روزنامه تایمز آسیای مرکزی در گزارشی نوشته است که اداره طالبان به دنبال توسعه روابط با کشورهایی است که اصراری بر مسائل حقوق بشر ندارند. طبق این گزارش، در همین راستا طالبان برای ترمیم اقتصاد شکننده و جذب سرمایهگذاری به کشورهای آسیای میانه بهویژه قزاقستان چشم دوخته است.
محمد رحمان رحمانی، کاردار طالبان در قزاقستان، در گفتوگو با روزنامه تایمز آسیای مرکزی، قزاقستان را «الگوی افغانستان» توصیف کرده و مدعی شده است که آستانه تمام درها را به روی بخش خصوصی افغانستان گشوده است.
رحمانی افزود: «در سالهای اخیر ما موفق شدهایم روابط خوبی با قزاقستان به عنوان بزرگترین اقتصاد منطقه، برقرار کنیم.» او اظهار امیدواری کرده که روابط اقتصادی بین اداره طالبان و قزاقستان تقویت شود.
پیشتر نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، در سفری به قزاقستان به منظور اشتراک در مجمع بینالمللی آستانه گفت: «ما قصد داریم تا سال ۲۰۳۰ پروژههای گسترده انرژی و زیرساختی را توسعه دهیم» و تاکید کرد که توسعه اقتصادی افغانستان منوط به کمکهای اقتصادی کشورهای منطقه و جهان خواهد بود.
این نخستین حضور طالبان در یک نشست برجسته در قزاقستان بود که پس از تصمیم آستانه در سال ۲۰۲۴ مبنی بر حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی فراهم شد. از آن زمان تاکنون، رهبران سیاسی و تجاری قزاقستان چندین بار به کابل سفر کردهاند تا روابط نزدیکتری با این گروه برقرار کنند.
اخیرا قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان در دیدار با نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان بر لزوم تقویت روابط تاکید کرد. آستانه علاوه بر تمایل برای گسترش روابط سیاسی، بر تقویت تعاملات اقتصادی با طالبان نیز تاکید دارد.
قزاقستان اخیرا به سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون دالری در احداث خط راهآهن ۱۱۵ کیلومتری خطآهن جدید تورغندی- هرات - قندهار - سپین بولدک علاقهمند شده است. این خط بخشی از کریدور راهآهنی است که ترکمنقندهار در شمال افغانستان را به اسپینبولدک در مرز این کشور با پاکستان متصل میکند. این مسیر در واقع آسیای مرکزی و جنوبی را از طریق افغانستان به یکدیگر پیوند میدهد.
ترکمنستان نیز تمایل دارد در این پروژه مشارکت داشته باشد، زیرا هدف این راهآهن، اتصال آسیای مرکزی به بنادر کراچی و گوادر پاکستان است؛ که از این طریق ترکمنستان و همسایگانش به بازارهای وسیع جنوب آسیا دسترسی خواهند یافت.
خطآهن جدید تورغندی- هرات - قندهار - سپین بولدک به عنوان بخش کلیدی پروژه گستردهتر راهآهن ترانسافغان در نظر گرفته میشود، پروژهای که حتی روسیه نیز علاقه خود را برای پیوستن به آن اعلام کرده است.
میرویس غفوری، مشاور ارشد اداره راهآهن افغانستان، تحت کنترول طالبان در مصاحبهای با تایمز آسیای مرکزی گفت که با توجه به کوهستانی بودن افغانستان، هزینه کل پروژه فوق دستکم بین ۲ تا ۳ میلیارد دالر خواهد بود.
او افزود: «ما انتظار داریم که قزاقستان در این پروژه و همچنین در اقتصاد ما بهطور کلی سرمایهگذاری کند.» به گفته رحمانی، پس از تکمیل راهآهن، قزاقستان و سایر کشورهای آسیای مرکزی میتوانند محصولات کشاورزی خود را به بازارهای بزرگی مانند هند، پاکستان و بنگلادش صادر کنند.»
غفوری تاکید کرد که کابل و آستانه در حال حاضر روی مطالعات امکانسنجی این پروژه کار میکنند.
هرچند طالبان درصدد احیای پروژههای منطقهای و فرامنطقهای است، اما بسیاری از کشورها نسبت به سرمایهگذاری در افغانستان تحت کنترول طالبان تردید دارند.
آنچه آنها را نگران میکند، سیاستهای افراطی طالبان در قبال حقوق زنان و ممنوعیتهای جنجالی متعددی است که این گروه از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۲۱ اعمال کردهاست.
با اینحال وزیر تجارت طالبان میگوید: «ما از جامعه بینالمللی میخواهیم که تلاش کند اوضاع افغانستان را از زاویه دید ما ببیند، نه از دریچه تبلیغات غربی. ما ۱۵ میلیون جوان داریم که نیاز به کار دارند و بسیاری از مردم افغانستان گرسنهاند. ما به مسئله حقوق زنان رسیدگی خواهیم کرد. زنان نیز میتوانند بخشی مهم از توسعه اقتصادی باشند.»
طبق خبرنامه، ناندا اولیست در این دیدار گفته است که در طول ماموریت خود، واقعیتها و تحولات میدانی افغانستان را با دولت و مردم اندونزیا به اشتراک خواهد گذاشت.
در این خبرنامه که روز جمعه ۱۶ جوزا منتشر شده آمده است که امیرخان متقی از اندونزیا به خاطر استقبال از دیپلوماتهای طالبان در آن کشور و حمایت در زمینههای مختلف تشکر کرده است.
اندونزیا، از بزرگترین کشورهای اسلامی در طول سه سال گذشته بارها از طالبان خواسته که به دختران اجازه آموزش دهند.
وزارت خارجه اندونزیا پس از منع آموزش دختران توسط طالبان گفته بود «ما امیدواریم که طالبان تجدید نظر کند تا همه به تحصیل دسترسی داشته باشند؛ از جمله زنان و دختران. این مسئله همچنان برای برای آینده افغانستان مهم است.»
با اینکه برخی از کشورهای منطقه روابط دیپلوماتیک با طالبان برقرار کردهاند، هیچ کشوری اداره این گروه را بهرسمیت نمیشناسد.
به گفته این نهاد، امریکا با عقبنشینی از ارزشهای انسانی خود، راه ورود پناهجویان از کشورهایی مانند افغانستان را گرفته است که به شدت آسیبپذیر اند و نیازمند حفاظت در یک کشور امن هستند.
کمیته بینالمللی نجات روز پنجشنبه با نشر گزارشی در وبسایت خود نوشت که فرمان ترامپ خانوادهها را بهطور «غیرانسانی و ناعادلانه» از عزیزان شان جدا میکند. به گفته این کمیته، کسانی که از بحران و درگیری در کشورهایش ان فرار میکنند نیز با این دستور نمیتوانند در امریکا پناهنده شوند.
ممنوعیت سفر ترامپ که قرار است از چهار روز دیگر (۹ جون) اجرایی شود، ورود شهروندان دوازده کشور را به حالت تعلیق در میآورد و ورود شهروندان هفت کشور دیگر را بر اساس ملیت آنها به طور قابل توجهی محدود میکند.
این ممنوعیت سفر شامل حال بسیاری از افرادی خواهد شد که به دلیل درگیری یا آزار و اذیت مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
کمیته بینالمللی نجات میگوید که چندین مورد از این کشورها از جمله افغانستان در فهرست مراقبت اضطراری ۲۰۲۵ این نهاد با بیشترین خطر بروز یا تشدید شرایط اضطراری بشردوستانه قرار دارند.
این کمیته افزود اگرچه این ممنوعیت استثنائات خاصی را برای افغانهای دارای ویزای ویژه مهاجرت و برخی اقلیتهای تحت آزار و اذیت از ایران در نظر میگیرد، اما ورود اکثر افراد دیگر از کشورهای ذکر شده، از جمله اعضای خانواده پناهندگان و افرادی که به آنها پناهندگی داده شده و در حال حاضر در ایالات متحده هستند را مستثنی میکند و برای شرایط فوری بشردوستانه معافیتی ندارد.
کمیته بینالمللی نجات میافزاید که این اقدام ترامپ فراتر از کشورهای که ذکر شد،تاثیرات گستردهای برای شهروندان امریکایی نیز خواهد داشت. به گفته این کمیته، این ممنوعیت «مانع از پیوستن خانوادههای امریکایی به عزیزان شان، از جمله همسران و فرزندان مقیم (امریکا)، میشود».
کمیته بینالمللی نجات اقدام تازه ترامپ را یک عقبنشینی دیگر از ارزشهای بشردوستانه پس از دستور اجرایی صادر شده در ۲۰ جنوری ۲۰۲۵ خواند که اسکان پناهجویان را به طور نامحدود متوقف میکند.
هانس ون دِوِرد، یک مقام کمیته بینالمللی نجات گفت: «اقدام حکومت برای ممنوعیت ورود برخی از ملیتها به ایالات متحده تبعیضآمیز و مضر است. این اعلامیه، ورود افراد از برخی از شکنندهترین و آسیبدیدهترین کشورهای جهان را ممنوع میکند. پناهندگان و مهاجران تهدیدی برای امنیت یا اقتصاد ایالات متحده نیستند، در واقع، آنها سهم کلیدی در حوزههای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در ایالات متحده دارند.»
این مقام ارشد کمیته بینالمللی نجات افزود در برههای که جهان با بزرگترین بحران پناهندگان تاریخ روبرو است، اسکان مجدد و سایر مسیرهای رسیدن به امنیت بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز است.
بیشتر بخوانید:
ترامپ سفر شهروندان افغانستان و ۱۱ کشور دیگر به امریکا را ممنوع کرد
فرمان ترامپ درباره ممنوعیت سفر به امریکا، شامل استثناهایی برای شهروندان افغانستان است