پس از پنجاه روز ناپدیدی؛ «قسمت‌هایی از بدن مثله‌ شده زن جوان افغان در تهران پیدا شد»

رادیو و تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان روز دوشنبه به نقل از حقانی گزارش داد که او در دیدار با مولوی عبدالکبیر، از تامین امنیت کامل در ایام عید استقبال کرده و گفته است که نهادهای امنیتی با هماهنگی کامل توانسته‌اند امنیت را در شهرها و مناطق دور دست نیز تامین کنند.

این دیدار در حالی انجام می‌شود که در روزهای اخیر، شماری از مقامات غایب طالبان، در ایام عید حضور یافته و طبق سنت این گروه، سخنرانی‌ها و پیام‌هایی تبریکی را منتشر کرده‌اند.

با این‌حال، سراج‌الدین حقانی، از چهره‌های کلیدی و بانفوذ طالبان، نه تنها در نماز عید حضور نیافته، بلکه تاکنون از صدور هرگونه پیام رسمی به مناسبت عید قربان نیز خودداری کرده است.

هرچند دلیل غیبت سراج‌الدین حقانی در روز نخست عید قربان در کنار سایر مقامات ارشد طالبان همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، اما پیش از این بارها گزارش‌هایی مبنی بر تشدید اختلافات میان رهبری طالبان و رهبر شبکه حقانی منتشر شده است.

تعمیق شکاف‌ها بین حقانی و رهبری طالبان باعث شد تا چندی پیش وزیر داخله طالبان برای مدتی کشور را ترک کند؛ بعدها با وساطت شمار دیگری از مقامات ارشد این گروه به افغانستان بازگشت، اما اخیرا در انظار عمومی بسیار کم ظاهر می‌شود.

کارشناسان معتقدند که اختلافات میان حلقه رهبری ملاهبت‌الله و سراج‌الدین حقانی همچنان پابرجاست.

رئيس‌جمهور قزاقستان همچنین با تاکید بر ضرورت تعامل با طالبان، گفت این امر «از پشت میزهای دورافتاده بروکراسی جهان» مقدور نیست.

قاسم جومارت توکایف در مقاله‌ای به مناسبت هشتادمین سالگرد تاسیس سازمان‌ ملل برای روزنامه امریکایی «هیل» با اشاره به انزوای افغانستان، نوشته است: «منطقه نمی‌تواند از ظرفیت کامل خود استفاده کند، مادامی که یکی از همسایگان ما در انزوا باقی بماند.»

او در این مقاله در مورد نقش و تلاش‌های قزاقستان برای ادغام افغانستان به جامعه منطقه‌ای پرداخته و گفته است: «ما کمک‌های بشردوستانه [به افغانستان] ارائه و از برنامه‌های آموزشی برای جوانان افغان حمایت کرده‌ایم.»

آقای توکایف بدون اشاره به کشور خاصی تاکید کرد تعامل با طالبان باید از سوی کشورهایی انجام شود که شرایط منطقه‌ای را درک می‌کنند و در همکاری با سازمان‌ ملل عمل می‌کنند.

قزاقستان در زمره معدود کشورهایی است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، روابط دیپلوماتیک، سیاسی و اقتصادی خود را با این گروه تقویت کرده است.

رئیس‌جمهور قزاقستان در ماه جوزای سال گذشته، نام طالبان را از فهرست گروه‌های تروریستی حذف کرد. پس از آن رسانه‌های قزاقستانی از توافق میان مقامات طالبان و قزاقستان برای افزایش سطح تجارت تا سقف سه میلیارد دالر خبر دادند.

پیشتر وزیر تجارت و صنعت طالبان مدعی شد که حجم مبادلات تجاری میان افغانستان و قزاقستان در سه سال اخیر ۳۲ درصد افزایش یافته است.

روزنامه بریتانیایی گاردین و رخشانه‌مدیا با بیش از دوازده مرد و زن جوان در سراسر افغانستان گفت‌وگو کرده‌اند تا تاثیر قوانین امر به معروف طالبان بر تغییر نگرش و رفتار مردان نسبت به زنان خانواده‌شان را بررسی کنند.

امیر گفته است که پدر بودن در افغانستان تحت حاکمیت طالبان برای او به کابوسی تبدیل شده است. او می‌گوید که اکنون بیشتر شبیه زندانبان است تا پدر مهربان.

امیر که پیش از تسلط دوباره طالبان دخترانش به مکتب می‌رفتند، می‌گوید اکنون ترجیح می‌دهد دخترانش هرگز از خانه بیرون نروند. او گفته است: «من اصرار دارم که حجاب داشته باشند و به آن‌ها می‌گویم حق ندارند بیرون از خانه یا در بازار بخندند. ماموران امر به معروف بسیار سخت‌گیر هستند و اگر قوانین را رعایت نکنند، ممکن است بازداشت شوند.»

جاوید حکیمی از ولایت بامیان گفت: «مردها به ماموران بی‌مزد طالبان تبدیل شده‌اند. ما مجبوریم برای حفظ آبرو، اعتبار و جایگاه اجتماعی خود، دستورات طالبان را بر زنان خانواده‌مان تحمیل کنیم.»

او تحمیل این وضعیت را «خفقان‌آور» توصیف کرده است. پرویز، جوانی دیگر از شمال‌شرق افغانستان نیز گفته است که پس از بازداشت خواهرش به دلیل نداشتن پوشش مورد نظر طالبان، تصمیم گرفته که دیگر چنین اتفاقی نیفتد.

او گفت: «مجبور شدم به پاسگاه بروم. آنجا تحقیر شدم و گفتند باید هرچه طالبان می‌گویند انجام دهم. وقتی به خانه برگشتم، تمام خشمم را سر مادرم و خواهرم خالی کردم.»

فرشته، زنی جوان از بدخشان می‌گوید که اگر حتی برای خرید غذا از خانه بیرون شود، شوهرش او را لت‌و‌کوب می‌کند. فرشته گفت: «به سر کوچه رفتم تا سبزی بخرم. چادر بلند سیاه پوشیده بودم اما برقع نداشتم. وقتی برگشتم، با سیلی به صورتم زد و مرا لت‌و‌کوب کرد.»

رابعه ۲۲ ساله نیز درباره بیرون رفتن خواهر بزرگترش از خانه می‌گوید: «غرور ما اجازه نمی‌دهد. ما غیرت داریم، آبرو داریم. نمی‌توانیم حتی تصور کنیم که خدای نکرده در شهر یا بازار حرفی درباره‌اش زده شود.»

زنان جوان دیگری نیز درباره درد ناشی از تبدیل شدن اعضای خانواده‌شان به ماموران امر به معروف صحبت کرده‌اند.

یک زن ۲۵ ساله به گاردین در مورد تغییر رفتار پدرش پس از حاکمیت دوباره طالبان سخن گفته است. به گفته این زن جوان، پدرش از او و خواهرانش خواسته که آرایش نکنند، از خانه بیرون نروند و لباسی بپوشند که حتی یک تار موی‌شان معلوم نشود. این زن گفته است که حتی برای خرید نوار بهداشتی هم نمی‌تواند از خانه بیرون شود.

رهبر حزب اسلامی افغانستان در پیامی با اشاره به بحران‌های مسلحانه گذشته در کشور، نقش نیروهای خارجی، ضرورت اجماع ملی و اهمیت گفت‌وگوی صادقانه، بر رسیدن به صلح پایدار تاکید کرده است.

او تاکید کرده است که قدرت باید از طریق رای مردم و اراده عمومی، به‌صورت مسالمت‌آمیز منتقل شود و هیچ فرد یا گروهی نباید با توسل به زور، کودتا یا حمایت بیگانگان قدرت پیدا کند.

گلبدین حکمتیار نوشته است: «این را حق شرعی و انسانی ملت می‌دانیم که امانت رهبری الهی را به کسی بسپارد که شایستگی این مسئولیت را داشته باشد. ما تنها رهبری را می‌پذیریم و از مخالفت با او خودداری می‌کنیم که اکثریت مردم او را به عنوان رهبر قبول داشته باشند.»

او همچنین تاکید کرده است که در افغانستان نظامی اسلامی برپا شود که تمامی امور بر مبنای دین تنظیم گردد. گلبدین حکمتیار از اظهارات اخیر برخی از رهبران پیشین افغانستان نیز انتقاد کرده و خواستار پرهیز از روش‌های خشونت‌بار شده است.

در پیام عیدی او آمده است: «از یک‌سو شنیده می‌شود که از فروش میدان هوایی بگرام سخن می‌گویند و از سوی دیگر تهدیدهایی مطرح می‌شود که فاجعه دشت لیلی تکرار خواهد شد. فاجعه‌ای که طی آن هزاران اسیر با وعده امان فریب داده شدند و به قتل رسیدند.»

او همچنین از «استبداد مطلق یک قبیله، خانواده یا فرد» انتقاد کرده و با اشاره به تجربه حکومت‌های کودتایی در افغانستان، گفته است برای جلوگیری از تکرار این فجایع، باید در برابر تهدیدها ایستادگی و به خشونت پایان داده شود.

آقای حکمتیار تاکید کرده است که طرف‌های تاثیرگذار در قدرت نباید از روش‌های «خونین و غیرانسانی» برای رسیدن یا ماندن در قدرت استفاده کنند.

او همچنین به لزوم تاسیس شورایی با نمایندگی واقعی از سوی مردم اشاره کرده و گفته است که مردم باید به‌صورت مستقیم و قطعی در تمامی مسائل از جمله سیاست داخلی، خارجی، جنگ و صلح مشارکت داشته باشند.

گلبدین حکمتیار افزوده است که هیچ حکومتی نباید به‌صورت یک‌جانبه درباره این امور تصمیم‌گیری کند. او با اشاره به خلاء قانون اساسی، گفته است که قانون اساسی نظام سیاسی و اجتماعی کشور همچنین حقوق و صلاحیت‌ها را به‌روشنی تعریف می‌کند.

او نوشته است: «تنها مرجع مشروع برای تدوین و تصویب چنین قانون اساسی، همان شورای منتخب است که نماینده اجماع ملی و اراده کل ملت باشد.»

امیرمحمد خان ۷۰ ساله که یک آموزگار بازنشسته است، به افغانستان انترنشنال گفت: «عید بسیار بی‌رونق بود، به بازار رفتم ولی هیچ‌کس به من قرض نداد. نواسه‌هایم چشم‌انتظار بودند که چیزی برایشان بیاورم، اما من دست خالی به خانه برگشتم.»

او افزود: «از پسر شهیدم پنج یتیم برایم مانده‌اند و از سوی دیگر چهار سال است که طالبان حقوق بازنشستگی‌ام را پرداخت نکرده‌اند.»

امیرمحمد خان یکی از ده‌ها بازنشسته‌ است که به‌دلیل عدم دریافت حقوق بازنشستگی‌‌شان با مشکلات و فشارهای فراوان مواجه‌اند.

بی‌بی گل مینه، بازنشسته دیگری به افغانستان انترنشنال گفت: «ما از طالبان صدقه نمی‌خواهیم، این حق ماست. سی سال برای دولت افغانستان کار کردم، ولی اکنون توان خرید دوا برای خودم را ندارم.» او افزود: «مدت زیادی است که حقوق بازنشستگی‌ام را دریافت نکرده‌ام و اگر این وضعیت ادامه یابد، ممکن است مجبور شوم خیرات جمع کنم.»

بی‌بی گل مینه افزود: «گریه و فریاد بازنشستگان گرسنه و کودکان فقیر آسمان را لرزانده، اما طالبان این فریادها را نمی‌شنوند. ما تا آخرین لحظه حق‌مان را از آن‌ها می‌خواهیم.»

طالبان از چهار سال پیش تاکنون حقوق بازنشستگان کشور را پرداخت نکرده‌ است. در حالی که بر اساس قانون کار، مقررات بازنشستگی خدمات ملکی و اسناد حقوقی بین‌المللی که افغانستان امضا کرده، نهادهای دولتی موظف به پرداخت حقوق بازنشستگی‌اند.

هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در اول جدی ۱۴۰۳ دستور تشکیل محکمه‌های ویژه برای بررسی حقوق بازنشستگان را صادر کرد و خواستار پرداخت این حقوق شد. با این حال، با گذشت پنج ماه از این فرمان، هنوز مشکل بازنشستگان حل نشده است.

در شروع هر هفته، گروهی از بازنشستگان در برابر ریاست عمومی خزینه تقاعد گردهم می‌آیند و خواستار پرداخت حقوق‌شان می‌شوند. ‌اما طالبان تاکنون نه‌تنها به این اعتراض‌ها پاسخی نداده‌، بلکه همواره تلاش کرده‌است صدای این بازنشستگان را نادیده بگیرند.

برخی بازنشستگان می‌گویند ملا هبت‌الله اراده‌ای برای پرداخت حقوق بازنشستگان ندارد.