مهلت خروج برای افغان‌های دارنده کارت گواهی ثبت‌نام در پاکستان پایان یافت

براساس آمارهایی که برخی نهادها در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار داده‌اند، در فاصله‌ی ۱ تا ۷ سرطان ۱۴۰۴، مجموعاً ۱۳۷ هزار و ۸۲۲ نفر از ایران به افغانستان بازگشته‌اند. از این میان، شمار زنان بیش از ۴۰ هزار نفر گزارش شده و حدود ۱۶ هزار و ۶۰۰ کودک زیر پنج سال نیز در میان بازگشت‌کنندگان قرار داشته‌اند؛ آماری که به‌گونه‌ای تقریباً برابر میان دختران و پسران تقسیم می‌شود. همچنین، بیش از ۹۷ هزار مرد در این بازه زمانی از ایران اخراج شده یا به‌صورت داوطلبانه به کشور بازگشته‌اند.

این ترکیب جمعیتی، در مقایسه با موج‌های پیشین بازگشت مهاجران، دگرگونی آشکاری را به تصویر می‌کشد. اگرچه مردان همچنان بخش عمده‌ی جمعیت بازگشتی را تشکیل می‌دهند، اما اکنون نزدیک به یک‌سوم کل بازگشت‌کنندگان را زنان و بیش از یک‌دهم را کودکان خردسال تشکیل می‌دهند. در مجموع، حدود ۴۱ درصد از بازگشت‌کنندگان در این بازه زمانی را زنان و کودکان تشکیل داده‌اند؛ آماری که حاکی از درگیر شدن گسترده‌ی خانواده‌ها در این مرحله از بحران مهاجرت است.

بازگشت‌ فزاینده در میانه هفته

روند بازگشت در روزهای میانی هفته با شتاب چشم‌گیری افزایش یافت. در فاصله‌ی ۳ تا ۶ سرطان ۱۴۰۴، هم‌زمان با اعلام آتش‌بس میان ایران و اسرائیل، شمار عبورکنندگان از گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه از مرز ۱۸ هزار نفر در روز فراتر رفت و تنها در تاریخ ۶ سرطان، این رقم به نزدیک به ۳۶ هزار نفر رسید.

100%

در همین بازه‌ی زمانی، ورود زنان و کودکان نیز به بالاترین سطح خود رسید. به‌عنوان نمونه، در تاریخ ۲۶ جون، بیش از ۵٬۶۰۰ زن و دست‌کم ۱٬۷۰۰ کودک خردسال از طریق مرز وارد افغانستان شدند. چنین حجمی از بازگشت زنان و کودکان در فاصله‌ی چند روزه، در سال‌های اخیر بی‌سابقه گزارش شده است.

مقام‌های محلی در ولایت هرات از فشار سنگین بر ظرفیت‌های اسکان، خدمات صحی و روند رسیدگی‌های اولیه خبر داده‌اند. به‌گفته‌ی این منابع، ورود هزاران خانواده تنها در عرض چند روز، نهادهای امدادی و ساختارهای حکومتی را با چالش‌های جدی و فزاینده مواجه ساخته است.

در کنار نهادهای امدادی، شماری از شرکت‌های خصوصی نیز مسئولیت تهیه غذا، حمل‌ونقل و تأمین برخی منابع اولیه را بر عهده گرفته‌اند. منابع محلی می‌گویند که مقام‌های طالبان نیز وظیفه‌ی هماهنگی و جمع‌آوری کمک‌ها را در گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه به عهده دارند.

با وجود این اقدامات، ناظران نسبت به کمبود شدید امکانات در محل هشدار داده‌اند. به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر مانند کودکان، زنان باردار و سالمندان، همچنان با چالش‌های جدی در زمینه‌ی دسترسی به سرپناه، مراقبت‌های صحی و تغذیه روبه‌رو هستند.

حال‌وش گفته است این گزارش را بر اساس روایت مستقیم مخاطبان پیامک و بررسی محتوای رسمی پیام، تنظیم کرده است.

بر اساس این گزارش، یکی از دریافت‌کنندگان پیامک، مردی ۳۵ ساله متولد ایران با چهار فرزند، خانه، موتر و سابقه چند دهه اقامت در ایران است. او به حال‌وش گفته که هرگز افغانستان را ندیده و نمی‌داند اکنون باید چه کار کند.

100%

حال‌وش افزوده است که این افراد، با وجود داشتن زندگی تثبیت‌شده، ناگهان در معرض اخراج از اردوگاه‌ها قرار گرفته‌اند و این اقدام آنان را میان دو راهی ترک همه‌چیز یا مواجهه با فشار و برخوردهای سخت‌گیرانه قرار داده است.

در روزهای اخیر، جمهوری اسلامی پس از آتش‌بس با اسرائیل، اخراج و فشارها علیه مهاجران افغان را تشدید کرده است.

در حدود یک هفته گذشته، ده‌ها هزار مهاجر افغان از ایران اخراج شده‌اند. این مهاجران از بدرفتاری ماموران ایرانی نیز شکایت می‌کنند.

کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران در خبرنامه‌ای نوشت که از این میان نزدیک به هزرا نفر به ولایت‌های بدخشان، تخار، قندوز، بغلان، بلخ و سرپل منتقل شده‌اند.

در خبرنامه طالبان آمده است که این مهاجران مجموعا ۱۲ میلیون و ۱۵۸ هزار افغانی کمک دریافت کرده‌اند.

پیش از این منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که وز جمعه ۱۶ هزار نفر و روز شنبه حدود ۱۳ ‌هزار مهاجر افغان از ایران اخراج شده‌اند. تعداد مهاجران اخرج شده در پنجم سرطان به ۳۶ هزار نفر رسیده بود

جمهوری اسلامی ایران پس از آتش‌بس با اسرائیل روند اخراج مهاجران افغان را به شدت افزایش داده است. بربنیاد گزارش‌ها، در این بازه زمانی بیش از ۱۱۰ هزار افغان از ایران اخراج شده‌اند.

جبهه آزادی افغانستان یکشنبه، هشتم سرطان در واکنش با افزایش چشمگیر روند اخراج مهاجران افغان در روزهای پسین نوشت با آنکه بحران انسانی افغانستان به روشنی به جهان معلوم است، اما پناهجویان افغان همچنان در کشورهای میزبان با بدرفتاری، بازداشت و اخراج روبه‌رو هستند.

این جبهه تصریح کرد که افغانستان تحت تسلط طالبان در شرایط وخیم قرار دارد. سرکوب گروه‌های قومی، اقلیت‌های مذهبی و نبود حاکمیت قانون از مواردی است که امکان بازگشت امن را از مهاجران افغان گرفته است.

در خبرنامه جبهه آمده، تا زمانی که افغانستان تحت سلطه گروه طالبان است، هیچ نوع ضمانتی مبنی بر مصئونیت جانی و حفظ کرامت انسانی مهاجران در کشور وجود ندارد.

این جریان سیاسی نظامی مخالف طالبان خاطرنشان کرد که پس از به قدرت رسیدن طالبان در کشور، میلیون‌ها افغان به دلیل ناامنی، سرکوب سیاسی و از بین رفتن آزادی‌های شهروندی ناگزیر به ترک وطن خود شدند.

با این حال، جبهه آزادی افغانستان از همه کشورهای اسلامی، به ویژه از کشورهای همسایه خواست در کنار پایبندی به تعهدات بین‌المللی خود به مسئولیت‌های دینی و اسلامی نیز، در قبال مهاجران عمل کنند.

جبهه آزادی همچنین از ملل متحد، نهادهای مرتبط و جامعه بین‌المللی خواست که برای حمایت از مهاجران افغان در سراسر جهان، اقدامات فوری، ملموس و موثری را روی‌دست گیرند.

این مرکز که «انصاف؛ مرکز خدمات و تسهیلات یکپارچه زنان» نام دارد، با همکاری دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان، کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و نهاد همکار آن «اِی‌پی‌بی‌اِچ‌او» راه‌اندازی شده است.

در اعلامیه‌ای که از سوی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان منتشر شده، آمده است که این مرکز فضای امن برای زنان کارآفرین ـ به‌ویژه زنان بازگشته و بی‌جا‌شده ـ فراهم کرده است؛ جایی که آنان می‌توانند با بهره‌گیری از آموزش، مشاوره و پشتیبانی در زمینه کسب‌وکار، ایده‌های خود را به ایده‌های پایدار اقتصادی تبدیل کنند.

عرفات جمال، نماینده ویژه کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در افغانستان، در مراسم گشایش این مرکز گفت: «از ایستادگی و مقاومت این زنان عمیقاً الهام می‌گیرم. این مرکز تنها محلی برای تجارت نیست، بلکه جایی است که زنان در آن احساس امنیت، دیده‌شدن و توانمندی می‌کنند.»

بر پایه آمار نهادهای رسمی بین‌المللی، تنها در شش ماه گذشته ۲۲ درصد از کسانی که از پاکستان به افغانستان اخراج شده‌اند، زنان بوده‌اند. همچنین در جریان موج گسترده اخراج مهاجران افغان از ایران، ۲۹.۲ درصد از بازگشت‌کنندگان را زنان تشکیل داده‌اند.