فرماندهی امنیه طالبان در هلمند میگوید که ۳۰۰ فرد معتاد را که پیشتر آنها از نقاط مختلف این ولایت جمعآوری شده بودند، درمان کرده است. طالبان گفته این افراد را پس از درمان در مراکز ترک اعتیاد، به خانوادههایشان تحویل داده است.
طالبان کشت و قاچاق مواد مخدر را ممنوع و معتادان را جمعآوری میکند. براساس گزارشها، افراد معتاد پس از خروج از مراکز درمانی دوباره به مصرف مواد مخدر رو میآورند.
کارشناسان و نهادهای حقوق بشری، بارها نسبت به روشهای اجباری، غیرعلمی و به کارگیری خشونت در روند این درمانها ابراز نگرانی کردهاند.
گزارشها حاکی است که طالبان بدون رضایت فردی و مشاوره روانی معتادان را از طریق خشونت وادار به ترک اعتیاد میکند و آنها را در شرایط غیربهداشتی نگهداری میکند.
برخی از افرادی که در این مراکز نگهداری شدند گفتهاند که با برخورد خشن، محرومیت غذایی و نبود خدمات تخصصی روبهرو بودهاند.
کارشناسان میگویند بدون فراهمکردن فرصتهای شغلی، خدمات رواندرمانی و پیگیری مداوم، بسیاری از این افراد ممکن است دوباره به چرخه اعتیاد بازگردند.
گزارشهای مشابه از دیگر ولایات مانند کابل نیز حاکی از آن است که سیاست طالبان در برخورد با اعتیاد بیشتر جنبه نمایشی و قهری دارد و بر بازپروری و توانمندسازی واقعی افراد معتاد همراه نیست.
رئیسجمهور پیشین افغانستان میگوید که واکنشهای گسترده به فراغت دخترش از دوره متوسطه، نشاندهنده خواست جمعی برای لغو ممنوعیت آموزشی دختران است. حامد کرزی گفت: «واضح است که مردم کشور خواهان این هستند که برای دختران نیز همچون برادران شان، زمینه آموزش در داخل کشور فراهم شود.»
او هفته گذشته با نشر تصاویر همسر و فرزنداناش، فراغت پسرش میرویس از صنف دوازدهم و دخترش ملالی از صنف ششم را تجلیل کرد.
آقای کرزی گفت امیدوار است دخترش ملالی بتواند به آموزش ادامه دهد، تحصیلات عالی خود را تکمیل و به آرزوهایش برسد و مصدر خدمت شود.
نشر تصاویر خانوادگی آقای کرزی و فراغت دخترش از صنف ششم مکتب با واکنشهای گسترده مواجه شد.
شماری با تمجید از انتشار تصاویر همسر و دختران کرزی، این اقدام را اعتراض نمادین به سرکوب زنان از سوی طالبان دانستند.
طالبان از بدو حاکمیت، در پرتو توجیهات شرعی، آموزش دختران فراتر از صنف ششم را ممنوع کرده است.
آقای کرزی بارها خواستار بازگشایی مکاتب و دانشگاهها بر روی دختران شده است.
در آستانه عید قربان، سازمان بهداشت جهانی در افغانستان از ابتلا به تب کریمه کنگو هشدار داد. این سازمان در یادداشتی در اکس نوشت که ابتلا به تب کریمه کنگو (CCHF) در افغانستان رو به افزایش است و بسیاری از جوامع را در معرض خطر قرار میدهد.
این سازمان از مردم خواست تا برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری، اقدامات احتیاطی لازم را برای محافظت از خود انجام دهند.
تب خونریزیدهنده کریمه-کنگو (CCHF) یک بیماری ویروسی است که از طریق نیش زدن کنه آلوده، تماس با خون یا گوشت حیوان آلوده به ویژه هنگام ذبح یا بلافاصله پس از آن، فرد را مبتلا میکند.
وزارت صحت طالبان سال گذشته در بازه زمانی مشابه اعلام کرد که تب کنگو در افغانستان فقط در دو ماه ۳۸ درصد افزایش یافته است.
تب شدید، سردردی، سرگیجه، درد در مفاصل، دلدردی همراه با اسهال و استفراغ، حساس شدن چشمها و درد گلو از برخی نشانههای بیماری تب کنگو است.
سازمان حامی پناهجویان «افغان ایواک» دستور ترامپ برای منع سفر افغانها به امریکا را یک «نمایش سیاسی» دانست. این سازمان گفته منع سفر شهروندان افغانستان؛ کشوری که مردمش دو دهه در کنار نیروهای امریکا ایستاد «رسوایی اخلاقی، توهین به متحدان، کهنهسربازان و ارزشهای ایالات متحده» است.
سازمان حامی مهاجران افغان ایواک پنجشنبه، ۱۵ جوزا در بیانیهای گفت که از سال ۲۰۲۱، نزدیک به ۲۰۰ هزار شهروند افغانستان از طریق برنامههای پناهندگی به شدت بررسی شده به ایالات متحده منتقل شدهاند. اینها مترجمان سابق، روزنامهنگاران، مدافعان حقوق زنان، امدادگران و اعضای خانوادههای آنها هستند.
این سازمان منع سفر افغانها به امریکا را به بهانه امنیت ملی رد کرده و افزود: «آنها تهدیدی برای ایالات متحده نیستند؛ بلکه دلیل اصلی بازگشت سالم نیروهای امریکایی به خانهاند».
این سازمان حامی پناهجویان نوشت که این دستور پس از حمله به بولدر در ایالت کلورادوی تدوین نشده، بلکه هفتهها پیش از آن آماده شده بود. به گفته این سازمان «صدور این دستور به تعویق افتاد تا در موقع نگرانیهای جمعی، از آن استفاده حداکثری سیاسی شود.»
در بیانیه افغان ایواک آمده که «این رهبری نیست، بلکه فرصتطلبی است».
افغان ایواک تصریح کرده است که دستور دونالد ترامپ به معنی تضعیف اعتبار جهانی امریکا، بیسرنوشت کردن متحدان زمان جنگ و «مجازات غیرنظامیان بر اساس ملیت و مذهب» است.
سازمان افغان ایواک از اعضای کنگرس خواست علیه این دستور رئیسجمهور ترامپ ایستاده و برای لغو آن اقدام کنند. بیانیه همچنین خواستار واکنش نیروهای امنیت ملی، کهنه سربازان، سازمانهای حامی پناهجویان و رهبران مذهبی درباره این دستور شده و افزود «این تامین امنیت نیست بلکه بزدلی است».
افغان ایواک در سال ۲۰۲۱ پس از سقوط حکومت پیشین افغانستان در امریکا ایجاد شد. این سازمان روندهای اداری پناهجویان افغان را در همکاری با نهادهای دولتی تسهیل و مدیریت میکند تا اطمینان حاصل شود که ایالات متحده به تعهدات خود به متحدان افغان پایبند است.
سازمان پزشکان بدون مرز میگوید بسیاری از باشندگان مناطق کوهستانی و دورافتاده ولایت بامیان توانایی دسترسی به خدمات درمانی در زمان مناسب را ندارند. این سازمان گفت که نبود دسترسی به خدمات درمانی بهویژه برای زنان باردار و کودکان خطرات جدی برای سلامتی آنها ایجاد میکند.
فاطمه منصورعلی، هماهنگکننده پروژه سازمان پزشکان بدون مرز در بامیان، گفت: «مردم مناطق دورافتاده اغلب یا توان مالی سفر به شفاخانه را ندارند یا اصلاً نمیتوانند بهموقع خود را به مراکز درمانی برسانند.»
پزشکان بدون مرز اعلام کرده که از سال ۲۰۲۲ تاکنون بیش از ۸۰ هزار مشاوره سرپایی، هشت هزار و ۵۰۰ مشاوره پیش و پس از زایمان و بیش از ۱۵۰ زایمان ایمن در کلینیکهای ساختهشده توسط این نهاد در بامیان ثبت شدهاند.
برخی زنان به دلیل نبود کلینیک، در مسیرهای برفی و کوهستانی و حتی در داخل موتر زایمان کردهاند.
رقیه حسینی، یکی از باشندگان دره بندامیر، میگوید فرزند دومش در موتر و وسط برف به دنیا آمد و فرزند سومش پس از تولد در خانه دچار مشکلات تنفسی و تشنج شد.
این سازمان میگوید که با تاسیس این کلینیکها هزاران نفر از باشندگان مناطق کوهستانی و دورافتاده ولایت بامیان از خدمات رایگان بهداشتی و درمانی بهرهمند شدهاند.
طبق ارزیابی این سازمان خدمات بهداشتی این کلینیکها به کاهش مرگومیر مادران و نوزادان در این مناطق کمک چشمگیری کرده است.
این کلینیکها در ولسوالیهای یکاولنگ ۱، سیغان و شیبر تأسیس شدهاند و خدمات درمانی را به حدود ۲۲ هزار نفر ارائه میدهند.
سازمان پزشکان بدون مرز میگوید که با ایجاد کلینیکهای صحی توانسته برای هزاران نفر بدون آنکه نیاز به پرداخت هزینههای سنگین سفر به مرکز ولایت داشته باشند خدمات درمانی ارایه کند.
پنج مقام افغان و پاکستان به واشنگتنپست گفتهاند که ارتقای روابط دیپلوماتیک اسلامآباد و طالبان در سطح سفیر و دعوت از افغانستان برای پیوستن به کریدور اقتصادی چین-پاکستان، محصول دیپلماسی بیجینگ بوده است. به گفته مقامات، منافع مشترک موجب تقویت روابط میان سه کشور شده است.
واشنگتنپست روز پنجشنبه، ۱۵ جوزا، در گزارشی مفصل به تبیین نقش چین در بهبود روابط پاکستان و طالبان پرداخته است.
پاکستان و طالبان
پس از سالها روابط پرتنش و افزایش خشونتهای مرگبار در امتداد مرز مشترک افغانستان و پاکستان، مقامات پاکستان و طالبانن در نشست ماه می در بیجینگ، پایتخت چین، توافق کردند که روابط دیپلوماتیک خود را در سطح سفیر افزایش دهند.
افزون بر آن افغانستان تحت کنترول طالبان برای پیوستن به پروژه چندین میلیارد دالری کریدور اقتصادی چین و پاکستان نیز دعوت شد؛ پروژهای زیربنایی که سنگبنای جاهطلبیهای اقتصادی چین محسوب میشود.
یکی از مقامات پاکستانی به واشنگتنپست گفت که آنچه به مذاکرات فوریت بخشید و کمک کرد تا توافق نهایی شود، درگیری با هند بود که فشار بیشتری بر ارتش پاکستان وارد کرد. او گفت: «در آن لحظه همه طرفها فهمیدند که بهترین کار برای آنها همکاری مشترک برای حل مشکلات است.»
اداره طالبان برای مقابله با تحریمهای غرب و کاهش کمکهای جهانی، بهشدت به سرمایهگذاری اقتصادی نیاز دارد؛ پاکستان با شورشهای متعدد دستبهگریبان است و میخواهد مرزهای بیثبات خود را تثبیت کند؛ و چین بهدلیل حملات شورشیان به پروژههای زیربناییاش در پاکستان، روزبهروز خشمگینتر میشود.
مقامات پاکستانی تاکید کردند که توافق شامل تعهد اداره طالبان برای جلوگیری از فعالیت شورشیان در خاک افغانستان نیز میشود. اسلامآباد مدتهاست کابل را به دامنزدن به شورشهای مرزی توسط تحریک طالبان پاکستان متهم کرده است؛ گروهی که با طالبان افغان بیعت کرده است.
رهبران طالبان در کابل حمایت یا پناه دادن به تحریک طالبان پاکستانی را رد کردهاند. اما حافظ محبالله شاکر، سرقنسول طالبان در پیشاور، هفته گذشته گفت که حکومت طالبان اکنون «تاکید کرده که خاک افغانستان علیه پاکستان یا هیچ کشور دیگری استفاده نخواهد شد.»
حسین سید، رئیس پیشین کمیته دفاعی مجلس سنای پاکستان گفت: این توافق «به کاهش فشار از مرز غربی پاکستان کمک میکند که برای امنیت داخلی و مرزی اسلامآباد حیاتی است.»
تحلیلگران در اسلامآباد میگویند مقامات طالبان فعالیت تحریک طالبان پاکستانی را در افغانستان تحت کنترول درآوردهاند.
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان برای افغانستان گفت: «فعالیتهای تیتیپی بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است.»
شاکر، سرقنسول طالبان در پیشاور، گفت: «مسائلی که در سالهای اخیر میان افغانستان و پاکستان اختلاف ایجاد کرده بودند، تقریبا حل شدهاند.»
پیشتر یک فرمانده ارشد طالبان بهنام سعیدالله، از نیروهای طالبان خواست از پیوستن به جنبشهای شورشی خارجی خودداری کنند. او در ویدیویی که بهطور گسترده منتشر شد، گفت: «پیوستن به گروههای دیگر و جنگیدن در خارج» بدون اجازه رهبری طالبان «جهاد نیست.»
چین و پاکستان
خشونتها در امتداد مرز، سرمایهگذاریهای چین در مناطق جنوبغربی و شمالغربی پاکستان را تهدید کرده است؛ پروژههایی که شامل خطوط آهن، بندرهای آب، خطوط انتقال نفت و گاز و مناطق صنعتی است.
به نوشته واشنگتن پست، از سال ۲۰۲۱ تاکنون، دستکم ۲۰ تبعه چینی در پاکستان کشته شدهاند و چین اخیرا از پاکستان خواسته «اقدامات موثری برای حفاظت از شهروندان، نهادها و پروژههای چینی» اتخاذ کند.
با درنظرداشت چالشهای امنیتی سد راه چین از مسیر پاکستان، این کشور از یک دهه قبل تلاشها برای احتمال گسترش کریدور اقتصادی چین و پاکستان به افغانستان را نیز آغاز کرده است. اخیرا از افغانستان نیز برای پیوستن به این کریدور اقتصادی دعوت شده است.
چین و طالبان
طالبان تحت فشار اقتصادی فزایندهای قرار دارد. قطع کمکهای خارجی باعث شده سازمانهای بشردوستانه عملیات خود را در کشور کاهش دهند و تلاش پاکستان برای اخراج صدها هزار پناهجوی افغان نیز فشار بیشتری بر بازار کار وارد کرده است.
در ماههای اخیر، هند برای پرکردن این خلا تمایل نشان داده و مقاماتی را برای مذاکرات سطح بالا به افغانستان فرستاده و محدودیتهای ویزا برای افغانها را کاهش داده است. اما کابل مدتهاست چین را شریک تجاری مهمتر میداند و اکنون فرصت را برای قرارگرفتن در مرکز تجارت میان چین، پاکستان، آسیای مرکزی و اروپا مناسب میبیند.
کریدور اقتصادی چین_پاکستان بخشی کلیدی از ابتکار کمربند و جاده چین است؛ طرحی تریلیون دالری برای ساخت زیربنا در بیش از ۱۵۰ کشور. مقامات بیجینگ از یک دهه پیش درباره احتمال گسترش این کریدور اقتصادی به افغانستان صحبت میکردند.
یکی از اعضای ارشد طالبان به واشنگتنپست گفت: «این توافق دروازههای جدیدی را باز میکند.» او گفت که رژیم امیدوار است با سرمایهگذاری چین در جادهها، خطوط آهن و پارکهای صنعتی، هزاران شغل جدید ایجاد شود.
علاقه چین به همکاری با طالبان فراتر از اقتصاد است. حکومت چین گروههای شورشی منطقه را متهم به دامنزدن به خشونت و نفاق در سین کیانگ، منطقهای با اکثریت مسلمان، کرده است.
لین مینوانگ، استاد روابط بینالملل در دانشگاه فودان شانگهای، به واشنگتن پست، گفت: «چین نمیتواند نیروهای خود را برای جنگ علیه تروریسم به افغانستان بفرستد. تنها کاری که میتوانیم انجام دهیم این است که به حکومت طالبان کمک کنیم تا آنها نیز در سرکوب گروههای تروریستی که هدفشان سین کیانگ است، به چین کمک کنند.»
واشنگتن پست نوشته است که اعضای میانهروتر طالبان ممکن است آماده چشمپوشی از رفتار داخلی چین با مسلمانان در ازای توسعه اقتصادی باشند، اما روشن نیست که آیا طالبان تندرو که معمولا به نفوذ خارجی با بدگمانی مینگرند نیز چنین تمایلی داشته باشند یا نه.
طبق گفته تحلیلگران، در دو سال گذشته، جناحی محافظهکارتر و منزویتر از رهبری طالبان که در شهر جنوبی قندهار مستقر است، بهتدریج نفوذ بیشتری یافته است.
در قندهار و سایر مناطق، احتمالا بدگمانی نسبت به اهداف پاکستان در افغانستان همچنان وجود دارد. طالبان روابط طولانی و پیچیدهای با سازمان استخبارات پاکستان دارد؛ نهادی که در برهههایی بر این گروه تأثیر زیادی داشته و در زمانهایی نیز با آن دچار تنش شده است. بسیاری از افغانها گمان میبرند هدف اصلی پاکستان، جلوگیری از ارتقای افغانستان به جایگاه یک شریک برابر است.
طبق برنامههای جدید، انتظار میرود پاکستان همچنان در مرکز تجارت منطقهای چین باقی بماند و افغانستان بهعنوان حلقه وصل به آسیای مرکزی عمل کند. یکی از مقامات ارشد پاکستان گفت: «همه چیز باید از پاکستان عبور کند.»