نماینده مجلس ایران: تا در افغانستان دولت پاسخگو تشکیل نشود، مشکل حقابه حل نمی‌شود

آقای رحیمی که در دولت پیشین سخنگوی شورای عالی مصالحه ملی بود، همچنین گفت که طالبان در کنار رسانه‌های داخل افغانستان، از شبکه‌های اجتماعی، یوتیوبرها و برخی کارشناسان به طور گسترده استفاده کرده و «فضای عجیبی» به نفع خود خلق کرده‌ است.

او افزود که طالبان فهرستی از کارشناسان را به تمام رسانه‌ها فرستاده است. او گفت که رسانه‌ها هرگز نمی‌توانند این فهرست را نادیده گرفته و فرد دیگری را به عنوان کارشناس در برنامه های خود دعوت کنند.

آقای رحیمی که مدت زمان زیاد به عنوان سخنگوی ریاست اجرائیه در دولت پیشین کار کرده، گفت که طالبان از هر راه ممکن در تلاش است که از طریق رسانه‌ها فضای ایده آلی برای خود خلق کند و تمام نیازمندی‌های مردم را رفع شده به تصویر بکشاند.

به گفته آقای رحیمی، یک تعداد از رسانه‌هایی که نتوانسته‌اند خود را با شرایط طالبان هم سو بسازند، فعالیت‌های خود را در افغانستان متوقف کرده‌اند؛ و تعداد اندکی توانستند در بیرون روند فعالیت‌های رسانه‌یی خود را از سر بگیرند.

او گفت تعداد دیگری از رسانه‌ها که در تبعید فعالیت می‌کنند، رسانه‌های وابسته به احزاب گذشته و نهادهای مختلف دینی هستند که در تلاش ایجاد تصویری متفاوت از افغانستان‌اند.

طالبان با به دست گرفتن قدرت در افغانستان در آگوست ۲۰۲۱، محدودیت‌های شدیدی را بر کار و فعالیت‌ رسانه‌های آزاد افغانستان وضع کرد و منتقدان خود را در سرکوب و بسیاری را مجبور به ترک این کشور کردند.

عبدالرشید دوستم در نشستی با فعالان در انقره، از بی‌تفاوتی کشورهای ترک‌زبان نسبت به سیاست‌های طالبان علیه ترک‌های افغانستان انتقاد کرد. او گفت که به‌جز ترکیه، دیگر کشورهای آسیای مرکزی در برابر فشارها و سیاست‌هایی که بر ترک‌ها در افغانستان اعمال می‌شود، سکوت اختیار کرده‌اند.

او در سخنرانی‌اش افزود که اشرف غنی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، نگاه منفی نسبت به ترک‌های افغانستان داشت و همین موضوع یکی از دلایل نزدیکی او به طالبان بود.

آقای دوستم گفت: «اشرف غنی با شبکه حقانی دیدار کرد و به آن‌ها گفت که در جای دیگری تجمع نکنند، بلکه جوزجان را تصرف کنند. زیرا اگر آن‌جا را بگیرند، به معنای تسلط بر کل افغانستان است، چون ترک‌ها خواهان نظام فدرالی هستند.»

عبدالرشید دوستم پس از تسلط طالبان بر افغانستان به ترکیه پناه برد. او پیشینه‌ای از رقابت و درگیری‌های شدید با طالبان دارد و اکنون عضو جبهه ضد طالبان است، اما در چهار سال گذشته فعالیت چشمگیری نداشته است.

برنامه طالبان برای تخریب مزارع کوکنار در ولسوالی جرم بدخشان با مقاومت کشاورزان روبرو شده است. در درگیری‌ کشاورزان با طالبان، شماری از مردمان محلی کشته و زخمی شده‌اند.

درگیری‌ها میان باشندگان جرم و طالبان، رنگ و بوی قومی گرفته است. معترضان، طالبان را به برخورد قومی و دوگانه متهم کرده‌اند و خواستار برکناری والی این گروه در بدخشان شده‌اند. این خواست از سوی طالبان بدخشی نیز حمایت شده است.

فوزیه کوفی روز دوشنبه در حساب خود در اکس از این خواست مردم و طالبان محلی حمایت کرد. او گفت که طالبان سهمی به مردم بدخشان در اداره و منابع این ولایت نداده است.

کوفی نوشت: «در حال حاضر، زمین، اقلیم، چراگاه‌ها، معادن، و حتی نفس کشیدن مردم بدخشان توسط حاکمان غیر بدخشانی اداره، کنترول و مورد استفاده قرار می‌گیرند.» وی افزود: «این وضعیت برای یک بدخشانی با عزت و دارای اندیشه، قابل پذیرش نیست.»

بربنیاد گزارش‌ها، اکثریت سمت‌های دولتی به شمول ولایت در کنترول طالبان بدخشانی قرار ندارد. پیشتر، برخی فرماندهان محلی طالبان گفته بودند که هنگام مراجعه به ولایت و دیگر اداره‌های محلی، در افهام و تفهیم مطالبات خود با مسوولان محلی دچار مشکل هستند. زیرا، به گفته‌ آنان، مقامات محلی با زبان و فرهنگ مردم محل کاملا بیگانه هستند.

طالبان پیش از این نیز با اعتراضات مشابه در بدخشان رو به رو شده بود اما با خواست مردم محلی برای تعیین یک والی بدخشانی موافقت نکرده است.

هنوز مشخص نیست که این روحانی به چه دلیلی بازداشت شده است. اما هفته گذشته، مولوی عبدالقادر قانت، از روحانیون منتقد طالبان نیز بازداشت شده بود. گفته می‌شود که قاری سراج‌الدین از دوستان نزدیک مولوی قانت بوده است.

قاری سراج‌الدین چندی پیش در کنفرانس علما در کابل، اعلامیه‌ای را در انتقاد از رژیم طالبان قرائت کرد. در این اعلامیه، علمای دینی از طالبان خواستند حکومتی فراگیر تشکیل دهد و از انحصارگرایی و تک‌روی پرهیز کند.

اخیراً برخی روحانیون که سابقه حمایت از طالبان داشتند، از انحصار قدرت و قبیله‌گرایی در ساختار حاکمیت طالبان انتقاد کرده‌اند.

استخبارات طالبان در روزهای اخیر دو روحانی دیگر را نیز بازداشت کرده بود. هفته گذشته مولوی عبدالقادر قانت از منزلش در کابل و مولوی بشیراحمد حنفی در هلمند بازداشت شدند. این دو عالم دینی منتقد طالبان هم‌اکنون در زندان‌های این گروه به سر می‌برند.

وزارت امر بالمعروف و نهی از منکر طالبان روز دوشنبه، ۵ جوزا، در خبرنامه‌ای اعلام کرد که نور محمد حقانی، معاون این وزارت همراه با شماری از مسئولان این وزارت با اعضای اتحادیه سلمان‌های کابل دیدار کرده‌اند.

معاون این اداره طالبان در این نشست اظهار داشت که امر به معروف و نهی از منکر تنها وظیفه طالبان نیست و از مردم عادی خواست که در امور خصوصی یک دیگر بر اساس دستورات مذهبی طالبان مداخله کنند.

شریف‌الله حقانی، رئیس عمومی دعوت و ارشاد این وزارت، نیز بر لزوم جلوگیری از مدل‌های موی غربی تاکید کرد و از اعضای اتحادیه سلمان‌ها خواست با این وزارت همکاری کنند.

از سوی دیگر، وزیر امر به معروف طالبان با پوشیدن کرتی، شلوار و بستن نکتایی مخالفت کرده و اظهار داشت که این نوع پوشش ناجایز است. او گفته است که مردم به رعایت دستورات شرعی این گروه مکلف اند.

وزارت امر بالمعروف تلاش دارد قانون امر بالمعروف را اجرا کند، اما نهادهای حقوق بشری هشدار داده‌اند که اجرای این قانون می‌تواند به نقض گسترده حقوق بشر، خدشه به کرامت انسانی و انزوای بیشتر زنان منجر شود.