والی طالبان در کابل: یوناما فعالیتهایش را در 'هماهنگی کامل' با این گروه انجام دهد
امینالله عبید، والی طالبان در کابل، روز سهشنبه در دیدار با نماینده یوناما خواستار «هماهنگی کامل» فعالیتهای نمایندگی سازمان ملل در افغانستان با ادارات این گروه شده است.
دفتر والی طالبان مدعی است که نماینده یوناما این درخواست را پذیرفته است.
در خبرنامه دفتر مطبوعاتی والی طالبان در کابل آمده است که امینالله نشستی را به منظور تقویت بیشتر هماهنگی و همکاریها با نماینده یوناما، رئیسان صحت عامه، اقتصاد، انکشاف دهات و شمار دیگری از مسئولان طالبان در مقر ولایت برگزار کرده است.
این مقام طالبان موثریت کار یوناما را مشروط به «هماهنگی کامل» با ادارات این گروه دانسته است و تاکید کرده است که روند توزیع کمکها و بررسی پروژههای عمرانی باید بر اساس نیازهای واقعی مردم انجام شود.
به گفته طالبان، نماینده یوناما برای زون مرکزی اطمینان داده است که فعالیتهای خود را در چارچوب مطالبات این گروه تنظیم خواهد کرد.
پیش از این در اوایل ماه حمل، وزیر خارجه طالبان در دیدار با فرستاده ویژه دبیرکل ملل متحد در افغانستان همکاری با یوناما را مشروط به رعایت دیدگاههای این گروه کرده و گفته بود در صورت رعایت دیدگاههای این گروه، در تمام ابتکارات ملل متحد با این سازمان همکاری خواهد کرد.
در همینحال پیشتر منابع معتبر به نقل از مقامهای سازمان ملل در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که دیپلوماتهای این سازمان درباره طرح سیاسی افغانستان و واگذاری کرسی افغانستان در ملل متحد با نماینده طالبان رایزنی کردهاند.
این طرح سازمانملل که شامل تشکیل حکومت فراگیر، لغو ممنوعیت آموزشی زنان و نابودی حلقههای تروریستی در داخل افغانستان و مطالبات طالبان مبنی بر بهرسمیتشناختن حکومت شان و آزادسازی ذخایر ارزی بود، با انتقادات گسترده مواجه شد و مخالفان از همسویی یوناما با طالبان پشت دربهای بسته انتقاد کردند.
حکومت ترامپ طرحی را روی دست گرفته است که بر بنیاد آن ۲۵۰ میلیون دالر از بودجه کمکهای خارجی، برای اخراج پناهجویان اهل افغانستان، اوکراین، هائیتی، سوریه و برخی کشورهای دیگر استفاده خواهد شد.
یک منبع آگاه به روزنامه واشنگتنپست گفت که بهرغم خطرات جدی بازگشت به افغانستان، پناهجویان افغان احتمالا نخستین گروهی خواهند بود که بر اساس این طرح از امریکا اخراج میشوند.
قبلاً، حکومت ترامپ اعلام کرده بود پناهجویانی که داوطلبانه خاک امریکایی را ترک بگویند، یک هزار دالر دریافت خواهند کرد.
وزارت امنیت داخلی و وزارت خارجه ایالات متحده هفته گذشته توافقنامهای امضا کردند که بر بنیاد آن، ۲۵۰ میلیون دالر از بودجه کمکهای خارجی برای اجرای طرح اخراج مهاجران اختصاص مییابد. در این توافقنامه نام هیچ ملیتی ذکر نشده است.
واشنگتنپست بر بنیاد اسناد دریافتی روز سه شنبه گزارش داد که علاوه بر پناهجویان افغان، حدود ۲۰۰ هزار اوکراینی و ۵۰۰ هزار هائیتی نیز در فهرست اخراج قرار دارند. این درحالیست که وزارت خارجه امریکا به دلیل خطرات امنیتی شدید، سفر به اوکراین و هائیتی را ممنوع کرده است.
بیشتر از ۱۰ هزار پناهجوی افغان در امریکا دارای وضعیت حفاظت هستند که حکومت امریکا آن را لغو کرده و از آنها خواسته است که خاک این کشور را ترک کنند.
در دوره حکومت بایدن، اوکراینیها و هائیتیها نیز مشمول وضعیت حفاظت موقت شدند که به آنها اجازه میداد تا زمانی که بازگشت به کشورشان امن نباشد، در ایالات متحده بمانند.
وضعیت حفاظت موقت برای اوکراینیها در سال ۲۰۲۲ و پس از آغاز جنگ روسیه اعطا شد. هائیتی از سال ۲۰۱۰ و پس از زلزله ویرانگر در این کشور، مشمول این وضعیت شده و به دلیل بحرانهای مداوم، چندین بار تمدید شده است.
تریشا مکلافلین، سخنگوی وزارت امنیت داخلی، صحت این طرح را که بین اپریل و اوایل می تهیهشده، تأیید کرد، اما گفت وزیر امنیت داخلی، هنوز تصمیم نهایی درباره وضعیت موقت اوکراین و هائیتی نگرفته است.
مکلافلین همچنین گفت: «وزارت امنیت داخلی و وزارت خارجه برای اجرای دستور رئیسجمهور مبنی بر استفاده از بودجه کمکهای خارجی برای بازگرداندن داوطلبانه کسانی که بهطور غیرقانونی در کشور هستند، همکاری میکنند.»
در بیانیهای جداگانه، وزارت امور خارجه امریکا اعلام کرد که در کنار وزارت امنیت داخلی، به دنبال ارائه «مشوقهای مالی» برای ترغیب پناهجویان به بازگشت داوطلبانه به کشورهایشان هستند.
کمیساری عالی سازمانملل در امور پناهندگان با ابراز نگرانی نسبت به وخامت وضعیت معیشتی مردم افغانستان گفته است که این کشور آماده پذیرش مهاجران بازگشتی نیست.
این نهاد با اشاره به کاهش «نگرانکننده» کمکهای بینالمللی، گفته است که برای پاسخگویی به نیازهای نیازمندان در سال جاری، به ۲۱۶ میلیون دالر بودجه نیاز دارد، اما تاکنون تنها ۲۵ درصد آن تامین شده است.
کمیساری عالی سازمانملل در امور پناهندگان روز سهشنبه با اشاره به بازگشت بیش از ۳ میلیون مهاجر افغان از کشورهای همسایه، خواستار تداوم حمایت «سیاسی و مالی» جامعه جهانی از مردم افغانستان شده است.
نهاد مذکور ضمن هشدار نسبت به کاهش چشمگیر کمکهای بینالمللی، تصریح کرده است که توانایی حمایت این نهاد از افغانها رو به کاهش است.
این سازمان با استناد به آمار برنامه توسعه سازمانملل و کاهش چشمگیر کمکهای بینالمللی تخمین زده است که نیمی از جمعیت افغانستان نیازمند کمکهای بشردوستانه اند.
کمبود بودجه باعث شده که کمکهای نقدی ملل متحد به بازگشتکنندگان افغان در مرز هفت برابر کاهش یافته است.
این نهاد وابسته به سازمان ملل گفت در حالیکه بسیاری مجبور به بازگشت به افغانستان میشوند، «برخی دیگر نیز در حال آماده شدن برای ترک دوباره کشور به مقصد ایران، ترکیه و اروپا هستند.»
این نهاد از کشورهای همسایه خواسته است تا با افغانها با کرامت رفتار کنند و بازگشت ایمن، داوطلبانه و باکرامت مهاجران افغان را تسهیل کنند.
رادیو تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان، دستکم ۳۰۰ کارمند خود را برکنار کرده است. در میان افراد اخراج شده، ۹۱ زن و شماری از خبرنگاران سابق و کارمندان بخش فنی این نهاد شامل هستند.
این اقدام بخشی از سیاست جدید طالبان برای کاهش هزینههای نهادهای دولتی است.
شماری از کارمندان تلویزیون ملی روز سهشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامات طالبان حدود ۳۰۰ نفر، از جمله ۹۰ زن را اخراج و به خانههای شان فرستادهاند.
در میان اخراجشدگان، خبرنگاران باتجربه و کارمندان بخش فنی با ۲۰ تا ۴۰ سال سابقه کار در این تلویزیون حضور دارند. کارتهای شناسایی این کارمندان نیز از آنها گرفته شده است.
کارمندان اخراجشده شکایت دارند که معاش ماههای حمل و ثور به آنها پرداخت نشده است. این مشکل تنها به کارمندان تلویزیون ملی محدود نمیشود؛ معلمان و دیگر کارمندان دولتی نیز هنوز معاش دو ماه اول سال جدید هجری شمسی را دریافت نکردهاند.
ملا هبتالله، رهبر طالبان، با صدور حکمی دستور کاهش ۲۰ درصدی کارمندان نهادهای دولتی را داده است. منابع میگویند این اقدام به دلیل کمبود بودجه و توقف کمکهای بینالمللی انجام شده است.
طالبان تصمیم دارد تشکیلات نهادهای دولتی بهشمول نهادهای امنیتی این گروه را کوچکتر کند. بربنیاد مکتوبهای اداره طالبان، تنها از وزارت معارف، دستکم ۹۰ هزار کارمند برکنار میشوند.
پیشتر، وزارت زراعت، آبیاری و مالداری طالبان ۳۱ کارمند ریاست زراعت ولایت پروان را اخراج کرده بود. همچنین، بیش از ۹۰ زن کارمند از کودکستانهای دولتی نیز اخراج شدهاند.
بزرگان جامعه شیعه کابل در دیدار با عبداللطیف منصور، وزیر انرژی و آب طالبان، از کمبود شدید آب آشامیدنی در این شهر ابراز نگرانی کردند.
منصور گفت که مشکل کمبود آب کابل در اولویت این وزارت قرار دارد و برای حل آن برنامههایی روی دست گرفته است.
وزارت انرژی و آب طالبان روز سهشنبه اعلام کرد که در این دیدار، بزرگان شیعه مسائل مربوط به کمبود آب آشامیدنی را مطرح کردند. منصور اطمینان داد که بررسی و طراحی سد للندر شاتوت تکمیل شده، بودجه آن تامین گردیده و بهزودی کار ساخت آن آغاز خواهد شد.
او تاکید کرد که این سد بخش بزرگی از مشکلات کمبود آب کابل را رفع خواهد کرد.
منابع آب زیرزمینی کابل کاهش یافته که براثر آن معضل بزرگ خشیکدن چاههای آب آشامیدنی در کابل به وجود آمده است. سازمانهای بینالمللی نیز نسبت به بحران آب در کابل هشدار دادهاند. یونیسف پیشتر اعلام کرد که با توجه به شهرنشینی سریع و تغییرات اقلیمی، ممکن است تا سال ۲۰۳۰ آب زیرزمینی کابل بهطور کامل خشک شود و از نهادهای همکار خود خواست فوراً برای رفع این بحران اقدام کنند.
طالبان در سه سال گذشته بارها درباره بحران آب کابل هشدار داده و اعلام کرده است که آب رودخانه پنجشیر را به کابل منتقل میکند. شهردار طالبان در کابل در سال ۱۴۰۰ اظهار داشت که کابل تنها ۲۹ میلیون مترمکعب آب در اختیار دارد، در حالی که نیاز ساکنان پایتخت ۱۰۰ میلیون مترمکعب است.
بر اساس گزارشها، حدود ۸۰ درصد جمعیت افغانستان به آب آشامیدنی کافی دسترسی ندارند. برنامه توسعه سازمان ملل در اواخر سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که افغانستان از نظر آسیبپذیری در برابر تغییرات اقلیمی در رتبه ششم جهان قرار دارد.
همچنین، نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان در اسد ۱۴۰۴ از بحران فزاینده آب در این کشور ابراز نگرانی کرد و خشکسالی، آلودگی و استفاده بیرویه از منابع آبی را تهدیدی جدی برای زندگی مردم آن دانست.
شرل بنارد، همسر زلمی خلیلزاد، از معماران توافقنامه دوحه، نگرانی پناهجویان افغان و نهادهای حامی آنان از بازگشت به افغانستان تحت کنترول طالبان را «بیاساس» خوانده و گفته است که از بازگشت به افغانستان نترسند.
خانم بنارد در مقالهای که روز سهشنبه در وبسایت نشنل اینترست منتشر شده است، ممنوعیت آموزشی زنان و دختران افغان را «غیرقابل قبول و فاقد پشتوانه دینی» خوانده است، اما گزارش رسانهها درباره سرکوب زنان را رد کرده است.
بنارد که حدود یک ماه قبل به کابل سفر کرده بود، گفت که بازگشتکنندگان افغان که نگران نظام آموزشی تحت کنترول طالبان هستند، فرزندان خود را به مکاتب خصوصی بفرستند.
همسر زلمی خلیلزاد، طرد حکومت طالبان از سوی کشورها را «ناعادلانه و عجیب» توصیف کرده و مدعی شد که وضعیت زنان در هند به مراتب بدتر از وضعیت زنان افغان است. او گفت: «برخورد [طالبان] با زنان اصلا به اندازه هند به عنوان کشوری پیشرفته و قدرتمند، وحشیانه نیست.»
هند دارای رئیسجمهور زن است و زنان حق آموزش و کار دارند. بر اساس گزارش شاخص نابرابری جنسیتی( جیآیآی)، هند جایگاه ۱۰۲ در میان ۱۹۳ کشور جهان از نظر پیشرفت زنان دارد.
در مقابل، افغانستان در قعر جدول برابری جنسیتی قرار دارد. سازمانهای بین المللی حقوق بشری، از جمله گزارش گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، گفته اند که طالبان با ممنوع کردن آموزش، کار و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی برای زنان افغان، عملا نظام آپارتاید جنسیتی را در افغانستان ایجاد کرده است.
بنارد در این مقاله گزارشهای رسانهها درباره سرکوب و محدود کردن زنان به دست طالبان را زیر سوال برده است. او نوشت: «من در کابل زنان فروشنده را در مراکز خرید دیدم، از جمله یک دختر جوان که صاحب یک مغازه عطر بود. زنان در رستورانها کار میکردند و از همه جالبتر زنانی بودند که در کراچیهای خود لباسهای دستدوخت خانگی و میوههای فصلی میفروختند.» شرل بنارد مسئله تردد زنان با محرم را رد کرده و گفته است که «این ادعا نادرست است. زیر من بسیاری از زنان را دیدم که تنها یا با دوستان زن خود قدم میزدند، بیشتر شان روسری به سر داشتند و صورت شان پوشیده نبود.»
افغانستان اینترنشنال گزارش داد که بر بنیاد اسناد دست یافته، طالبان به تمام زنان کارمند در بخش صحی در قندهار دستور داده تا از آغاز الی پایان ساعات کاری باید با محرم همراه باشند. شماری از این کارمندان با انتقاد از این تصمیم طالبان گفتند که اکنون «با یک معاش، دو نفر کار میکنیم.»
او با رد ناامن بودن افغانستان برای پناهجویان افغان گفته است که «اکنون بهترین وضعیت امنیتی در سالهای اخیر را داریم و بهطور چشمگیری بهبود یافته است.»
او با اشاره به تردد کارکنان سفارت و دیپلوماتهای امریکایی با هلیکوپتر در دوره جمهوریت از فرط ناامنی، گفت که اکنون جادههایی که زمانی مناطق ممنوع بودند، دوباره به روی رفتوآمد باز شده اند.
بنارد گفت: «اکنون میتوان با انتظار معقولی از امنیت و معیشت، در افغانستان زندگی و کار کرد.»
او مانند حکومت طالبان، از موضع وزیر امنیت داخلی امریکا در قبال اخراج مهاجران افغان از این کشور استقبال کرده و گفته است که کریستی نوم به کابل سفر کند و قول داد که «با استقبال گرم[طالبان] مواجه خواهد شد.»
بنارد گفت که طالبان در جریان سفرش به کابل از وی استقبال کردند.
افغانها بزرگترین رقم پناهجویان در اروپا، ایران و پاکستان را تشکیل میدهند. فقر گسترده، آزار و اذیت نیروهای نظامی پیشین، سرکوب فعالیتهای سیاسی و مدنی و منع آموزش زنان علتهای عمده مهاجرت گسترده افغانها پس از بازگشت طالبان به قدرت است.
خانم بنارد از مدیریت اقتصادی طالبان ستایش کرده است اما اشارهای به کمبود غذایی گسترده و بیکاری در افغانستان نکرده است. سازمان ملل در چندین گزارش خود نسبت به تشدید بحران انسانی در افغانستان هشدار داد و گفت حدود یکسوم جمعیت افغانستان به کمک غذایی نیازمند اند و ۳.۱ میلیون نفر در آستانه قحطی قرار دارند.
خانم خلیلزاد با اشاره به این دستاوردها از کشورهای جهان خواست که رویکرد خود را در برابر طالبان تغییر دهند.
او گفت: «طالبان تشنه بهرسمیتشناخته شدن دیپلماتیک هستند، آنها میخواهند داراییهای شان آزاد شود، ممنوعیت سفر رهبران شان برداشته شود، سرمایهگذاری خارجی جذب کنند و امریکا سفارت خود را در کابل دوباره باز کند.»
خانم بنارد افزود که «طالبان هرچه باشند، احمق نیستند.»