واشنگتن فری‌بیکن:مالک هواپیمای اهدایی به ترامپ، حمد بن جاسم بن جبر مشهور به 'دزد دوحه' است

این در حالیست که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، پس از صحبت تلفنی دوساعته با ولادیمیر پوتین، در حسابش در شبکه تروث سوشیال نوشت که روسیه و اوکراین بلافاصله مذاکرات آتش‌بس و پایان جنگ را آغاز خواهند کرد.

خبرگزاری تاس گزارش داد که رئیس جمهور روسیه به دونالد ترامپ گفته است که روسیه آماده است با اوکراین یادداشت تفاهمی برای برقراری آتش‌بس امضا کند؛ مشروط بر آن‌که «مصالحه‌هایی انجام شود که برای همه طرف‌ها قابل پذیرش باشد.»

پوتین گفت که کشورش از توقف درگیری‌ها حمایت می‌کند و او خواهان «تدوین راه‌هایی موثر برای دستیابی به صلح» است. با این حال، پوتین هیچ اشاره‌ای به آغاز فوری مذاکرات آتش بس با اوکراین نکرده است.

اوشاکوف گفت پوتین از نقش ترامپ در آوردن کی‌یف به پای میز مذاکره تمجید کرده و رهبران دو کشور قصد دارند گفت‌وگوهای خود را ادامه دهند.

روسیه بارها تاکید کرده است که مذاکرات صلح مشروط به پذیرش حاکمیت این کشور بر مناطق اشغالی اوکراین و صرف نظر کردن این کشور درخواست عضویت ناتو است. اما، این شرایط قبلا از سوی اوکراین شده است.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، امروز پس از صحبت با ترامپ، بار دیگر بر خطوط قرمز خود تاکید کرده است. او گفت که کشورش تسلیم خواسته‌های روسیه، از جمله تسلط کامل بر پنج منطقه اوکراین، نخواهد شد.

پیش از این، ترامپ هشدار داده بود که به دست آوردن مجدد سرزمین‌های از دست رفته برای اوکراین دشوار است و سبب ادامه جنگ و ویرانی بیشتر در این کشور خواهد شد. با این حال، امروز زلنسکی تاکید کرد که «نیروهای اوکراین از اراضی کشور عقب نخواهند نشست.»

ولودیمیر زلنسکی روز دوشنبه ۲۹ ثور اعلام کرد با متحدانش در حال بررسی برگزاری نشستی میان سران اوکراین، روسیه، ایالات متحده، کشورهای اتحادیه اروپا و بریتانیا هستند تا گامی در جهت پایان جنگ برداشته شود.

زلنسکی که پس از دو تماس تلفنی با ترامپ، با خبرنگاران در کی‌یف سخن می‌گفت، ابراز امیدواری کرد که این نشست «در سریع‌ترین زمان ممکن» برگزار شود.

او گفت این نشست احتمالا می‌تواند به میزبانی ترکیه، واتیکان یا سوئیس انجام شود.

پیش‌تر واشنگتن و مسکو در اظهار نظرهای جداگانه گفت‌وگو‌های تلفنی دوشنبه میان روسای جمهوری امریکا و روسیه را «خوب و سازنده» توصیف کردند.

ایتالیا از میزبانی واتیکان استقبال کرد

جورجا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، اعلام کرد رهبران اروپا و امریکا از اعلام آمادگی پاپ لئو چهاردهم برای میزبانی مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین در واتیکان استقبال کرده‌اند.

دفتر ملونی در بیانیه‌ای اعلام کرد: «تلاش‌هایی برای آغاز فوری مذاکرات میان طرفین در جریان است؛ مذاکراتی که می‌تواند به آتش‌بس هرچه سریع‌تر منجر شود و زمینه را برای صلحی عادلانه و پایدار در اوکراین فراهم کند.»

ملونی همچنین اعلام آمادگی پاپ را برای میزبانی این گفت‌وگوها در واتیکان مثبت ارزیابی کرد و گفت رم آماده است برای تسهیل تماس‌ها و کمک به تحقق صلح، نقش خود را ایفا کند.

افزایش فشار تحریمی بر روسیه پس از تماس ترامپ و پوتین

هم‌زمان یک سخنگوی دولت آلمان گفت که رهبران اروپایی پس از تماس ترامپ با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، توافق کرده‌اند فشارها را بر مسکو از طریق تحریم‌ها افزایش دهند.

این سخنگو گفت: «رئیس‌جمهور امریکا و شرکای اروپایی درباره گام‌های بعدی توافق کردند. آن‌ها تصمیم گرفتند روند مذاکرات را از نزدیک هماهنگ کنند و برای برگزاری یک نشست فنی دیگر تلاش کنند.»

او افزود: «همه طرف‌ها بار دیگر بر آمادگی خود برای همراهی با اوکراین در مسیر دستیابی به آتش‌بس تاکید کردند. رهبران اروپایی اعلام کردند که فشار تحریمی بر روسیه افزایش خواهد یافت.»

اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا نیز اعلام کرد با ترامپ، زلنسکی و رهبران فرانسه، ایتالیا، آلمان و فنلند، تماس تلفنی داشته تا در جریان جزییات گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و پوتین قرار بگیرد.

فون در لاین افزود: «می‌خواهم از ترامپ برای تلاش‌های خستگی‌ناپذیرش به منظور برقراری آتش‌بس در اوکراین تشکر کنم. مهم است که ایالات متحده همچنان درگیر این روند باقی بماند.»

ترامپ نوشت که «روسیه و اوکراین بلافاصله مذاکرات آتش‌بس و مهم‌تر از آن، پایان جنگ را آغاز خواهند کرد.»

او افزود که فضای صحبتش با پوتین دوستانه بود و روسیه می‌خواهد که پس از پایان جنگ با اوکراین، «دادوستد تجاری با امریکا را گسترش دهد، موضوعی که با آن موافقم.»

واکنش پوتین

به نقل از خبرگزاری تاس، رئیس جمهور روسیه گفت که آماده است با اوکراین در مورد یک یادداشت صلح در آینده کار کند. او صحبت تلفنی‌اش با ترامپ را پربار و صریح توصیف کرد.

او گفت: «این گفت‌وگو بسیار پربار، صریح و از این نظر بسیار مفید بود. پیش از هر چیز، از رئیس‌جمهور امریکا بابت حمایت کشورش از آغاز مجدد مذاکرات مستقیم میان روسیه و اوکراین برای دستیابی به توافق صلح تشکر کردم.»

پوتین گفت که روسیه خواهان پایان مسالمت آمیز درگیری با اوکراین است.

رئیس جمهور امریکا پس از گفت‌وگو با رئیس جمهور روسیه، با رهبران اوکراین، فرانسه، آلمان، ایتالیا، فنلند و رئیس کمیسیون اروپا نیز صحبت کرد و آنان را در جریان موضوعات مطرح شده در صحتبش با ولادیمیر پوتین گذاشت.

تماس روز دوشنبه، سومین تماس تلفنی اعلام شده بین پوتین و ترامپ در پنج ماه گذشته است. مشخص نیست که صحبت امروز تا چه حدی راه را برای پایان جنگ باز خواهد کرد. ناظران باور دارند که به رغم اعلام آمادگی پوتین برای گفت‌وگو با اوکراین، روسیه از پایان بدون قید و شرط جنگ استقبال نکرده است.

پیش از این کرملین گفته بود که اوکراین و کشورهای غربی متحد او باید شروط اساسی روسیه و علل بنیادین جنگ را مورد توجه قرار دهند. روسیه درخواست کرده است که باید حاکمیت آن بر چهار منطقه اشغالی اوکراین به رسمیت شناخته شود و اوکراین ارتش خود را کوچک کرده و از درخواست پیوستن به ناتو دست بکشد.

در صحبت‌های امروز پوتین نیز هیچ نشانه‌ای از تغییر اساسی در موضع روسیه دیده نمی‌شود. زیرا، ولادیمیر پوتین بار دیگر تاکید کرد که باید به «علل ریشه‌ای بحران» پرداخته شود، همان دلایلی که موجب حمله روسیه به اوکراین شد.

این سند که روزنامه وال‌استریت ژورنال آن را بررسی کرده، نشان می‌دهد یحیی سنوار، از رهبران حماس، دوم اکتبر سال ۲۰۲۳ و تنها چند روز پیش از حمله‌ای که به کشته شدن نزدیک به هزار و ۲۰۰ نفر در اسرائیل انجامید، به دیگر اعضای این گروه گفته بود برای متوقف کردن مذاکرات عادی‌سازی روابط که به گفته او خطر به حاشیه راندن مسئله فلسطین را داشت، «اقدامی فوق‌العاده» لازم است.

در جلسه دوم اکتوبر حماس چه گذشت؟

در صورت‌جلسه نشست دوم اکتبر ۲۰۲۳ دفتر سیاسی حماس در غزه، به نقل از سنوار آمده است تردیدی نیست که توافق عادی‌سازی سعودی-اسرائیل «پیشرفت چشمگیری» داشته است.

او هشدار داده که این توافق در را به روی اکثریت کشورهای عربی و اسلامی برای حرکت در همین مسیر باز می‌کند.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، برای سنوار و حماس که خواستار نابودی کامل اسرائیل و تاسیس دولتی فلسطینی از رود اردن تا دریای مدیترانه هستند، این روند غیرقابل قبول بود. سنوار در این نشست گفت که زمان اجرای حمله‌ای فرا رسیده که دو سال در حال برنامه‌ریزی بوده است.

او توضیح داده بود که هدف این حمله «ایجاد یک تحول عمده یا تغییر راهبردی در مسیرها و توازن‌های منطقه در قبال مسئله فلسطین» است.

طبق این گزارش، او انتظار داشت از دیگر نیروهای«محور مقاومت» علیه اسرائیل کمک بگیرد.

حماس به درخواست اظهارنظر درباره اصالت این سند یا محتوای آن پاسخی نداد. مقام‌های اطلاعاتی عربی که با ساختار حماس آشنا هستند، گفته‌اند این سند، همانند دیگر اسنادی که ارتش اسرائیل در غزه یافته است، به نظر اصل است.

اسناد مذکور نشان می‌دهند رهبران حماس نگرانی فزاینده‌ای درباره پیشرفت مذاکرات تحت میانجی‌گری آمریکا میان اسرائیل و عربستان سعودی داشته‌اند.

در سال ۲۰۲۳ مقام‌های سه کشور گفته بودند که اختلاف‌ها در حال کاهش است.

این مجموعه جدید اسناد داخلی حماس، حلقه‌ای دیگر به زنجیره حوادث منتهی به هفتم اکتوبر که مرگبارترین روز برای اسرائیلی‌ها از زمان تاسیس این کشور به‌شمار می‌رود، اضافه می‌کند.

اطلاع و کمک ایران به حماس در حملات هفتم اکتبر

بر اساس گزارش این روزنامه امریکایی، دوم اکتوبر در بیروت نشستی دیگر مربوط به حمله هفتم اکتبر، میان نمایندگان حماس و مقام‌های امنیتی جمهوری اسلامی برگزار شد. اعضای حزب‌الله و حماس که گزارش وال‌استریت ژورنال بر اساس گفته‌های آنان تهیه شده، تایید کردند جمهوری‌ اسلامی با حمله هفتم اکتوبر حماس به اسرائیل موافقت کرده بود.

تهران همواره اطلاع از حملات هفتم اکتوبر را رد کرده و در موارد قبلی، اسناد یافت شده در تونل‌های غزه را غیر معتبر خوانده است.

با این حال، برخی دیگر از مقام‌های حماس و حزب‌الله این ادعا را رد کرده‌اند و گفته‌اند جزییات حمله، از جمله ابعاد و تاریخ آن، تنها در حلقه بسته‌ای از شاخه نظامی حماس در غزه محفوظ بود.

این ادعا را گزارش نهادهای اطلاعاتی چندین کشور رد می‌کند. بر اساس این گزارش‌ها، جمهوری‌ اسلامی و مقام‌های ارشد آن به‌علاوه حزب‌الله لبنان، از تابستان ۲۰۲۱ میلادی در حال گفت‌وگو با حماس درباره گزینه‌های حمله بوده‌اند.

جمهوری‌ اسلامی طی مدتی طولانی‌ به حماس تسلیحات، بودجه و آموزش داده و در هفته‌های منتهی به هفتم اکتوبر نیز آموزش‌های رزمی ارائه کرده است.

با این حال، اطلاعات اسرائیل و گفته مقام‌های «محور مقاومت» نشان می‌دهد تهران و حزب‌الله به حماس گفته بودند که نمی‌خواهند وارد جنگی تمام‌عیار و مستقیم با اسرائیل شوند.

بسیاری از افرادی که مستقیما در برنامه‌ریزی حملات هفتم اکتوبر نقش داشتند، از جمله یحیی سنوار، مروان عیسی و محمد ضیف، کشته شده‌اند.

جی‌دی ونس، معاون دونالد ترامپ قبل از آغاز این صحبت تلفنی گفت که تلاش‌های دیپلوماتیک برای پایان دادن به جنگ اوکراین و روسیه بن‌بست خورده است.

او گفت اگر مسکو مایل به مشارکت در گفت‌وگوهای صلح نباشد، امریکا خود را از این تلاش‌ها کنار خواهد کشید.

ونس گفت: «رئیس جمهور به پوتین خواهد گفت که آیا جدی هستی؟ واقعاً قصد پایان دادن به جنگ را داری؟»

با فشار ترامپ، نمایندگان روسیه و اوکراین هفته گذشته برای نخستین بار از سال ۲۰۲۲ در استانبول دیدار کردند، اما نتیجه‌ای به جز توافق برسر تبادل سربازان نداشت.

این نشست پس از پیشنهاد پوتین برای گفت‌وگوهای مستقیم و درخواست فوری اوکراین و اروپا برای آتش‌بس فوری برگزار شد.