پاکستان در دو ماه گذشته بیش از ۲۰۰ هزار مهاجر افغان اخراج کرده است

آقای بقایی روز دوشنبه، دوازدهم جوزا در یک نشست خبری به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ داد و گفت که در جریان سفر امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان درباره همکاری جمهوری اسلامی ایران با این گروه برای سامان‌دهی روند اخراج مهاجران بدون مدرک نیز گفت‌وگو شده است.

او افزود: «موضوع مهاجران و سامان‌دهی آن‌ها، در کنار سایر موضوعات ثابت، همواره در دستور کار روابط ایران با حکومت سرپرست افغانستان قرار دارد.»

این درحالی است که روند بازگرداندن مهاجران افغان از ایران همچنان ادامه دارد. کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان پیشتر اعلام کرد که در چهار ماه نخست سال جاری میلادی، نزدیک به ۴۳۵ هزار مهاجر از ایران به افغانستان بازگشته‌اند.

ایران در حالی بر همکاری با طالبان برای اخراج مهاجران تاکید می‌کند که طالبان پیشتر از ایران و پاکستان خواسته بود با مهاجران با بردباری برخورد کرده و اصل حسن هم‌جواری را رعایت کنند.

کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان روز یکشنبه ۱۱ جوزا اعلام کرد که از نزدیک به ۴۳۵ هزار مهاجر برگشته از ایران، ۲۵۲ هزار و ۴۰۰ نفر آنان به‌صورت اجباری اخراج شدند.

کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان همچنین اعلام کرده که در حدود ۲۱ ماه گذشته ۹۹۸ هزار و ۵۰۰ مهاجر افغان از پاکستان به افغانستان برگشته‌اند.

این نهاد گفته که از حدود یک میلیون مهاجر برگشته از پاکستان، تنها به بیش از ۱۳۱ هزار مهاجر کمک کرده است. گفته شده ۵۰ درصد مهاجرانی که کمک دریافت کردند را زنان و ۲.۴ درصد آنان را افراد دارای معلولیت تشکیل می‌دهند.

نزدیک به ۸۷۰ هزار مهاجر دیگر که در این بازه زمانی از پاکستان برگشته‌اند هیچ کمکی از کمیساریای سازمان ملل که مسئول اصلی حمایت مهاجران است، دریافت نکرده‌اند.

اکثر این مهاجران، در پی فشارهای گسترده حکومت پاکستان کسب و کارهای شان را در پاکستان رها کردند و با دست خالی به کشوری برگشته‌اند که دهه‌ها روی آن را ندیده‌اند.

طبق گزارش سازمان ملل، از میان ۱۹۶ هزار و ۲۵۳ مهاجر که در سال جاری میلادی از پاکستان برگشته‌اند، تنها ۳۳ هزار آنان به‌صورت اجباری اخراج شدند.

هفتاد و دو درصد مهاجران که کمک‌های سازمان ملل را دریافت کردند، گفته‌اند که عازم پنج ولایت‌ لغمان، ننگرهار، قندوز، کابل و قندهار اند.

به گفته وزارت مهاجرین طالبان، این مهاجران افغان از طریق گذرگاه‌های تورخم، اسپین‌بولدک، بهرام‌چه، پل ابریشم و اسلام‌قلعه وارد کشور شده‌اند. این بازگشت کنندگان مجموعا ۵ میلیون ۵۵۴ هزار افغانی کمک دریافت کرده‌اند.

به گفته این وزارت، در یک هفته گذشته دست‌کم ۴۵۰ شهروند افغانستان از زندان‌های پاکستان آزاد و به کشور بازگشته‌اند. بیشتر این مهاجران توسط نیروهای امنیتی پاکستان به دلیل نداشتن مدارک معتبر اقامتی بازداشت شده بودند.

این در حالی است که اخیرا کمیساریای عالی ملل متحد در امور پناهندگان اعلام کرد که در دو ماه گذشته دست‌کم ۵۰۰ هزار افغان از ایران و پاکستان اخراج شده‌اند.

مقام‌های طالبان اخیرا در پی دیدار با مقامات این دو کشور اعلام کردند که درباره توقف اخراج دسته‌جمعی مهاجران گفت‌وگو کرده‌اند. گزارش‌ها می‌رساند که گفت‌وگو طالبان با مقامات این دو کشور در روند اخراج مهاجران افغان تاثیری نگذاشته است.

او در مصاحبه با تلویزیون ملی افغانستان، تحت کنترول طالبان که روز يکشنبه ۱۱ جوزا منتشر شده گفت این تعداد از مهاجران پس از روی کار آمدن دوباره این گروه در ماه اسد سال ۱۴۰۰ به افغانستان بازگشته‌اند.

گفته شده این مهاجران از ایران، پاکستان و ترکیه به افغانستان اخراج شده‌اند.

هر سه کشور ماه‌هاست که به رغم انتقادها، شمار زیادی از مهاجران افغان را بازداشت و به اجبار به افغانستان اخراج می‌کنند.

کمیساری عالی سازمان‌ملل در امور پناهندگان در ماه ثور امسال با ابراز نگرانی نسبت به وخامت وضعیت معیشتی مردم افغانستان هشدار داد که این کشور آماده پذیرش مهاجران بازگشتی نیست.

کمیساری عالی سازمان‌ملل در امور پناهندگان با اشاره به بازگشت بیش از ۳ میلیون مهاجر افغان از کشورهای همسایه، خواستار تداوم حمایت «سیاسی و مالی» جامعه جهانی از مردم افغانستان شده است.

می‌هیونگ پارک، رئیس سازمان بین‌المللی مهاجرت در افغانستان گفته بود که افغانستان با موج دوم بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان روبرو است.

پیشتر وزارت خارجه طالبان در پی دیدار امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران در تهران اعلام کرد که دو طرف درباره مسایل دوجانبه و موضوع مهاجران افغان گفت‌وگو کرده‌اند. طالبان پیشتر نیز از گفت‌وگو درباره مهاجران با محمدصادق، نماینده ویژه پاکستان خبر داده بود.

با این حال، گزارش‌های روزانه کمیسیون این گروه از روند اخراج نشان می‌دهد که گفت‌وگوهای طالبان با مقامات این دو کشور بر روند اخراج مهاجران تاثیر قابل ملاحظه‌ای نداشته است.

این ۱۵ سازمان در بیانیه مشترک خود همچنین از جامعه جهانی خواستند که زمینه اسکان خبرنگاران، نویسندگان، هنرمندان، مدافعان حقوق بشر و سایر افراد آسیب‌پذیری که از آزار و اذیت طالبان فرار کرده‌اند، فراهم کند.

انجمن قلم آلمان و چند کشور اروپایی دیگر، خبرنگاران در تبعید افغان در شمال امریکا و اروپا، کمیته محافظت از خبرنگاران،‌ مطبوعات آزاد نامحدود، فرانت لاین دیفندرز، شبکه شهرهای بین‌المللی پناهندگی، نی یا نهاد حامی رسانه‌های باز در افغانستان و گزارشگران بدون مرز از جمله نهادهای اند که پای اعلامیه مشترک امضا کرده‌اند.‌

طرح اخراج افغان‌های فاقد مدرک از پاکستان با انتقاد گسترده نهادهای محلی و بین‌المللی، از جمله کمیسیون حقوق بشر پاکستان، کمیساری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و سازمان بین المللی مهاجرت رو به رو شده است. این نهادها از پاکستان خواسته‌اند تا به تعهدات بین المللی خود در افغانستان ادامه دهد.

به رغم این فراخوان‌ها، حکومت پاکستان در ماه‌های اخیر به بازگشت اجباری خود سرعت بخشیده است که منجر به اخراج بیش از ۳۰۰ هزار نفر تنها در ماه اپریل شده است.