سازمان حقوق بشری ههنگاو روز یکشنبه اعلام کرده است که جمهوری اسلامی ایران ماه گذشته میلادی ۱۶۳ تن به شمول هفت شهروند افغانستان را در زندانهای مختلف این کشور اعدام کرده است. طبق اعلامیه، آمار اعدامهای امسال نسبت به زمان مشابه در سال گذشته، ۱۴۳ درصد افزایش یافته است.
سازمان حقوق بشری ههنگاو گفته است که در ماه می سال گذشته ۶۷ زندانی اعدام شده بودند.
این سازمان نوشته است که این افراد در پیوند پروندههای جاسوسی برای اسرائيل، قتل، مواد مخدر، تجاوز به عنف و سرقت مسلحانه اعدام شدند.
سازمان ههنگاو همچنین نوشته است که از میان ۱۶۳ اعلام، تنها شش مورد آن از طریق دولت و رسانههای وابسته به قوه قضائیه ایران اعلام شدند و بقیه به صورت مخفیانه اعدام شدند.
شبکه تحلیلگران افغانستان میگوید بسیاری از افغانها در امریکا به ویژه در ایالت تگزاس به دلیل سیاستهای مهاجرتی اداره ترامپ در وضعیت بیسرنوشتی بهسر میبرند. به گفته این شبکه، روند بررسی پروندههای پناهندگی متقاضیان افغان بهطور چشمگیری کند شده است.
این سازمان در گزارشی نوشت که پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، حدود ۲۰۰ نفر از شهروندان افغانستان به ایالات متحده مهاجرت کردهاند. بیشتر آنها اکنون در ایالتهای کالیفرنیا، ویرجینیا، واشنگتن دیسی، پنسیلوانیا و بهویژه تگزاس ساکن هستند.
عبدالله، مردی ۳۷ ساله ساکن تگزاس در گفتوگو با این شبکه از روند بررسی پروندهاش شکایت کرد و گفت که نزدیک به چهار سال است همسر و چهار فرزندش را ندیده است. او افزود: «تا زمانی که پروندهام تأیید نشود، نمیتوانم خانوادهام را به امریکا بیاورم.»
در این گزارش به دستورات اجرایی دونالد ترامپ نیز اشاره شده و آمده است که او از زمان ریاستجمهوریاش تا جولای امسال، پنج دستور محدودکننده در زمینه فرآیندهای پناهندگی صادر کرده است. این نهاد اعلام کرد که حدود ۱۰ هزار افغان تحت تاثیر لغو «وضعیت حفاظت موقت» قرار گرفتهاند.
این سازمان نوشت: «در حالیکه برخی افغانها هنوز به بهبود اوضاع امیدوارند، برخی دیگر سکوت اختیار کرده یا از گفتوگو با خبرنگاران خودداری میکنند. شرایط فعلی باعث شده بسیاری از آنها احساس کنند که فراموش شدهاند.»
این شبکه همچنین آماری از جمعیت افغانهای مقیم ایالتهای مختلف امریکا منتشر کرده است. بر اساس این آمار، جمعیت افغانها در ایالات متحده از حدود ۶۵ هزار نفر در سال ۲۰۱۰ به حدود ۲۲۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
نمایش «هزار خورشید تابان»، برگرفته از رمان پرفروش خالد حسینی، در تئاتری در بریتانیا به اجرا درآمد. این اثر هنری، زندگی دو زن افغان به نامهای لیلا و مریم را در میانه جنگ، سرکوب طالبان و فشارهای خانوادگی از دهه ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۰۱ روایت میکند.
این نمایش به کارگردانی روکسانا سیلبرت و بر اساس اقتباسی از اورسولا رانی سارما تولید شده و کرینا جگپال در نقش لیلا و رینا فتانیا در نقش مریم ایفای نقش میکنند. داستان بر تحول رابطه این دو شخصیت از تعارض اولیه تا ایجاد همبستگی در مواجهه با دشواریهای اجتماعی و خانوادگی تمرکز دارد.
طراحی صحنه توسط سیمون کنی انجام شده و با استفاده از سکوهای ششضلعی و فرشهای سنتی افغانستان، عناصر فرهنگی این کشور بهصورت نمادین در فضای اجرا بازتاب یافته است. موسیقی نمایش را الاهه سرور، خواننده و آهنگساز افغان، با بهرهگیری از موسیقی بومی افغانستان اجرا میکند.
این نمایش، حاصل همکاری مشترک تئاتر لیدز، تئاتر بیرمنگام رپ و تئاتر ناتینگهام پلیهوس است. تئاتر لیدز، که عنوان «تئاتر پناهگاه» را دارد، در حوزه حمایت از پناهجویان و مهاجران فعال است.
رمان «هزار خورشید تابان» نوشته خالد حسینی نخستینبار در سال ۲۰۰۷ منتشر شد. این اثر در همان سال برنده جایزه بهترین کتاب سال از سوی کتابفروشیهای کالیفرنیا شد و نامزد دریافت جایزه ملی کتاب امریکا نیز بود.
محمد نصیری، مدیرکل بهزیستی استان تهران اعلام کرد که در یک سال گذشته دو هزار کودک کار افغان به همراه خانوادههایشان از ایران اخراج شدهاند. به گفته وی، در یک سال گذشته نزدیک به ۴۲۰۰ کودک در تهران شناسایی شدهاند که از این تعداد ۸۶ درصد افغان بودند.
به گزارش رسانههای داخل ایران به نقل از وی، مرکزی برای کودکان کار در تهران با هماهنگی ادارات مختلف از جمله دادگستری، اداره کل اتباع و نیروی انتظامی ایجاد شده است.
علی القاصی، رئیس کل دادگستری تهران سال گذشته ۸۲ درصد از کودکان آسیبدیده در این استان را اهل افغانستان اعلام کرده بود. علی القاصی گفت نزدیک به ۳هزار و ۷۰۰ کودک آسیبدیده در تهران شناسایی شدهاند که ۸۲ درصد آنها «اتباع بیگانه» اند.
مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی اغلب برای مهاجران افغان ساکن ایران از عبارت «اتباع بیگانه» استفاده میکنند.
علی کاظمی، دبیر مرجع ملی کودکان جمهوری اسلامی گفته بود مشکل بازماندن از آموزش و مشکلات مالی سبب میشود که کودکان به کار در جادههای تهران روی بیاورند.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرد که حدود چهار میلیون کودک در افغانستان از آموزش محروم شدهاند. کمبود ساختمانهای مناسب مکتب، آب سالم، امکانات بهداشتی و کمبود معلمان واجد شرایط به ویژه زنان از جمله دلایلی اعلام شده که کودکان از آموزش بازماندهاند.
طبق گزارش، کودکان به دلیل مشکلات اقتصادی برای کمک به خانوادههای خود مجبور به کار میشوند.
در این گزارش که روز یکشنبه یازدهم جوزا منتشر شده آمده است «تخمین زده میشود که حدود چهار میلیون کودک در افغانستان از تحصیل بازماندهاند.»
ادامه محرومیت آموزش دختران در افغانستان واکنشهای جهانی زیادی را به دنبال داشته است. چهرههای شناختهشده، سیاسیون و نهادهای بینالمللی از جمله عفو بینالملل و یونیسف خواستار بازگشایی مکاتب دختران شدند.
طالبان به هیچیک از این درخواستها پاسخ مثبت نداده و برای چهارمین سال متوالی آموزش دختران در مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاهها را همچنان منع کرده است.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل پیشتر هشدار داده بود که ادامه ممنوعیت آموزش زنان و دختران در افغانستان پیامدهای «فاجعهباری» خواهد داشت. این نهاد سازمان ملل تأکید کرد که تصمیم طالبان برای منع آموزش، همچنان آینده میلیونها زن و دختر را با آسیبهای جدی مواجه کرده است.
محسن داور عضو سابق مجلس ملی پاکستان میگوید که مذهب بهعنوان یک ابزار اساسی در تخریب افغانهای دو سوی مرز به کار گرفته شده است. او از طالبان پرسیده: «جنگی که شما در افغانستان به راه انداختید، بر چه اساسی جایز بود؟»
محسن داور، عضو سابق مجلس ملی و رهبر جنبش ملی دموکراتیک پاکستان، روز دوشنبه ۱۱ جوزا ، در صفحه اکس خود نوشت که گویا رهبر طالبان دستور داده اعضای این گروه برای «جنگ» یا بهقول خودشان «جهاد»، به کشورهای خارجی نروند.
او خطاب به طالبان گفته است: «فتواهای متعددی از سوی روحانیون وجود داشت که جنگ شما را ناروا اعلام کرده بودند؛ اما با اینحال، شما آتش آن را همچنان شعلهور نگه داشتید.»
این سخنان در حالی مطرح میشود که اسلامآباد از طالبان خواسته است مانع رفتن افغانها برای جنگ در صفوف تحریک طالبان پاکستانی (تیتیپی) شوند.
در پی این درخواست، برخی از اعضای طالبان بهصورت ظاهری اظهاراتی علیه اعزام جنگجویان به خارج از افغانستان مطرح کردهاند. اما بهنظر میرسد هدف اصلی آنان جلوگیری از پیوستن نیروهای طالبان افغان به صفوف تیتیپی باشد.
مقامات نظامی پاکستان چندینبار با ارائه اسنادی ادعا کردند که شماری از اعضای طالبان افغان در صفوف طالبان پاکستانی کشته شدهاند.
گزارشها همچنین حاکی است که طالبان در پاسخ به این نگرانیها، برخی از اعضای خود یا افغانهایی را که برای جذب نیرو به نفع تیتیپی فعالیت میکردند، بازداشت کرده است.
پناه دادن به تیتیپی در افغانستان یکی از مهمترین موارد اختلاف میان پاکستان و طالبان بوده، اما تازهترین تحولات نشان میدهد که طالبان بهتدریج در حال تمکین به خواستههای اسلامآباد هستند.
رهبر جنبش دموکراتیک پاکستان در مصاحبهای که بخشی از آن روز یکشنبه ۱۱ جوزا در حساب کاربریاش در اکس منتشر شد، گفته است که طالبان یک نیروی «نیابتی» است.
این سیاستمدار پاکستانی تاکید کرد که «اگر طالبان صدبار هم برای کسب محبوبیت در میان مردم علیه پاکستان صحبت کند و پاکستان هم علیه آنها صحبت کند، از اساس یک نیروی نیابتی است.»
این منتقد گروه طالبان معتقد است که درگیری بین طالبان و پاکستان هم واقعی نیست.
به گفته او، طالبان برای جلب حمایت مردم افغانستان علیه پاکستان موضع میگیرد اما در واقعیت در «سرشت» طالبان، پاکستان است.
