همزمان با تاکید ایران بر حق غنی سازی اورانیوم، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه گفت که «خط قرمز بسیار روشن امریکا موضوع غنیسازی اورانیوم است.» او گفت: «ما اجازه حتی یک درصد غنیسازی را به جمهوری اسلامی نخواهیم داد.»
او افزود: «غنیسازی به معنای توانایی تسلیحاتیشدن است و از دید ما، هر توافقی باید فاقد هرگونه غنیسازی باشد. ما اجازه نخواهیم داد که یک بمب به اینجا برسد.»
استیو ویتکاف اضافه کرد که ممکن است مذاکرات با جمهوری اسلامی، این هفته در اروپا برگزار شود.
اظهارات ویتکاف واکنش وزیر خارجه ایران را برانگیخت. عباس عراقچی با بیان اینکه «غنیسازی حق مسلم مردم ایران است»، گفت: «مذاکرات وقتی میتواند موفق باشد که این اصل بدیهی پذیرفته شده باشد، اما اگر هدف این است که میخواهند مطمئن شوند ایران به سمت سلاح هستهای نمیرود، این هدف دستیافتنی است.»
عراقچی افزود: «سلاح هستهای در دکترین ما جایی ندارد پس بهتر است آقایان در امریکا تقاضاهای خودشان را واقعبینانه کرده و منطقی رفتار کنند در غیر اینصورت امکان توافق وجود ندارد.»
همچنان، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران در نشست امروز مجمع گفتوگوی تهران به درخواست امریکا اشاره کرد. پزشکیان بار دیگر تکرار کرد جمهوری اسلامی از حق هستهای خود دفاع میکند، از آن دست نمیکشد و «زیر بار زور نمیرود».
او با اشاره به سخنان ترامپ و دیگر مقامهای امریکایی درباره ضرورت برچیدن برنامه هستهای جمهوری اسلامی، گفت: «میخواهند چه کار کنند، تحریم؟ ما که یک عمر است تحریم هستیم. ما از مردن و شهید شدن نمیترسیم. نمیتوانند ما را با تحریم و بمب بترسانند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، ابراز اطمینان کرد که با جمهوری اسلامی، با خشونت و یا بدون خشونت، به یک راه حل دست خواهد یافت.
او در مصاحبهای با شبکه فاکس نیوز، که جمعه ۲۶ ثور پخش شد، گفت: «صد در صد با ایران به یک راهحل میرسم. ما این مسئله را به هر طریقی حل خواهیم کرد؛ یا با خشونت یا بیخشونت.»
امریکا و ایران تا اکنون چهار دور مذاکرات غیرمستقیم را در ایتالیا و عمان انجام داده اند. استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیس جمهور امریکا، گفت که ممکن است ادامه مذاکرات با جمهوری اسلامی، این هفته در اروپا برگزار شود.
پیشتر وزیر خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد زمان دور پنجم مذاکرات تهران با امریکا «مشخص شده و بهزودی اعلام میشود.»
ایران بارها گفته است که غنیسازی اورنیوم آن ملکی بوده و مانند کشورهای دیگر حق این کار را دارد. اما، سطح افزایش غنیسازی در ایران تا ۶۰ درصد رسیده که به نگرانیهای امریکا و کشورهای دیگر غربی دامن زده است.
رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی جمعه ۱۶ قوس سال گذشته گفت که جمهوری اسلامی پیش از این ماهانه حدود پنج تا هفت کیلوگرام اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد تولید میکرد، اما اکنون این میزان بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
غنیکردن اورانیوم در سطح ۶۰ درصد از نظر فنی بسیار نزدیک به غنیکردن اورانیوم در سطح ۹۰ درصد است که برای تولید بمب اتمی مورد نیاز است.
ایران پس از آن که احتمال حمله نظامی مشترک امریکا و اسرائیل به تاسیسات اتمی خود را بالا ارزیابی کرد، حاضر شد مذاکرات دوجانبه با امریکا را آغاز کند. این برای نخستین بار است که جمهوری اسلامی پس از تاسیس خود در سال ۱۳۵۷، با نمایندگان دولت امریکا مذاکره میکند.
در گزارش آمده است که هیچ تصویری در این هفته، انزوای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل را بهاندازه دست دادن دونالد ترامپ با احمد شرع، که اسرائیل او را «یک تروریست القاعده با لباس رسمی» مینامد، برجستهتر نشان نداده است.
دونالد ترامپ، پس از گفتوگو با احمد شرع در روز چهارشنبه در ریاض که با میانجیگری میزبانان سعودی انجام شد گفت: «او توانایی دارد. او یک رهبر واقعی است.»
خبرگزاری رویترز نوشت که سفر ترامپ به عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، فراتر از یک نمایش دیپلوماتیک با سرمایهگذاریهای سودآور همراه بوده است. سه منبع منطقهای و دو منبع غربی گفتهاند که این سفر، تثبیتکننده ظهور نظم نوین خاورمیانه به رهبری کشورهای اهل سنت بوده است.
به گفته این منابع، این نظم، «محور مقاومت» به رهبری ایران را به حاشیه رانده و اسرائیل را کنار گذاشته است. به گزارش رویترز، در شرایطی که نارضایتی در واشنگتن از ناتوانی اسرائیل در رسیدن به آتشبس در غزه رو به افزایش است، این سفر نوعی بیاعتنایی به بنیامین نتانیاهو تلقی میشود.
منابع آگاه به رویترز گفتند پیام این سفر روشن بود: «نتانیاهو دیگر نمیتواند روی حمایت بیقیدوشرط امریکا از دستورکار راستگرایانهاش حساب کند.»
دیوید شنکر، معاون پیشین وزیر امور خارجه امریکا در امور خاورمیانه، گفت: «این حکومت از بنیامین نتانیاهو خسته و ناامید شده و این نارضایتی کاملاً مشهود است. آنها نگاهی بسیار معاملهمحور دارند اما نتانیاهو فعلا چیزی برای ارائه ندارد.»
منابع همچنین تاکید کردند که امریکا قصد ندارد اسرائیل را کنار بگذارد و این کشور همچنان متحدی مهم و استراتژیک برای واشنگتن باقی میماند.
به گفته منابع، اداره دونالد ترامپ میخواهد به نتانیاهو بفهماند که امریکا در خاورمیانه منافع خاص خود را دارد و نمیخواهد اسرائیل در مسیر تحقق این منافع، مانع ایجاد کند.
منابع افزودند صبر امریکا نهفقط به دلیل مخالفت بنیامین نتانیاهو با آتشبس در غزه، بلکه بهخاطر مخالفت او با مذاکرات هستهای میان واشنگتن و تهران نیز، به پایان رسیده است.
دفتر بنیامین نتانیاهو به درخواستها برای اظهار نظر در این مورد پاسخی نداده و درباره سفر منطقهای دونالد ترامپ نیز بیانیهای عمومی منتشر نکرده است.
شش منبع منطقهای و غربی به رویترز گفتند که تنش میان امریکا و اسرائیل، حتی پیش از سفر دونالد ترامپ به خاورمیانه آغاز شده بود.
دیوید مککفسکی، پژوهشگر مؤسسه واشنگتن و مدیر پروژهی روابط عربی-اسرائیلی، گفت: «به نظر نمیرسد واشنگتن و تلآویو، دیگر مانند صد روز نخست ریاستجمهوری ترامپ، در مسائل مهم با یکدیگر همنظر باشند.»
