امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان برای اشتراک در پنجاهویکمین نشست سازمان همکاری اسلامی به استانبول سفر کرد. وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که قرار است آقای متقی در حاشیه این نشست با شماری از وزیران خارجه کشورهای اسلامی دیدار کند.
ضیااحمد تکل، رئیس اطلاعات و روابط عامه وزارت خارجه طالبان روز شنبه ۳۱ جوزا در خبرنامهای نوشت که امیرخان متقی در این نشست درباره مسایل منطقهای سخنرانی میکند.
این مقام طالبان افزود که وزیر خارجه این گروه با برخی از مقامهای کشورهای اسلامی درباره روابط دوجانبه و منطقهای دیدار و گفتوگو میکند.
نشست سازمان کشورهای اسلامی در روزهای شنبه و یکشنبه در سطح وزیران خارجه با عنوان «سازمان همکاری اسلامی در جهان در حال تحول» برگزار میشود. بربنیاد گزارشها، دستکم ۴۰ دیپلومات ارشد کشورهای اسلامی برای اشتراک در ین نشست وارد استانبول شدهاند.
براساس پیشنهاد تهران، یک جلسه ویژه برای بحث در مورد حملات هوایی اسرائیل به ایران در کنار نشست اصلی برگزار خواهد شد.
شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که روز دوشنبه دوم سرطان نشست علنی درباره افغانستان برگزار میشود. در این نشست رزا اوتونبایوا رئيس یوناما، جویس مسویا معاون دبیرکل ملل متحد در امور بشردوستانه و سیما بحوث رئیس امور زنان سازمان ملل گزارشهایی ارائه خواهند کرد.
برخی از کشورهای منطقهای نیز ممکن است در این نشست شرکت کنند. پس از جلسه علنی، گفتوگوهایی پشت درهای بسته برگزار خواهد شد.
این نشست بخشی از جلسات سهماهه شورای امنیت درباره افغانستان است.
قرار است موضوعاتی مانند وضعیت سیاسی، حقوق بشر، بحران بشری و مشکلات اقتصادی در این نشست بررسی شوند. یکی از محورهای اصلی، احتمالاً سیاستهای طالبان و تأثیر آن بر حقوق زنان خواهد بود.
قرار است رئيس یوناما درباره گامهای بعدی روند دوحه صحبت کند. طبق برنامه، در روزهای ۳۰ جون و اول جولای، دو گروه کاری درباره مبارزه با مواد مخدر و توسعه بخش خصوصی در دوحه تشکیل میشوند که شامل کارشناسان، نمایندگان کشورها، نهادهای بینالمللی، طالبان و مؤسسات مالی جهانی خواهد بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیشتر گفته بود سازمان ملل تلاش دارد با همکاری طالبان، مردم افغانستان و جامعه جهانی، مسیر سیاسی روشنی را برای صلح و بازگشت افغانستان به جامعه جهانی ترسیم کند. او همکاری برای حل بحرانهای حقوق بشری، بهویژه درباره زنان، را ضروری دانسته است.
در آستانه نشست، شورای امنیت اعلام کرد که اعضای جلسه احتمالاً از رئيس یوناما درباره توانایی گروههای کاری برای پاسخگویی به نیازهای مردم افغانستان، از جمله جایگزین معیشت برای کشت تریاک و ایجاد نظام اقتصادی شفاف، توضیح خواهند خواست.
براساس متنی که شورای امنیت منتشر کرده رئيس یوناما ممکن است درباره کاهش فعالیتهای ماینپاکی بهدلیل کمبود بودجه نیز ابراز نگرانی کرده و درخواست کمک مالی کند. یوناما هشدار داده اگر بودجه فراهم نشود، از اول جولای هماهنگی ماینپاکی در افغانستان متوقف خواهد شد و این مسأله میتواند جان کودکان را تهدید کند.
در این نشست همچنین ممکن است به وضعیت مهاجرانی که از ایران و پاکستان برگشتهاند، اشاره شود.
نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل از کشورهای همسایه خواسته با افغانها محترمانه رفتار کنند و برای بازگشت امن و داوطلبانه آنان همکاری منطقهای داشته باشند.
مسئله تهدید تروریسم نیز از دیگر موضوعات احتمالی نشست است.
گزارش گروه ناظران سازمان ملل نشان میدهد که بیش از ۲۰ گروه تروریستی در افغانستان فعالاند و این موضوع امنیت منطقه و کشورهای همسایه را تهدید میکند.
در نشست قبلی نیز کشورهای مختلف، از جمله پاکستان و روسیه، درباره خطر گروه داعش شاخه خراسان هشدار داده بودند.
جویس مسویا، معاون دبیرکل ملل متحد قرار است گزارشی درباره بحران انسانی در افغانستان ارائه دهد و به عواملی چون نبود نهادهای حکومتی کارا، حذف زنان از جامعه، فقر شدید و تغییرات اقلیمی اشاره کند.
بر اساس آمار سازمان ملل بیش از ۲۳ میلیون افغان به کمک نیاز دارند. در همین حال کاهش کمکها، بهویژه پس از تعلیق کمکهای امریکا، نگرانیها را بیشتر کرده است.
دفتر اوچا (هماهنگی امور بشری سازمان ملل) در ۲۳ اپریل اعلام کرد بودجه کمکهای بشری برای سال ۲۰۲۵ را ۳۱ درصد کاهش داده و به ۱.۶۲ میلیارد دالر رسانده است.
سیما بحوث و دیگر سخنرانان نیز ممکن است بر مشارکت کامل و برابر زنان در جامعه تأکید کنند و نسبت به تأثیر منفی سیاستهای طالبان بر حقوق زنان هشدار دهند.
برخی ممکن است نگرانیهایی درباره «قانون امر به معروف و نهی از منکر» طالبان که در اگست ۲۰۲۴ تصویب شد نیز مطرح کنند.
یوناما در گزارشی که در ۱۰ اپریل منتشر کرد، نوشت طالبان این قانون را در اکثریت ولایتها اجرا کردهاند که باعث نقض حریم خصوصی و محدود شدن آزادیهای عمومی و اقتصادی شده و زنان بیشترین آسیب را دیدهاند.
در پایان، شورای امنیت احتمالاً شاهد دیدگاههای متفاوتی درباره راههای کمک به افغانستان خواهد بود. کشورهایی مانند امریکا، بریتانیا و فرانسه تأکید دارند که طالبان باید به حقوق بشر پایبند باشد تا به رسمیت شناخته شود.
اما چین و روسیه با این رویکرد مخالفاند و خواهان ادامه گفتوگو بدون فشارهای سیاسی هستند.
روسیه اخیراً طالبان را از فهرست گروههای تروریستی خود حذف کرده است. چین و روسیه نیز بارها خواهان آزادسازی داراییهای مسدودشده افغانستان شدهاند.
با آنکه این نشست میتواند به هماهنگی بهتر کمکها کمک کند، اما بعید است تغییر چشمگیری در رفتار طالبان ایجاد کند؛ چون نه فشار سیاسی جدی وجود دارد و نه ابزار لازم برای اعمال آن.
منابع از بدخشان گزارش دادند که مردم این ولایت روز شنبه ۳۱ جوزا از روستاهای مختلف برای اعتراض در مقابل طالبان در ولسوالی خاش تجمع کردهاند. همزمان منابع محلی گفتند طالبان «تعداد زیادی» نیروی مسلح برای سرکوب اعتراضات به ولسوالی خاش اعزام کرده است.
یک منبع محلی گفت «از سمت جرم و باغ مبارک، حدود ۷۰ موتر رنجر مجهز به نیروهای مسلح طالبان آمده است». به گفته این منبع همزمان مردم از روستاهای دوردست به تجمع مردمی علیه طالبان میپیوندند.
اعتراضات در مقابل برنامه نابودی کشت کوکنار طالبان هفته گذشته آغاز شد.
منابع محلی روز پنجشنبه ۲۹ جوزا به افغانستان اینترنشنال گزارش دادهاند که مردم ولسوالی خاش در اعتراض به تخریب مزارع خشخاش علیه طالبان اعتراض کردند.
کشاورزان میگویند بدون معرفی بدیل کشت کوکنار، اقتصاد محلی ضربه میخورد «و مردم گرسنه میمانند».
ویدیوهایی که روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال رسید، نشان میدهد که معترضان با نیروهای طالبان درگیر شده و چند تراکتور متعلق به اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان را به آتش کشیدهاند.
باشندگان ولسوالی خاش گفتند ماموران اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان به سمت معترضان شلیک کردهاند. تاکنون درباره تلفات احتمالی این رویداد اطلاعاتی در دست نیست.
تطبیق فرمان هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان مبنی بر محو کشت کوکنار در بدخشان با چالشهای گسترده مواجه شده است. پیش از این کشاورزان در ولسوالیهای ارگو و درایم نیز در برابر برنامه محو کوکنار طالبان اعتراض کرده بودند.
معترضان طالبان را به برخورد دوگانه در ولایتهای مختلف متهم میکنند. آنان همچنین از حضور و قدرت گسترده طالبان غیرمحلی در بدخشان ناراض هستند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، گزارش سه ماهه آنتونیو گوترش، دبیر سازمان ملل درباره وضعیت افغانستان را رد کرد و آن را «تبلیغات نادرست» خواند. آقای مجاهد گفت که این گزارش با هدف ایجاد نگرانی درباره اوضاع افغانستان تهیه شده است.
ذبیحالله مجاهد روز شنبه ۳۱ جوزا با انتشار بیانیهای گفت امنیت در افغانستان بهتر از گذشته است و مردم «با آرامش» زندگی میکنند.
او افزود که سازمان ملل و نهادهای مشابه، همواره «تصویری منفی» از افغانستان ارائه میکنند، پیشرفتها را نادیده میگیرند و با بزرگنمایی رویدادهای کوچک، افکار عمومی را نگران میسازند.
سخنگوی طالبان همچنین گفت که در این گزارش، حتی حوادث جنایی بهعنوان رویدادهای امنیتی تعبیر شدهاند. در حالی که به ادعای او، چنین جرایمی در کشورهای دیگر بیش از افغانستان اتفاق میافتد.
او تأکید کرد که مردم نباید به «تبلیغات حلقات مغرض» توجه کنند، زیرا افغانستان اکنون از هر زمان دیگری امنتر است و شهروندان «زیر سایه نظام اسلامی» زندگی میکنند.
سخنگوی هبتالله آخندزاده همچنین مدعی شد که در ایام عید قربان، بیش از دو میلیون نفر در داخل کشور سفرهای تفریحی انجام دادهاند که به گفته او نشانهای از امنیت و ثبات است.
دبیرکل سازمان ملل روز پنجشنبه ۲۹ جوزا در گزارش سهماهه خود در مورد افغانستان گفت که سیاستهای سرکوبگرانه طالبان بحران انسانی را عمیقتر کرده است.
آنتونیو گوترش گفت که مردم افغانستان با فقر، بیکاری، بلایای طبیعی و حکومتی سرکوبگر روبهرو هستند.
به گفته او، اجرای قوانین محدودکننده مانند «امر به معروف و نهی از منکر» بهویژه بر زنان و دختران آسیب زده و کاهش کمکهای جهانی، وضعیت میلیونها خانواده را بحرانیتر کرده است.
او تأکید کرده است که افغانها بهتنهایی قادر به مقابله با این بحرانها نیستند.
دبیرکل سازمان ملل از محدودیت رسانهها، بازداشت خبرنگاران و گزارشهای شکنجه و اعدامهای فراقانونی ابراز نگرانی کرده و آن را نقض تعهد طالبان به عفو عمومی دانسته است.
مقامهای طالبان اظهار امیدواری کردهاند که شرکتهای بزرگ روسیه در افغانستان سرمایهگذاری و فعالیت کنند. محمد یونس مهمند، معاون اول اتاق تجارت و سرمایهگذاری گفته است که «ما همیشه روابط خوب و دوستانهای با روسیه داشتهایم.»
او که به همراه یک هیئت از اداره طالبان به سنپترزبورگ سفر کرده، به خبرگزاری ریانووستی گفت: «امیدواریم که شرکتهای بزرگ روسی در افغانستان فعالیت کنند.»
طبق گزارش محمد یونس مهمند گفته است که در حال حاضر هم «شرکتهای روسی در افغانستان حضور دارند و فعالیت میکنند.»
او میگوید، روسیه تنها امروز شریک افغانستان نشده، بلکه حدود ۱۰۰ سال است که شریک افغانستان بوده است.
هیئت طالبان به رهبری عطاءالله عمری، وزیر زراعت، برای شرکت در کنفرانس اقتصادی ۲۰۲۵ روسیه به سنپترزبورگ رفته است. طالبان اعلام کرد که محورهای این کنفرانس محیط زیست، زراعت، تجارت، صنعت، سرمایهگذاری و تبادل تجارب است.
این کنفرانس از ۲۸ جوزا آغاز شده و تا ۳۱ جوزا ادامه دارد.
روابط طالبان و روسیه پس از بیرونکردن نام طالبان از فهرست گروههای ممنوعه مسکو گسترش یافته است. مقامات طالبان یکی پی دیگر عازم روسیه میشوند. در چند ماه پسین، عبدالغنی برادر، امیرخان متقی و مقامات عالیرتبه دیگر طالبان از روسیه بازدید کردهاند.
ناظران معتقد هستند که روسیه در زمینه مقابله با داعش و جلوگیری از نفوذ کشورهای غربی در افغانستان با طالبان همکاری میکند. این کشور که زیر فشار تحریمهای جهانی قرار دارد، در پی گسترش روابط اقتصادی با کشورهای منطقه بهویژه افغانستان و جنوب آسیا است.
نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره افغانستان روز دوشنبه دوم ماه سرطان برگزار میشود. در وبسایت شورای امنیت آمده است که قرار است رزا اوتونبایوا، فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان در این نشست سخنرانی کند.
انتظار میرود طیف گستردهای از چالشهای سیاسی، حقوق بشری، بشردوستانه، اجتماعی و اقتصادی افغانستان در این نشست مورد بحث قرار گیرد.
در گزارش شورای امنیت درباره برگزاری این نشست که روز جمعه ۳۰ جوزا منتشر شده آمده است که جویس مسویا، معاون دبیرکل در امور بشردوستانه و سیما باهوس، مدیر اجرایی زنان سازمان ملل متحد هم در نشست پیش رو سخنرانی خواهند کرد.
گفته شده احتمالاً موضوع اصلی برای اکثر سخنرانان، چگونگی رسیدگی به سیاستهای محدودکننده و تبعیضآمیز طالبان، از جمله تأثیر آنها بر زنان و دختران افغان خواهد بود.
طبق اطلاعات ارائه شده، انتظار میرود خانم اوتونبایوا شرکتکنندگان نشست را در جریان مراحل بعدی فرآیند دوحه قرار دهد؛ فرآیندی که در ماه می ۲۰۲۳ برای «پیشبرد یک نقشه راه سیاسی برای تعامل مؤثرتر و منسجمتر بینالمللی با طالبان آغاز شد.»
در همین راستا قرار است در تاریخ ۳۰ جون و یکم جولای امسال، دو گروه کاری؛ یکی در زمینه مبارزه با مواد مخدر و دیگری در بخش خصوصی به عنوان بخشی از این فرآیند در دوحه تشکیل جلسه دهند.
این گروههای کاری شامل کارشناسان، نمایندگانی از کشورهای عضو، سازمانهای بینالمللی، طالبان و موسسات مالی بینالمللی هستند.
اکثر اعضای شورای امنیت سازمان ملل در نشستهای قبلی، نگرانیهای خود را درباره سیاستهای طالبان و وضعیت حقوق بشر در افغانستان مطرح کردهاند.