کارشناسان: کانال قوش‌تپه تهدیدی جدی برای دریای آرال و امنیت آبی آسیای مرکزی است

چهارمین نمایشگاه هفته صنعت ششم جوزا شروع به کار کرد و ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان آن را افتتاح کرد.

در این نمایشگاه ۷۰۰ غرفه از بخش‌های مختلف تولیدی از جمله صنایع دستی، قالین، نوشیدنی‌ها و لوازم خانگی به نمایش گذاشته شده‌اند. این نمایشگاه تا ۱۱ جوزا ادامه خواهد داشت.

این نمایشگاه در مرکز نمایشگاه بین‌المللی افغانستان در کابل گشایش یافت و مقام‌های طالبان در آن از بازرگانان خواستند به کشور بازگردند.

وزیر اقتصاد طالبان در افتتاح این نمایشگاه گفت که تامین امنیت، ساده سازی مراحل اداری، کاهش فساد و حمایت از صنایع داخلی برای سرمایه‌گذاری در افغانستان کمک خواهد کرد.

دین‌محمد حنیف از بازرگانان خارجی نیز خواست که در افغانستان به خصوص در بخش صنعت سرمایه‌گذاری کنند.

او توضیح داد که افغانستان ظرفیت سرمایه‌گذاری قابل توجهی در بخش‌های صنایع، نساجی، مواد غذایی، گردشگری، آموزشی و بانکی را دارد که باعث کاهش وابستگی به کشورهای دیگر خواهند شد.

وزیر اقتصاد طالبان در عین حال اذعان کرد که تمام نیازهای افغانستان در حال حاضر از بیرون وارد می‌شود.

به گفته وی افغانستان فقط در صورتی به خودکفایی خواهد رسید که تمام بازرگانان افغان با اداره طالبان هماهنگ شوند و کار کنند.

او در بخشی دیگر از صحبت‌های کار خود افغانستان را یک «بازار دست نخورده» خواند که بازرگانان می‌توانند با استفاده از نیروی کار آن به سرمایه‌گذاری بپردازند.

طبق آماری که وزیر اقتصاد طالبان ارائه کرد، در افغانستان «۱۶ میلیون» نیروی کار وجود دارد.

با این حال او می‌گوید در حال حاضر جوانان زیادی از افغانستان به دلیل بیکاری راه مهاجرت در پیش می‌گیرند که در مسیر جان جان می دهند.

او این وضعیت را «فلاکت‌بار» خواند که نتیجه‌اش فقر و بیکاری در افغانستان است.

سازمان بین‌المللی مهاجرت اگست ۲۰۲۴ اعلام کرد که از سال ۲۰۲۰ میلادی به بعد نزدیک به ۸ میلیون شهروند افغانستان سرزمین خود را ترک کرده‌اند. این سازمان گفت که از این میان یک میلیون افغان به کشورهای اروپایی پناه برده و ۸۵ درصد به کشورهای همسایه رفته‌اند.

این سازمان در گزارش خود نوشت از زمان به قدرت رسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰ در افغانستان، تورم اقتصادی در این کشور افزایش قابل توجهی داشته و در این مدت بیش از نیمی از جمعیت کشور فقر را تجربه کرده‌اند.

ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان در افتتاحیه نمایشگاه هفته صنعت گفت که اقتصاد افغانستان باید خودکفا شود.

او مدعی شد که افغانستان در ۱۳۸ بخش صنعتی و تولیدی به خودکفایی رسیده است که به گفته وی، گامی مهم در کاهش بیکاری به‌ شمار می‌رود.

ملاعبدالغنی برادر اعلام کرد که اداره طالبان برای صنعتی شدند افغانستان، به ساخت پارک‌های صنعتی در ولایات مختلف اولویت داده است و به‌زودی توزیع اسناد مالکیت زمین به صنعت‌کاران انجام خواهد شد.

طالبان در حالی از رشد و خودکفاشدن صنعت در افغانستان حرف می‌زند که زنان در بسیاری از بخش‌ها اجازه کار ندارند و با فقر و تنگ‌دستی روزافزون دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

در عکس‌ها و فیلم‌هایی که از جریان نمایشگاه «هفته صنعت» توسط تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان پخش شده است، دیده می‌شود که در این نمایشگاه تنها بازرگانان و بازدیدکنندگان مرد شرکت کرده‌اند.

منابع روز چهارشنبه، هفتم جوزا، گفتند که طالبان به باشگاه‌های این بازی، دستور داده که در صورتی که «سر آدمک‌های این بازی را قطع کنند، می‌توانند بازی کنند در غیر آن ممنوع است.»

طالبان به گونه رسمی تاکنون درباره منع بازی‌های فوتبال دستی چیزی نگفته‌ است.

حکومت طالبان، در نزدیک به چهار سال گذشته به تدریج تعدادی از بازی‌ها و سرگرمی‌های مختلف مردم افغانستان را ممنوع یا محدود کرده است.

اداره ورزش طالبان ماه گذشته، فدارسیون شطرنج افغانستان را تعلیق و این بازی را «حرام» اعلام کرد.

این وزارت روز سه‌شنبه در خبرنامه‌ای نوشت که نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان و معاون وزارت خارجه قزاقستان، همچنین درباره هماری با دفتر مقابله با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل در افغانستان نیز رای‌زنی کردند.

رئيس یوناما برای شرکت در مجمع بین‌المللی آستانه که قرار است در روزهای ۲۹ و ۳۰ می برگزار شود، به قزاقستان رفته است.

الیور استولپه، نماینده دفتر مقابله با مواد مخدر و جرایم ملل متحد برای افغانستان نیز در این دیدار حضور داشته است.

قراقستان گفت که معاون وزیر خارجه با رئيس یوناما همچنین درباره پروژه‌های مشترک احتمالی در چارچوب تأسیس مرکز منطقه‌ای سازمان ملل برای اهداف توسعه پایدار در آسیای میانه و افغانستان در شهر آلماتی، صحبت کردند.

مقام‌های قزاقستانی در این دیدار تاکید کردند که این کشور به‌طور مستمر به افغانستان کمک‌های بشردوستانه از جمله مواد غذایی، کالاهای ضروری، دارو و همچنین حمایت از ابتکارات آموزشی ارائه کرده است.

روز یک‌شنبه، ۲۸ ثور، محمدامیر توسلی، خلبان پیشین ارتش افغانستان، پس از دریافت برگه خروج از ایران، دست به خودکشی زد. این رویداد بار دیگر نگاه‌ها را به شرایط پرمخاطره نظامیان پناه‌گرفته افغان در ایران جلب کرده است.

نصراصفهانی در گفت‌وگو با روزنامه شرق که روز دوشنبه نشر شد، تاکید کرد که بسیاری از نظامیان پیشین افغان حتی از مراجعه به سفارت افغانستان در تهران خودداری می‌کنند، چرا که نگران شناسایی از سوی طالبان یا بازگردانده‌شدن به افغانستان هستند. او گفت: «این افراد به‌دلیل ترس از اخراج، در حالت اضطراب مداوم به سر می‌برند.»

این پژوهشگر هشدار داد که تصمیم اخیر وزارت داخله ایران مبنی بر ابطال برگه‌های سرشماری حدود دو میلیون مهاجر افغان، وضعیت شمار زیادی از این نظامیان را که پیش‌تر با مدارک قانونی وارد ایران شده بودند، بحرانی‌تر کرده است.

او با اشاره به مهلت شش‌ماهه تعیین‌شده برای خروج مهاجران بدون مدرک، گفت که وضعیت نظامیان پیشین افغان در ایران، آمیخته با سطح بالایی از تردید و ترس از خشونت طالبان در صورت بازگشت است.

آرش نصراصفهانی به گزارش‌هایی استناد کرد که نشان می‌دهد شماری از بازگشت‌کنندگان افغان، به‌ویژه نظامیان سابق، بلافاصله پس از ورود به افغانستان در دادگاه‌های صحرایی محاکمه و حتی در مرز اعدام شده‌اند. او گفت: «طالبان افرادی را که مظنون به آسیب‌رساندن یا کشتن اعضای‌شان هستند، در فهرست‌های سیاه قرار داده‌اند.»

وی همچنین هشدار داد که بازگرداندن نظامیان سابق می‌تواند منجر به «شکنجه، بازداشت، محرومیت و حتی مرگ» آنان شود. به گفته او، شماری از این افراد اکنون بدون هیچ‌گونه مدرک اقامتی، به‌صورت پنهانی در ایران زندگی می‌کنند، چرا که نگران شناسایی و بازگردانده‌شدن هستند.

این پژوهشگر از دولت ایران خواست تا در قبال مهاجران افغان، به‌ویژه افراد در معرض خطر، مطابق تعهدات و کنوانسیون‌های بین‌المللی رفتار کند. او گفت: «اجرای طرح ابطال برگه‌های سرشماری، ضربه‌ای جدی به امنیت روانی و زیستی کسانی زده است که تلاش داشته‌اند پس از سقوط کابل، زندگی‌شان را در شرایطی پایدارتر بازسازی کنند.»

نصراصفهانی همچنین تاکید کرد که برخی جریان‌های سیاسی و رسانه‌ای داخلی، حضور نظامیان افغان را تهدیدی برای امنیت ملی جلوه داده‌اند. به گفته او، چنین رویکردی بر سیاست‌گذاری‌ها تاثیر گذاشته و باعث شده دولت، به‌جای بررسی وضعیت حقوقی و انسانی این افراد، صرفاً با نگاه امنیتی به آنان برخورد کند.

جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که مهاجران فاقد مدرک اقامت را ازاین کشور اخراج خواهد کرد. اما فعالان حوزه مهاجرت هشدار می‌دهند که چنین اقداماتی بدون درنظر گرفتن شرایط خاص پناهجویان، به‌ویژه نظامیان پیشین، می‌تواند پیامدهای انسانی جبران‌ناپذیری داشته باشد.

در مراسمی که از سوی فرماندهی امنیه طالبان برای فراغت از جنگجویانش در کابل برگزار شده بود، سعیدالله سعید، مسئول کمپ حضرت حمزهفرماندهی امنیه این گروه، از رفتن به جنگ در خارج از افغانستان بدون دستور هبت‌الله آخمدزاده رهبر طالبان انتقاد کرد.

او در سخنانش گفت: «وقتی امیر برایت نعره می‌زند که نرو، پس نرو؛ حتی اگر گلویت بریده شود، باز هم تو سخن امیر را قبول نمی‌کنی. چرا سرپیچی می‌کنی؟ آیا جهاد را بر اساس هوای نفس خود انجام می‌دهی یا بر پایه اطاعت؟»

این اظهارات در یک ویدیویی که شبکه طلوع‌نیوز از این مراسم منتشر کرده، ثبت شده است. سعید در ادامه می‌گوید: «نخست باید جهاد را بشناسیم و از علمای دین در مورد آن بپرسیم تا بفهمیم که آیا جهاد روا است یا نه.»

نزدیک به دو سال پیش، ملا عبدالروف، یکی از اعضای ریاست دارالافتا در دادگاه عالی طالبان، فتوا داد که جنگ در پاکستان جهاد حساب نمی‌شود. او تاکید کرده بود که تعهد طالبان در موافقنامه دوحه مبنی بر عدم انجام جهاد در خارج از افغانستان، مطابق شریعت است.

ملا عبدالروف گفته بود که جهاد در خارج از کشور نه بر رهبر طالبان فرض است و نه بر مردم.

یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان نیز به تاریخ ۱۴ اسد ۱۴۰۲، گفته بود که «اگر کسی با نیت جنگ از افغانستان به خارج برود، آن جنگ جهاد محسوب نمی‌شود.»

پیش از این، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان گفته بود که برخی از نیروهای طالبان به داعش‌، تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروه‌های شبه‌نظامی پیوسته‌اند. پاکستان بر طالبان فشار آورده است که جلو شرکت اعضای خود در حملات شبه نظامیان اسلامگرا در پاکستان را بگیرد.

روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون روز گذشته از اقدامات جدی حکومت طالبان در برابر تحریک طالبان پاکستان و اعضای افغان این گروه خبر داده است.

این روزنامه پاکستانی به نقل از یک منبع آگاه از مذاکرات پشت درهای بسته میان طالبان و پاکستان نوشت اداره طالبان برای اولین بار رضایت پاکستان را در مورد مبارزه با گروه‌های مخالف این کشور بدست آورده است.

افغانستان اینترنشنال نیز در ماه‌های عقرب و قوس سال گذشته گزارش داده بود که استخبارات طالبان فرماندهانی را دستگیر و زندانی کرده‌اند که جنگجویان طالبان افغان را برای شرکت در نبردهای شبه نظامیان با نیروهای پاکستان تشویق می‌کردند.