مارک روته، دبیرکل ناتو، روز چهارشنبه گفت که تمام اعضای این سازمان، از جمله ایالات متحده، «کاملاً متعهد» به حمایت از اوکراین برابر روسیه هستند. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا نیز گفته که ارسال موشکهای پاتریوت بیشتری به اوکراین را بررسی خواهد کرد.
موضع آشتیجویانهتر دونالد ترامپ در قبال روسیه، سوالاتی را در مورد تعهدات ایالات متحده به کییف برانگیخته است اما اظهارات تازه دبیرکل ناتو نشان میدهد که این سازمان به ادامه حمایت جمعی اعضای آن از اوکراین امیدوار شده است.
آقای روته گفت: «تمام ناتو، از جمله ایالات متحده، کاملاً متعهد است که از اوکراین در جنگ حمایت کند تا مطمئن شود که اگر توافق صلحی وجود داشته باشد، آن توافق صلح یا آتشبس پایدار و بادوام خواهد بود.»
با این حال، او گفت آنچه واضح است این که اعضای اروپایی ناتو مسئول بخش بیشتری از کمکهای نظامی به اوکراین خواهند بود و امریکا «در تبادل اطلاعات و همچنین پشتیبانی نظامی عملی» از جمله ارسال سیستمهای دفاع هوایی و پشتیبانی فنی از آن، مشارکت خواهد داشت.
در این میان، ترامپ موضعگیریهایش تردیدها درباره ادامه حمایت واشنگتن از کییف را برانگیخته است، روز چهارشنبه گفت که ارسال موشکهای پاتریوت به اوکراین برای دفاع در برابر حملات فزاینده روسیه را بررسی خواهد کرد.
او این اظهارات را پس از دیدار ۵۰ دقیقهای با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در حاشیه اجلاس ناتو در لاهه مطرح کرد. ترامپ در این دیدار که مثبت خوانده شده، جنگ اوکراین را «دشوارتر از سایر جنگها» توصیف کرده است.
ترامپ در کنفرانس مطبوعاتیای گفت که «به دست آوردن پاتریوتها بسیار دشوار است» اما «خواهیم دید که آیا میتوانیم تعدادی از آنها را در دسترس قرار دهیم یا خیر».
ترامپ پیش از این هیچ نشانهای از از سرگیری ارسال سلاح به اوکراین که سلف او جو بایدن پس از آغاز تهاجم تمام عیار روسیه در سال ۲۰۲۲ آغاز کرده بود، نشان نداده بود. اظهارات تازه او، امیدواری در کییف و سایر اعضای ناتو برای حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه را بیشتر کرده است. امریکا بزرگترین تامین کننده مالی و نظامی اوکراین در این جنگ بوده است.
هرچند هیچ یک از این کشورها در مورد ارتباط خرید این جنگندههای پیشرفته امریکایی با نقش این جتها در عملیات نظامی اسرائیل در ایران چیزی نگفتهاند، اما احتمالاً موفقیت آنها در گریز از پدافند هوایی ایران و بمباران اهداف تعیین شده، در این تصمیم تاثیرگذار بوده است.
کانادا به دلیل تنش سیاسی با حکومت ترامپ، خرید ۸۸ فروند اف-۳۵ به ارزش ۳۳ میلیارد دالر کانادایی را به تاخیر انداخته بود اما با اعلام جدید نخستوزیر این کشور، به نظر میرسد که اوتاوا با نهایی کردن خرید این جنگنده ها روابط خود را با واشنگتن بهبود میبخشد.
کییر استارمر روز چهارشنبه گفت که بریتانیا با خرید ۱۲ فروند جنگنده اف-۳۵به ماموریت هستهای مشترک هوابرد ناتو خواهد پیوست؛ اقدامی که حرکت عمدهای در بازدارندگی هستهای بریتانیا محسوب میشود.
حکومت بریتانیا این اقدام را «بزرگترین حرکت برای تقویت جایگاه هستهای بریتانیا» نامیده است.
استارمر این خبر را در جریان شرکت در اجلاس ناتو در هلند اعلام کرد.
همزمان، نخست وزیر کانادا نیز روز چهارشنبه گفت که بررسی طرح این کشور برای سفارش جتهای جنگنده اف-۳۵ امریکایی از شرکت لاکهید مارتین، تا پایان تابستان تکمیل خواهد شد.
کارنی در ماه مارچ امسال دستور بررسی قرارداد خرید ۸۸ جنگنده اف-۳۵ را صادر کرد.
در سوئیس روز چهارشنبه اعلام شد که این کشور برای خرید اف-۳۵، در حال مذاکره با امریکا است.
سوئیس در سال ۲۰۲۱ با هزینه ۷.۴ میلیارد دالر تصمیم به خرید ۳۶ جنگنده اف-۳۵ گرفت؛ تصمیمی که در این کشور بیطرف بحثبرانگیز شد. مخالفان با جایگزینی جتهای قدیمی اف-۱۸ این کشور با اف-۳۵ مخالفت کرده و میگفتند که سوئیس برای دفاع از قلمرو خود به هواپیماهای جنگی پیشرفته نیازی ندارد. اما مارتین فیستر، وزیر دفاع سوئیس میگوید کشورش دیگر نمیتواند با جنگندههای اف-۱۸ از حریم هوایی و جمعیت خود محافظت کند.
کشورهای عضو ناتو روز چهارشنبه موافقت کردند که به درخواست امریکا، هزینههای نظامی خود را از ۲ درصد به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۵ افزایش دهند.
اعضای ناتو در بیانیه مشترکی اعلام کردند که «در مواجهه با تهدیدها و چالشهای امنیتی عمیق، به ویژه تهدید بلندمدت روسیه برای امنیت اروپا-آتلانتیک و تهدید پایدار تروریسم، متحد هستند.»