شبکه سیانان گزارش داد که از آغاز حملات جمهوری اسلامی تاکنون حدود دو هزار و ۸۳۵ نفر در اسرائيل به شفاخانه منتقل شدهاند. برپایه این گزارش، از این میان ۲۳ نفر شدیدا زخمی شده، ۱۰۷ نفر دارای زخمهای متوسطاند و دو هزار و ۵۵۵ نفر دیگر جراحتهای سطی برداشتهاند.
در گزارش آمده که ۱۱۹ نفر دیگر در پی حملات موشکی ایران به اسرائیل، دچار ترس و اضطراب شدهاند.
مقامهای ایران و اسرائيل همدیگر را به هدف قرار دادن مناطق مسکونی متهم میکنند.
مقامهای اسرائيلی پیشتر گفته بودند که در حملات ایران به این کشور ۲۴ نفر کشته شدهاند.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان، حمله ایالات متحده امریکا بر تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی را اقدام خلاف اصول منشور ملل متحد و تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بینالمللی خواند.
حامد کرزی روز یکشنبه، اول سرطان، در شبکههای اجتماعی نوشت که پایبندی همه کشورها، بهویژه اعضای دایم شورای امنیت سازمان ملل، به تعهدات مندرج در منشور سازمان ملل، معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و حقوق بینالملل ضروری است.
او حملات امریکا را «مغایر با روحیه صلحطلبی» دانست و هشدار داد که چنین اقداماتی تنها به گسترش جنگ در منطقه منجر شده و پیامدهای خطرناکی برای امنیت جهانی در پی دارد.
رئیسجمهور سابق افغانستان تأکید کرد که اختلافات مرتبط با فعالیتهای اتمی ایران باید از راههای منطقی و قانونی، توسط نهادهای مسئول بینالمللی و بدون توسل به زور پیگیری شود.
حامد کرزی گفته است بهتر است ایالات متحده برای حل این مسئله بهجای حملات نظامی، از دیپلماسی و شیوههای مسالمتآمیز کار بگیرد تا از گسترش بحران جلوگیری شود.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اسرائيل و امریکا را به برهم زدن مذاکرات جمهوری اسلامی با واشنگتن و سه کشور اروپایی متهم کرد و گفت تهران هرگز میز مذاکره را ترک نکرده است.
عراقچی با اشاره به درخواست نخستوزیر بریتانیا و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که خواستار بازگشت تهران به میز مذاکره شدهاند، گفت: چگونه به مذاکراتی برگردیم که ما هرگز آن را ترک نکردهایم، چه رسد به اینکه آن را از بین برده باشیم.
وزیر خارجه ایران در شبکه اکس نوشت که هفته گذشته، تهران در حال مذاکره با امریکا بود که اسرائيل، با حمله به ایران این روند را از بین برد.
او گفت که بار دیگر، تهران در حال مذاکره با سه کشور اروپایی بود که ایالات متحده با حمله به ایران، تصمیم گرفت روند دیپلوماسی را نابود کند.
عراقچی پرسیده است که از این اقدامات، «چه نتیجه میگیرید؟»
ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور برای نخستینبار مستقیماً به تأسیسات هستهای ایران حمله کرد و با این اقدام، به کارزار نظامی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی پیوست.
رویترز در گزارشی به ابعاد این حمله پرداخته و گفته است که این تصمیم بیسابقه، بزرگترین قمار ترامپ در عرصه سیاست خارجی طی دو دوره ریاستجمهوریاش ارزیابی میشود.
رویترز در این گزارش نوشته که این حملهی چشمگیر امریکا، از جمله هدفگیری تأسیسات بسیار مستحکم و زیرزمینی هستهای ایران، بزرگترین قمار ترامپ در سیاست خارجی طی دو دوره ریاستجمهوریاش محسوب میشود.
ترامپ گفته است که ایران یا باید راه صلح را در پیش گیرد یا منتظر حملات بیشتر باشد. اما تحلیلگران هشدار میدهند که تهران ممکن است با بستن تنگه هرمز، حملات موشکی گستردهتر یا فعالسازی گروههای نیابتی در منطقه واکنش نشان دهد؛ مسیری که ممکن است ایالات متحده را به درگیری نظامی گستردهتری بکشاند.
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین در امور خاورمیانه برای دولتهای دموکرات و جمهوریخواه، گفت: «قابلیتهای نظامی ایران بهشدت تضعیف شدهاند، اما آنها روشهای نامتقارن زیادی برای پاسخ دارند... این بهزودی تمام نخواهد شد.»
حمله اخیر شامل هدفگیری سایت فردو با استفاده از بمبهای سنگرشکن بوده است. با آنکه برخی منابع امریکایی موفقیت این حملات را تأیید کردهاند، کارشناسان معتقدند که این اقدام میتواند انگیزه ایران برای ساخت سلاح هستهای را افزایش دهد.
به گزارش رویترز، سازمان انرژی اتمی ایران بلافاصله واکنش نشان داد و اعلام کرد که برنامه هستهای را متوقف نخواهد کرد. وزارت خارجه ایران نیز تهدید کرد که «با تمام توان» از خود در برابر تجاوز نظامی امریکا دفاع خواهد کرد.
تحلیلگران سیاسی معتقدند این حمله میتواند آغازی بر فصل تازهای در خصومت ۴۶ ساله میان ایران و امریکا باشد. کریم سجادپور از بنیاد کارنگی نوشت: «ترامپ میگوید زمان صلح است، اما ایرانیها احتمالاً چنین فکری ندارند.»
اریک لاب، استاد روابط بینالملل در دانشگاه بینالمللی فلوریدا، گفت واکنش بعدی ایران هنوز مشخص نیست، اما این واکنش میتواند شامل حمله به «اهداف نرم» امریکا و اسرائیل، چه در داخل و چه خارج منطقه باشد.
با این حال، او احتمال بازگشت ایران به میز مذاکره را نیز منتفی ندانست – «هرچند از موضعی بسیار ضعیفتر» – یا ممکن است ایران راهحل دیپلوماتیک برای خروج از بحران را جستوجو کند.
برخی ناظران نگراناند که ترامپ در صورت تشدید تنشها، بهسوی تغییر رژیم در ایران سوق داده شود؛ مسیری که با خطرات زیاد و پیامدهای پیشبینیناپذیر همراه خواهد بود.
لورا بلومنفلد، تحلیلگر خاورمیانه در دانشگاه جانز هاپکینز در واشنگتن، گفت: «مراقب گسترش مأموریتها، تلاش برای تغییر رژیم و پروژههای دموکراتیزاسیون باشید. بسیاری از مأموریتهای اخلاقی شکستخورده امریکا در شنهای خاورمیانه دفن شدهاند.»
جاناتان پانیکوف، معاون پیشین اطلاعات خاورمیانه در دولت امریکا، گفته است اگر رهبران ایران احساس کنند که بقایشان در خطر است، واکنشهای «نامتناسب» نشان خواهند داد.
در داخل امریکا نیز، ترامپ با فشار فزاینده از سوی دموکراتها و حتی بخشی از جمهوریخواهان روبهرو است. همزمان، تداوم جنگها در اوکراین و غزه و حالا گشودن یک جبهه جدید در ایران، پرسشهایی را درباره انسجام و منطق سیاست خارجی ترامپ برانگیخته است.
وزارت خارجه پاکستان حملات ایالات متحده بر تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی ایران را «بهشدت» محکوم کرد و آن را ناقض اصول حقوق بینالملل خواند.
این وزارتخانه در بیانیهای بر «حق مشروع» جمهوری اسلامی برای دفاع از خود تاکید کرد.
پاکستان گفت حملات امریکا «نگرانیهای جدی» اسلامآباد را درباره احتمال تشدید تنشها در منطقه برانگیخته است.
وزارت خارجه پاکستان تصریح کرده که ایران بر اساس منشور سازمان ملل متحد، حق مشروع دفاع از خود را دارد و حملات نظامی علیه تأسیسات آن کشور، «ناقض تمامی موازین بینالمللی» بهشمار میروند.
این بیانیه افزود: «افزایش بیسابقه تنش و خشونت بهدلیل تهاجمات جاری علیه ایران عمیقاً نگرانکننده است. هرگونه تشدید بیشتر تنشها، پیامدهای زیانباری برای منطقه و فراتر از آن در پی خواهد داشت.»
اسلامآباد همچنین بر ضرورت احترام به جان و اموال غیرنظامیان تأکید کرده و خواهان پایان فوری درگیریها شده است.
پاکستان از همه طرفها خواسته است به حقوق بینالملل، بهویژه حقوق بشردوستانه بینالمللی، پایبند باشند.
وزارت خارجه پاکستان در پایان بیانیهاش گفته است که تنها راهحل قابل دوام برای حل بحرانهای جاری در منطقه، بازگشت به میز مذاکره و توسل به دیپلماسی در چارچوب اصول و اهداف منشور سازمان ملل متحد است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد که برنامه هستهای جمهوری اسلامی تهدیدی برای امنیت بینالمللی است و ایران نباید اجازه دستیابی به سلاح هستهای را داشته باشد. استارمر گفت که ایالات متحده برای کاهش تهدید برنامه هستهای ایران دست به کار شد.
نخستوزیر بریتانیا همچنین وضعیت خاورمیانه را «ناپایدار» خوانده و از جمهوری اسلامی خواسته است که به میز مذاکره بازگردد.
استارمر در بیانیهای نوشت: «برنامه هستهای ایران تهدیدی جدی برای امنیت بینالمللی است. هرگز نباید به ایران اجازه داده شود به سلاح هستهای دست یابد و ایالات متحده برای کاهش این تهدید اقدام کرده است.»
او افزود: «وضعیت در خاورمیانه همچنان ناپایدار است و برقراری ثبات در منطقه یک اولویت به شمار میرود. ما از ایران میخواهیم به میز مذاکره بازگردد و راهحلی دیپلماتیک برای پایاندادن به این بحران بیابد.»
همزمان، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز گفت: «نباید به ایران اجازه داده شود که به سلاح هستهای دست پیدا کند، زیرا این امر تهدیدی برای امنیت بینالمللی خواهد بود.»
او افزود: «من از همه طرفها میخواهم که عقبنشینی کنند، به میز مذاکره بازگردند و از تشدید بیشتر تنش جلوگیری کنند.»