تیم والز، فرماندار مینهسوتا اعلام کرد که ملیسا هورتمن، نماینده ارشد دموکرات در مجلس ایالتی مینهسوتا، و همسرش بامداد روز شنبه به ضرب گلوله کشته شدند. فرماندار مینهسوتا گفت که به نظر میرسد این ترور با «انگیزه سیاسی» صورت گرفته است.
مهاجم همچنین جان هافمن، سناتور ایالتی مینهسوتا از حزب دموکرات و همسرش را هدف حمله قرار داده است. به گفته فرماندار مینهسوتا، هافمن و همسرش مجروح شده و تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند.
دو مقام امنیتی به شبکه سیانان گفتند مظنون ونس بولتر ۵۷ ساله، است. پولیس در موتر مظنون سندی یافته است که در آن از نام «بسیاری از قانونگذاران و مقامات دیگر» ذکر شده بود. یک مقام امنیتی گفت که مهاجم در یک شرکت امنیتی کار میکند.
مظنون پس از تیراندازی و قتل نماینده دموکرات متواری شده و عملیات گستردهای برای دستگیری او در جریان است.
این حمله با واکنشهای گستردهای مواجه شد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، این رویداد را به شدت محکوم کرد و اظهار داشت که چنین خشونتهایی در ایالات متحده قابلتحمل نیست.
جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا، از شهروندان این کشور خواست تا در برابر نفرت و افراطگرایی متحد شوند. او این حادثه را «حملهای شنیع» توصیف کرد که هرگز نباید در ایالات متحده رخ دهد.
روزنامه فارن پالیسی در یک مقاله تحلیلی، چهار سناریوی محتمل را در مورد جنگ ایران و اسرائیل مطرح کرده است. کوتاهآمدن جمهوری اسلامی ایران، عقبنشینی اسرائیل، گسترش درگیری در منطقه و جنگ بیپایان سناریوهایی است که در این مقاله پیشبینی شده است.
پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرده بود که تلآویو حملات خود را «تا زمانی که لازم باشد»، ادامه خواهد داد. اسرائيل میگوید هدف اصلی این حملات، نابودی برنامه هستهای جمهوری اسلامی و تخریب زیرساختهای نظامی در ایران است.
تهران در واکنش به حملات گسترده اسرائیل، دهها پهپاد و موشک بالستیک به سمت خاک اسرائیل پرتاب کرده است.
بر اساس تحلیل فارین پالیسی، بهرغم محدودیتهای کنونی، ایران هنوز گزینههای مختلف تلافیجویانه در اختیار دارد؛ هرچند این امکانات نسبت به گذشته کاهش یافته است.
سناریوی کوتاه آمدن جمهوری اسلامی
نخستین احتمال مطرح شده در مقاله فارین پالیسی این است که جمهوری اسلامی ایران پس از چند حمله نمادین به اسرائیل و «انتقامگیری»، تلاشهای امریکا و جامعه بینالمللی را برای آتشبس بپذیرد.
این وضعیت، شباهت زیادی با سرنوشت حزبالله لبنان در مقابل اسرائیل دارد. اخیرا حملات ویرانگر اسرائیل به زیرساختهای نظامی همراه با کشتن گسترده فرماندهان ارشد، حزبالله را وادار کرد بدون واکنش موثر، آتشبس را بادرنظرداشت شرایط اسرائیل بپذیرد.
فارین پالیسی نوشت که جمهوری اسلامی اکنون در موقعیت مشابهی قرار دارد. حملات پهپادی و موشکی پارسال ایران به اسرائیل بینتیجه ماند. نیروهای نیابتی کلیدی جمهوری اسلامی در منطقه بهویژه حزبالله، تضعیف شدهاند و برخی از فرماندهان ارشد نظامی ایرانی کشته شدهاند.
مقاومت جمهوری اسلامی و فشار بینالمللی بر اسرائیل
در سناریویی دیگر، جمهوری اسلامی ایران در مقابل حملات اسرائیل مقاومت میکند و حتی چند ضربه متقابل وارد میآورد اما فشار بینالمللی اسرائیل را مجبور به توقف عملیات خواهد کرد.
در این حالت، تاسیسات هستهای نطنز و سایر مراکز آسیب میبینند ولی ایران قادر است آنها را به سرعت بازسازی کند.
در این روایت، اسرائیل ابتدا حمایت کوتاهمدت امریکا و متحدان اروپایی را دریافت میکند اما این کشورها خواستار پایان هر چه سریعتر درگیریها میشوند.
فارین پالیسی تاکید کرد هرچند اسرائیل به نظر اروپاییها اهمیت آنچنانی نمیدهد اما نگران واکنش امریکا، بهویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده است.
خطرگسترش جنگ درمنطقه
فارین پالیسی سناریوی سوم را که گسترش درگیری اسرائیل و ایران به جنگ منطقهای است، محتملتر میداند.
پیش از حملات اسرائیل، جمهوری اسلامی تهدید کرده بود در صورت وقوع درگیری، پایگاههای امریکا در خاورمیانه را هدف قرار خواهد داد.
چنین حملاتی احتمال ورود ایالات متحده به جنگ را افزایش میدهد. همکاری امنیتی دیرپای امریکا و اسرائیل ممکن است تهران را متقاعد کند که واشنگتن در اجرای عملیات با اسرائیل همکاری کرده است.
بر اساس این تحلیل، جمهوری اسلامی از نیروهای نیابتی خود در عراق، لبنان و یمن میخواهد تا به اسرائیل حمله کنند و در صورت ورود امریکا به درگیری، این گروهها اهداف امریکایی را نیز به فهرست خود اضافه خواهند کرد.
جنگ بیپایان
چهارمین سناریو این است که جنگ هرگز به شکل رسمی به پایان نرسد.
در این سناریو، اگرچه موج حملات گسترده اسرائیل ممکن است متوقف شود اما درگیریها در سطح پایینتر برای ماهها ادامه مییابد. در این حالت، اسرائیل هرازگاهی به ایران حمله هوایی میکند و جمهوری اسلامی نیز گاهی موشک به سمت اسرائیل شلیک میکند. این وضعیت نه جنگ تمامعیار است و نه صلح.
بر اساس تحلیل فارین پالیسی، در میان حملات متقابل مداوم، ایران ممکن است برنامه هستهای مخفی خارج از نظارت بینالمللی را توسعه دهد. در صورتیکه اسرائیل همه مراکز ذخیره اورانیوم غنیشده را هدف قرار ندهد، این کار برای تهران آسان خواهد بود.
مقامهای هندی اعلام کردند که تعداد کشتههای سقوط هواپیمای ایرایندیا در احمدآباد به ۲۷۰ نفر رسیده است. همزمان، رام موهان نایدو، وزیر هوانوردی هند اعلام کرد که دستور بررسی تمام هواپیماهای نوع بوئینگ ۷۸۷ صادر شده است.
رام موهان نایدو افزود که مقامها در حال بررسی تمام دلایل احتمالی سقوط این هواپیما هستند.
وزیر هوانوردی هند شنبه،۲۴ جوزا، در یک نشست خبری در دهلی نو گفت: «ما همچنین دستور نظارت گسترده بر هواپیماهای ۷۸۷ را دادهایم».
بربنیاد گزارشها دستکم ۳۴ فروند از این نوع هواپیماها در هند به کار گرفته میشوند.
وزیر هوانوردی هند گفت ۸ فروند از این هواپیماها تاکنون بررسی شدهاند و این روند با فوریت در حال انجام است.
سازمان تنظیم مقررات هوانوردی به ایر ایندیا دستور داد تا بررسیهای تعمیر و نگهداری بیشتری را روی هواپیماهای بوئینگ ۷۸۷ انجام دهد. این سازمان تاکید کرد که ارزیابی پارامترهای خاص برخاستن، آزمایشهای کنترول الکترونیکی موتور و بررسیهای مربوط به سوخت این هواپیماها انجام شود.
هواپیمای بوئینگ ۷۸۷ دریملاینر با ۲۴۲ سرنشین روز پنجشنبه پس از پرواز به مقصد میدانهوایی گاتویک بریتانیا، در نزدیکی فرودگاه احمدآباد سقوط کرد. این هواپیما لحظات پس از پرواز با ساختمانی در این منطقه برخورد کرد و به شکل یک گلوله آتش منفجر شد. این رویداد بدترین فاجعه هواپیمایی جهان در یک دهه اخیر شمرده شده است.
شرکت هواپیمایی ایرایندیا اعلام کرد در حال تکمیل بررسیهای ایمنی یکباره است که توسط نهاد نظارتی هند تعیین شده است. این سازمان افزود: «برخی از این بررسیها میتواند منجر به افزایش زمان پروازها و تاخیرهای احتمالی در برخی مسیرهای طولانی شود».
حمله هوایی اسرائیل به تاسیسات هستهای، اقامتگاههای مقامات نظامی و دانشمندان هستهای جمهوری اسلامی واکنش بسیاری از کشورهای جهان را برانگیخت. شماری از کشورها این حمله را محکوم کردند و برخی از کشورها خواستار کاهش تنشها و حفظ ثبات در خاورمیانه شدند.
دبیر کل سازمام ملل، رئیس کمیسیون اروپا و دبیرکل ناتو از مقاماتی اند که خواستار خویشتنداری و حفظ ثبات منطقه شدهاند.
کشورها و مقاماتی که خواستار کاهش تنش شدند
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا خواستار کاهش فوری تنشها میان اسرائیل و ایران شد. او گفت: «تشدید تنش در منطقه به نفع هیچ کشوری نیست». وی تصریح کرد که اکنون زمان خویشتنداری و روی آوردن به دیپلوماسی است. استارمر از شرکای بریتانیا خواست که برای کاهش تنش میان ایران و اسرائیل وارد عمل شوند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده امریکا همزمان با حمله اسرائیل به ایران اعلام کرد که کشورش دخالتی در این اقدام اسرائیل نداشته است. او گفت: «ما در حملات دخالت نداشتیم و اولویت ما، حفاظت از نیروهای آمریکایی در منطقه است».
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، اما این حمله را عالی خوانده و گفت ایران به شدت ضربه خورده و اتفاقات بیشتری در راه است.
دونالد ترامپ به سیانان گفت که ایالات متحده از اسرائیل حمایت میکند، «طوری که هیچکس تا به حال از آن حمایت نکرده است.»
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه گفت کشورش بارها برنامه هستهای ایران را محکوم کرده و اقدامات لازم دیپلوماتیک را انجام داده است. او گفت که فرانسه بار دیگر بر حق اسرائیل برای دفاع از خود و تضمین امنیت این کشور تأکید میکند.
وزیر خارجه فرانسه، استفاده از همه کانالهای دیپلوماتیک برای کاهش تنشها را ضروری دانست.
پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا از ایران و اسرائیل خواست که از اقدامات و موضعگیریهایی که سبب افزایش تنش میشود، خودداری کنند. وزیر خارجه استرالیا نوشت: «با آنکه تهدید هستهای ایران را همه درک میکنیم و برنامه موشکی بالستیک این کشور را تهدیدی برای صلح و امنیت جهانی میدانیم؛ اما از هردو طرف میخواهیم که به گفتوگو و دیپلوماسی اولویت دهند».
تاکشی ایوایا، وزیر خارجه جاپان نیز با ابراز نگرانی از حملات اسرائیل، طرفهای درگیری را به خویشتنداری دعوت کرد. او افزود: «ما اقداماتی را که سبب تشدید تنش و بیثباتی منطقه میشود، شدیدا محکوم میکنیم».
آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل در واکنش به حمله اسرائیل نوشت که هرگونه حمله نظامی و اقدامات تنشآمیز در خاورمیانه را محکوم میکند. آقای گوترش از طرفهای درگیری خواست که به هرقیمتی از افزایش تنش و وارد شدن به درگیریهای عمیق خودداری کنند. او گفت از تشدید وضعیتی که خاورمیانه قادر به تحمل آن نیست جلوگیری شود.
مارک روته، دبیرکل ناتو، از ایالات متحده و دیگر حامیان غربی اسرائیل خواست تا برای پایان دادن به تنشها، به این کشور فشار وارد کنند. او اضافه کرد: «این اقدام یکجانبه از سوی اسرائیل بود. بسیار مهم است که متحدان ما از جمله ایالات متحده، همین حالا برای کاهش تنش تلاش کنند».
کشورهایی که حمله اسرائیل را نکوهش کردند
اداره طالبان حملات اسرائیل به ایران و کشته شدن فرماندهان و دانشمندان هستهای جمهوری اسلامی را به شدت محکوم کرد و آن را نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بینالملل، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران خواند. سخنگوی طالبان در بیانیهای نوشت که حمله اسرائیل علیه ایران در شرایطی صورت میگیرد که مردم فلسطین در نوار غزه همچنان در معرض حملات بیوقفه و فاجعهبار اسرائیل قرار دارند.
حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه و معاون رئیسجمهور این کشور حمله سرائیل به ایران را به شدت محکوم کردند. جودت ایلماز معاون رئیسجمهور ترکیه حمله اسرائیل را «تحریکآمیز، و تهدیدی جدید علیه صلح و ثبات منطقه» خواند. او این حمله را به عنوان اقدامی به هدف بیثبات کردن منطقه و تضعیف تلاشهای دیپلوماتیک محکوم کرد.
عمان به عنون میانجی مذاکرات ایران و امریکا، حملات اسرائیل را تشدید خطرناک وضعیت و بیپروایی خواند. عمان این حملات را «نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد، اصول حقوق بینالملل» خواند و گفت این اقدامات سبب بیثباتی بیشتر و صلح و امنیت منطقه میشود. این کشور از جامعه جهانی خواست که برای توقف این اقدام خطرناک، موضع قاطع و صریح اتخاذ کند.
وزارت خارجه عربستان حمله اسرائیل را «تجاوز آشکار» به ایران دانسته اعلام کرد که این اقدام در تناقض با هنجارها و قوانین بینالمللی قرار دارد. در بیانیه عربستان سعودی آمده است که این حملات امنیت منطقه را تضعیف میکند.
قطر حملات بر ایران را محکوم کرده و تاکید کرد که این اقدام مانع تلاشهای دیپلوماتیک در منطقه میشود. قطر اقدام نظامی اسرائیل را بخشی از استراتیژی تکراری این کشور خواند. دوحه تاکید کرد که «این حملات امنیت و ثبات منطقه را تهدید میکند و مانع تلاشها برای کاهش تنشها و دستیابی به راهحلهای دیپلماتیک میشود».
پاکستان حمله اسرائیل به ایران را محکوم کرده و با جمهوری اسلامی اعلام همبستگی کرد. این کشور گفت که حق ایران برای دفاع از خود طبق منشور سازمان ملل متحد محفوظ است. وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد که حملات اسرائیل «نقض حاکمیت و تمامیت ارضی» ایران است و با منشور سازمان ملل و اصول اساسی حقوق بینالملل مغایرت دارد.
امارات متحده عربی با ابراز نگرانی از افزایش تنشها، حمله نظامی به ایران را نکوهش کرده و از پیامدهای آن به ثبات و امنیت منطقه هشدار داده است. وزارت خارجه امارات در بیانیهای بر اهمیت اعمال حداکثر خویشتنداری و حفظ احتیاط برای جلوگیری از خطرات و گسترش درگیری تاکید کرد.
نایب رئیس شورای فدراسیون (مجلس سنا) روسیه تأکید کرد که حمله اسرائیل به ایران از نظر حقوقی، سیاسی و نظامی قابل توجیه نیست. او خواستار محکومیت یکپارچه این حملات از سوی جامعه بینالمللی شد. او در حساب تلگرام خود نوشت: «در مورد موضع اکثریت جهانی در محکومیت حمله اسرائیل شکی نیست. اما درباره موضع اقلیت جهانی، حامی اسرائیل تردیدهای زیادی وجود دادرد».
سایمون هریس، معاون نخست وزیر ایرلند با ابراز نگرانی از این حملات تصریح کرد که تشدید تنش برای منطقه فاجعهبار است. او نوشت: «من بهشدت نسبت به گزارشهای مربوط به حملات گسترده هوایی اسرائیل علیه ایران در شب گذشته نگران هستم. خاورمیانه بهشدت به صلح و ثبات نیاز دارد».
مالیزیا نیز حمله به ایران را «بیپروا و تهدیدی برای ثبات منطقه» خواند و نکوهش کرد. این کشور خواستار کاهش تنش و تحکیم ثبات در منطقه شده است.
در همین حال، برخی کشورهای دیگر از جمله، هند، یمن، اندونزیا، نیوزیلند و کوبا از کشورهایی اند که تاکنون حمله اسرائیل به ایران را نکوهش کرده و خواستار تامین ثبات در منطقه شدهاند.
مقامات جمهوری اسلامی، امریکا را به همدستی با اسرائیل در این حملات متهم کردهاند. رهبر جمهوری اسلامی و دیگر مقامات ایران از پاسخ شدید به اسرائیل هشدار دادهاند. این مقامات زمان و نحوه حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل را مشخص نکردند.
با این حال، حملات اسرائیل به برخی از نقاط ایران کماکان ادامه دارد و مقامات این کشور بر ادامه حملات علیه تاسیسات ایران تاکید کردند.
پولیتیکو گزارش داد که تعلیق برنامه اسکان مجدد پناهجویان از سوی آلمان، هزاران افغان را در پاکستان در بیسرنوشتی و یک وضعیت خطرناک رها کرده است. فریدرش مرتس پس از آغاز کار خود بهعنوان صدراعظم جدید آلمان، سیاستهای سختگیرانهتری را در قبال مهاجرت در پیش گرفته است.
سوزان فراتسکه، پژوهشگر موسسه سیاست مهاجرت، با اشاره به سیاستهای سختگیرانه آلمان و پاکستان در قبال پناهجویان افغان، میگوید: «این برای افغانها یک ضربه مضاعف است؛ هم از جهت لغو برنامههای اسکان مجدد و هم از جانب پاکستان.»
پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، کشورهای غربی راههای برای انتقال و اسکان مجدد متحدان افغان و گروههای آسیبپذیر فراهم کردند. آلمان، پس از امریکا و کانادا، سومین مقصد بزرگ برای پناهجویان افغان بوده است.
با اینحال افزایش احساسات ضدمهاجرتی در غرب از جمله در آلمان و ایالات متحده، سبب شده است تا این برنامهها بهطور زودهنگام پایان یابند.
آلمان تنها کشوری نیست که درهای خود را به روی پناهجویان افغان بسته است.
اوایل امسال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا با امضای یک دستور اجرایی، پذیرش پناهجویان به ایالات متحده را به حالت تعلیق درآورد و هزاران افغان که در پاکستان منتظر انتقال به امریکا بودند، بیسرنوشت ماندند.
این ماه، ترامپ دستور ممنوعیت سفر شهروندان ۱۲ کشور به شمول افغانستان به امریکا را صادر کرد. حکومت ترامپ همچنین وضعیت حفاظت موقت برای افغانها را لغو کرده است.
بهگزارش پولیتیکو، آلمان نیز مسیری مشابه در پیش گرفته است. تحت فشار فزاینده سیاسی ناشی از رشد حزب راست افراطی ضد مهاجرت «آلترناتیو برای آلمان» مرتس وعده داده که تعداد پناهجویان ورودی به آلمان را بهشدت کاهش دهد.
سلسلهای از حملات با چاقو که شماری از آنها به پناهجویان افغان نسبت داده شده، فشارها را بر مرتس برای اتخاذ موضعی سختگیرانهتر در قبال اسکان مجدد افغانها افزایش داده است. پیش از این شماری از سیاستمداران حزب آلترناتیو برای آلمان خواستار اخراج گسترده افغانها و دیگر پناهجویان شده بودند.
برخی مقامهای دولتی آلمان همچنین درباره روند بررسی پروندههای پناهجویان افغان که به آلمان منتقل شدهاند، ابراز تردید کردهاند. مقامهای سفارت آلمان در اسلامآباد گمان میکنند که هزاران افغان که به آلمان منتقل شدهاند، «به نادرستی تاییدیه پذیرش و در پی آن ویزا دریافت کردهاند.»
پیشتر مجله آلمانی اشپیگل در گزارشی با استناد به سندی از سال ۲۰۲۳ گزارش داد که برخی از پناهجویان افغان «با طالبان روابط نزدیک داشتهاند.»
بر اساس آمار وزارت خارجه آلمان، از زمان بازگشت طالبان تاکنون بیش از ۳۶ هزار افغان در این کشور اسکان داده شدهاند.
در جریان حملات بامداد جمعه اسرائيل به خانه شماری از فرماندهان ارشد جمهوری اسلامی، مشاور علی خامنهای و چند دانشمند هستهای ایران، نام محلههای گرانقیمت و اعیاننشین تهران در سرخط خبرها قرار گرفت.
نارمک، چیتگر، شهید محلاتی، ستار خان، کامرانیه، فرحزاد، سعادتآباد و غیره، همه از محلههای گرانقیمت پایتخت ایراناند. در حالی که نامی از محلههای جنوب و شرق شهر در خبرهای حملات روز جمعه شنیده نمیشود.
جمهوری اسلامی پس از برانداختن پادشاهی پهلوی در سال ۱۳۵۷ خورشیدی، خود را «حکومت مستضعفان» نامید. روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی هم شورش ۵۷ را «انقلاب پابرهنگان» نامیده بود.
او گفته بود: «آن روزی که مجلسیان خوی کاخنشینی پیدا کنند و از این خوی ارزنده کوخنشینی بیرون بروند، آن روز است که ما برای این کشور باید فاتحه بخوانیم».
این موضوع از دید کاربران ایرانی شبکههای اجتماعی هم دور نمانده است. یک کابر در توییتر (اکس) نوشته است: آنهایی که به ما درس مقاومت میدادند، خودشان در پنتهاوس زندگی میکردند.
یک کاربر دیگر شبکههای اجتماعی هم نوشته است: حکومت مستضعفان اینگونه است که (در حملات اسرائيل) پایین شهر در امان است. خانه هیچیک از آقایان از سید خندان (مرز شمال و جنوب تهران) به پایینتر نبوده است.
ارتش اسرائيل در ساعات نخستین بامداد جمعه ۲۳ جوزا، به ۲۰۰ هدف در ۱۲ شهر ایران حمله کرد. تاسیسات اتمی، پایگاههای موشکی و خانه شماری از مقامهای ارشد نظامی جمهوری اسلامی، اهداف این حملات بوده است.