتی فراز» با انتقاد از این اقدام نوشت: «شهرداری تهران تصویر یادبود شهدای دیپلومات مزارشریف را که بهدست طالبان جان باخته بودند، از دیوارهای پایتخت پاک کرد و دیگر اثری از تنها یادآور جنایت طالبان باقی نمانده است.»
در ویدیویی که از محل این یادبود منتشر شده دیده میشود که به جای تصاویر دیپلوماتهای ترور شده، نگارگریای مذهبی با عنوان «ضامن آهو» نصب شده که بهزعم این رسانه، تلاشی هدفمند برای کاهش حساسیتها و انتقادها نسبت به این تغییر است.
حادثه ترور دیپلوماتهای ایرانی در مزارشریف یکی از خونبارترین و جنجالیترین وقایع روابط جمهوری اسلامی ایران و طالبان است.
طالبان این رویداد را به «افراد خودسر» نسبت داد، اما جمهوری اسلامی این حادثه را جنایت و عمدی دانست.
پس از این حادثه، تنش میان تهران و طالبان به شدت بالا گرفت و ایران حتی در آن زمان نیروهای نظامیاش را به مرز افغانستان اعزام کرد.
در تقویم رسمی ایران روز ۱۷ اسد، به یاد محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی به عنوان «روز خبرنگار» ثبت شده است.
روزنامه فراز در گزارش خود با اشاره به سابقه روابط اخیر میان ایران و طالبان، این اقدام را بخشی از فرآیند «عادیسازی روابط با گروهی تروریستی» دانسته و پرسیده است: «قرار است چه فرش قرمزهای بیشتری برای طالبان پهن شود؟»
در حال حاضر جمهوری اسلامی روابط نزدیکی با طالبان دارد و وزیر خارجه ایران چند ماه قبل به کابل سفر کرد و با مقامات طالبان دیدار کرد.
گزارش تازه برنامه توسعه ملل متحد نشان میدهد که ۹۰ درصد از خانوارهای افغان در سال ۲۰۲۴ به دلیل بحران فزاینده انسانی، شوک اقتصادی را تجربه کردند. براساس این گزارش، این شوک اقتصادی روی ۶۵ درصد خانوارها تاثیر گذاشته و ۳۵ درصد نسبت به سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
این سازمان وابسته به ملل متحد هشدار داد که افغانستان به طور فزایندهای به بحرانهای اجتماعی-اقتصادی عمیقتر فرو میرود که نابرابریهای گستردهتر به ویژه برای زنان و مناطق روستایی را تشدید کرده است.
نمایندگی اتحادیه اروپا در کابل نیز اعلام کرد که محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ بیش از ۹۲۰ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان آسیب وارد میکند.
براساس ارزیابی سازمان ملل، از هر ۱۰ خانوار افغان ۹ خانواده با از دست دادن داراییهای تولیدی، درآمدزایی، معیشت و فرصتهای شغلی را از دست دادهاند.
خانوادههای افغان گزارش دادهاند که مجبور به کاهش مصرف روزانه و صرفهجویی در هزینهها شدهاند و این امر تابآوری آنها در برابر شوکها را کاهش داده و آسیبپذیریشان را عمیقتر کرده است.
ملل متحد همچنین نوشته است برای اولین بار از سال ۲۰۱۹، افغانستان در بین سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ تولید ناخالص داخلی به میزان ۲.۷ درصد رشد ناچیز داشته است.
با این حال این سازمان با استدلال بر کسری تجاری افغانستان که در سه فصل اول سال ۲۰۲۴ به ۶.۷ میلیارد دالر افزایش یافته است نوشته که بهبودی اقتصاد افغانستان همچنان شکننده باقی مانده است.
این رقم در مدت مشابه در سال ۲۰۲۳، ۵.۱ میلیارد دالر گزارش شده بود.
برنامه توسعه سازمان ملل این رقم را نشاندهنده افزایش منعکسکننده رکود تولید محلی و ضعیف بودن ایجاد شغل دانسته و افزوده که اقتصاد افغانستان همچنان به شدت به واردات و کمکهای بینالمللی وابسته است.
طبق این گزارش، ۷۵ درصد از جمعیت افغانستان در سال ۲۰۲۴ از نظر معیشتی ناامن بودند و این رقم نسبت به سال ۲۰۲۳، شش درصد افزایش یافته است.
گزارش افزوده مناطق روستایی که ۷۱ درصد از جمعیت کشور را تشکیل میدهند، همچنان به شدت از خدمات اساسی مانند مراقبتهای بهداشتی، بهداشت و معیشت پایدار محروم هستند.
سازمان ملل در بررسی خود نوشته که دسترسی به مسکن مناسب، مراقبتهای بهداشتی و کالاهای اساسی کاهش یافته و در عین حال شوکها، از جمله رویدادهای اقتصادی و مرتبط با تاثیرات تغییرات اقلیمی، شدت یافته است.
این سازمان تاکید دارد که خانوارها با سرپرستان زن، جوامع روستایی و آوارگان داخلی بیشترین کاهش را در درآمد و هزینهها تجربه کردهاند.
گزارش نشان میدهد که با ادامه محدودیتهای آموزشی و اشتغال زنان، شکاف جنسیتی بیشتر شده و زنان را به فقر و انزوای اجتماعی بیشتری سوق داده است.
ورونیکا بوسکوویچ پوهر، کاردار اتحادیه اروپا در افغانستان اعلام کرد که حذف اقتصادی و اجتماعی زنان در حاکمیت طالبان، بیش از ۹۲۰ میلیون دالر معادل ۵.۸ درصد تولید ناخالص داخلی بین سالهای (۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶) به اقتصاد افغانستان آسیب وارد میکند.
ورونیکا بوسکوویچ پوهر خواستار تدوین سیاستهای موثر برای توانمندسازی زنان افغان شد.
طالبان محدودیتهای شدیدی علیه زنان وضع کرده است. این گروه آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع و زنان را از رفتن به دانشگاه منع کرده است. طالبان همچنین زنان را از کار در موسسات منع و بر رفت و آمدها محدودیت وضع کرده است.
فعالان حقوق بشر میگویند که طالبان با حذف زنان از عرصه عمومی «آپارتاید جنسیتی» برقرار کرده است.
پیش از این هری آنتونی پاترینوس، رئیس سیاستگذاری آموزشی در دانشگاه آرکانزاس، راجا بنتاوئه کتان، کارشناس آموزش بانک جهانی و رفیعالدین نجم، اقتصاددان دانشگاه امریکایی در پژوهشی هشدار دادند که محرومیت آموزشی زنان سالانه بیش از ۱.۴ میلیارد دالر به اقتصاد افغانستان ضربه میزند.
در ۱۰ ثور سال جاری نیز آژانس توسعه ملل متحد هشدار داد که محدودیتهای مداوم بر آموزش و اشتغال زنان، شکاف جنسیتی را گسترش داده و زنان را به فقر و محرومیت اجتماعی سوق داده است.
همسو با آن، صندوق کودکان سازمان ملل نیز حدود دو سال قبل اعلام کرد که ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، دستکم ۵۰۰ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان آسیب زده است.
کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران خبر داد که ۴ هزار و ۹۷۸ مهاجر افغان روز چهارشنبه، ۱۷ ثور از پاکستان و ایران اخراج شدند. این کمیسیون گفت که ۳ هزار و ۱۰۵ افغان از پاکستان و هزار و ۸۷۳ مهاجر از ایران به کشور بازگردانده شدند.
این کمیسیون نوشت که مهاجران بازگشت کننده از پاکستان و ایران مجموعا ۷ میلیون و ۱۸ هزار افغانی کمک دریافت کردهاند.
این مهاجران از طریق گذرگاههای تورخم، اسپین بولدک، بهرامچه، انگور اده، پل ابریشم و اسلامقلعه اخراج شدهاند.
طالبان میگوید که از این میان ۶۶۶ نفر از کابل به ولایتهای غزنی، بلخ، جوزجان، بغلان، تخار، قندوز، لوگر پکتیا و پکتیکا منتقل شدند.
پیش از این، کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان اعلام کرد که در ماه گذشته (اپریل) بیش از ۲۵۰ هزار افغان از پاکستان و ایران بازگردانده شدهاند. این نهاد گفته است که افراد اخراج شده در شرایط دشوار قرار دارند.
این دفتر سازمان ملل اذعان کرد که در این میان شمار زیادی از زنان و دختران افغان نیز از این دو کشور اخراج شده و با آیندهای مبهم و دشوار در داخل افغانستان مواجهاند.
