عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگویی با شبکه سیبیاس امریکا اعلام کرد که آسیب به تاسیسات فردو «سنگین و جدی» بوده و این تاسیسات فعلا قابل استفاده نیست. او گفت سازمان انرژی اتمی در حال ارزیابی میزان خسارتهاست و هیچکس در حال حاضر تصویر دقیقی از وضعیت ندارد.
عراقچی درباره احتمال ازسرگیری غنیسازی ظرف چند ماه، گفت که با توجه به بومیبودن فناوری هستهای، ایران قادر است زیرساختها را بازسازی کند و برنامه غنیسازی را ادامه دهد.
او تاکید کرد که این صنعت با وجود حملات، همچنان «غرور ملی» ایرانیان است و کنار گذاشته نخواهد شد.
عراقچی همچنین با اشاره به تحریمها، خرابکاریها و ترور دانشمندان هستهای گفت که جمهوری اسلامی هرگز بهدنبال سلاح هستهای نبوده و برنامهاش همچنان صلحآمیز است.
او بر حق مردم ایران برای بهرهمندی از انرژی هستهای تاکید کرد و گفت غرب باید این واقعیت را بپذیرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز سهشنبه با تاکید بر موفقیت عملیات نظامی این کشور علیه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی، گفت ایران بهشدت تضعیف شده و تحت تحریمهای فلجکننده قرار دارد، و افزود: «ما هرچه بخواهیم، از ایران میگیریم.»
ترامپ در جمع خبرنگاران در ایالت فلوریدا گفت جمهوری اسلامی از حملات اخیر امریکا آسیب شدیدی دیده و سالها طول خواهد کشید تا بتواند زیرساختهای نابودشده را بازسازی کند.
او تاکید کرد: «ما با ایران موفقیت فوقالعادهای داشتیم. آنها اصلا خوشحال نبودند... آنجا نابود شده. سالها کسی نمیتواند حتی واردش شود.»
رئيسجمهور امریکا در پاسخ به سوالی درباره احتمال امضای توافق هستهای با تهران گفت که این موضوع دیگر در اولویت دولتش نیست، اما افزود: «ما هرچه بخواهیم، از ایران میگیریم.»
ترامپ همچنین گفت تحریمها علیه جمهوری اسلامی بسیار شدید و «گزنده» است و شرایط اقتصادی و سیاسی تهران را فلج کرده است.
او گفت: «خیلی برایشان سخت است که بتوانند تحت این تحریمها کاری کنند. امیدوارم روزی برسد که بتوانیم کنار بیاییم و آنها کشورشان را بازسازی کنند.»
خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام امریکایی گزارش داد که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته مینهای دریایی را روی شناورهایی در خلیج فارس بارگیری کردهاند؛ اقدامی که به گفته این مقامها، میتواند نشانهای از آمادگی تهران برای بستن تنگه راهبردی هرمز باشد.
این مقامهای امریکایی، که نامشان بهدلیل محرمانه بودن اطلاعات فاش نشده، تایید کردند که این تحرکات پس از حمله موشکی اسرائیل به ایران در ۲۳ جوزا آغاز شده بود و از سوی سرویسهای اطلاعاتی ایالات متحده شناسایی شد.
بهنوشته رویترز، این مینها هنوز در تنگه هرمز مستقر نشدهاند، اما اقدام تهران نگرانیهایی جدی در واشنگتن درباره بسته شدن یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان ایجاد کرده است.
حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان از تنگه هرمز عبور میکند و هرگونه انسداد در این مسیر میتواند بازار جهانی انرژی را بهشدت دچار بحران کند. با این حال، بازارها فعلا واکنش آرامی داشتهاند و قیمت نفت پس از حملات امریکا به تاسیسات هستهای ایران بیش از ۱۰ درصد کاهش یافته است.
تصمیم سیاسی نیمهکاره
در تاریخ دوم سرطان، رسانههای داخل ایران اعلام کردند که مجلس شورای اسلامی با طرحی برای بستن تنگه هرمز موافقت کرده است.
با این حال، این مصوبه الزامآور نیست و تصمیم نهایی در این زمینه به عهده شورای عالی امنیت ملی است. طی سالهای گذشته، جمهوری اسلامی بارها تهدید به بستن این گذرگاه کرده اما تاکنون هیچگاه آن را عملی نکرده است.
به نوشته رویترز، هنوز مشخص نیست که مینهای بارگیریشده چه زمانی در جریان جنگ هوایی ایران و اسرائیل روی شناورها قرار گرفتهاند و آیا پس از آن تخلیه شدهاند یا خیر.
منابع امریکایی همچنین به رویترز گفتند احتمال دارد این اقدام بخشی از عملیات فریب جمهوری اسلامی برای تحت فشار قرار دادن واشنگتن بوده باشد، بیآنکه قصدی واقعی برای انسداد تنگه وجود داشته باشد.
واکنش واشنگتن و موقعیت نظامی منطقه
یکی از مقامات کاخ سفید در واکنش به این گزارش گفت: «به لطف اجرای موفق عملیات 'چکش نیمهشب' بهدست رئيسجمهور، تنگه هرمز باز مانده، آزادی کشتیرانی برقرار شده و ایران بهشدت تضعیف شده است.»
در همین حال، تمام ناوهای ضد مین امریکا در روزهای پیش از حملات هوایی به ایران بهطور موقت از بحرین خارج شده بودند تا از حمله احتمالی تهران به مقر ناوگان پنجم در امان بمانند. ناوگان پنجم نیروی دریایی امریکا مسئول حفاظت از مسیرهای تجاری در منطقه است.
اهمیت استراتژیک تنگه هرمز
تنگه هرمز در باریکترین نقطهاش تنها ۳۴ کیلومتر عرض دارد و مسیر کشتیرانی در آن در هر جهت تنها حدود سه کیلومتر است. اکثر نفت صادراتی عربستان، امارات، کویت و عراق، و همچنین گاز مایع قطر، از این مسیر به جهان منتقل میشود.
ایران نیز بیشتر نفت خود را از همین مسیر صادر میکند، که در تئوری انگیزه تهران برای بستن تنگه هرمز را کاهش میدهد. اما گزارشهای اطلاعاتی امریکا نشان میدهد که جمهوری اسلامی امکانات قابلتوجهی برای بستن تنگه در اختیار دارد، از جمله بیش از پنج هزار مین دریایی قابل استقرار با قایقهای تندرو.
رویترز در پایان گزارش خود تاکید میکند که هرچند واکنش فوری جمهوری اسلامی به حملات امریکا محدود به شلیک موشک به پایگاهی در قطر بود، اما واشنگتن همچنان نگران اقدامات تلافیجویانه گستردهتری از سوی جمهوری اسلامی است.
فرستاده ویژه روسیه برای افغانستان طالبان را متحدی با اهداف مشترک خواند و خواستار پشتیبانی از این گروه در راستای مبارزه با تروریسم بینالمللی شد. ضمیر کابلوف میگوید طالبان باید حمایت شود تا این گروه بتواند «کانونهای کوچک تروریسم بینالمللی را با موفقیت سرکوب کنند.»
ضمیر کابلوف روز سهشنبه، ۱۰ سرطان در گفتوگو با خبرگزاری تاس روسیه گفت که به دلیل تهدیدهای تروریستی در افغانستان، نباید طالبان را مورد «سرزنش و انتقاد» قرار داد.
فرستاده ویژه روسیه گفته است که گروه داعش در زمان حضور نظامی ناتو در افغانستان مستقر شد و در آن زمان هم طالبان علیه این گروه مبارزه کرده است. او گفت: «بنابراین، این انتقاد [از موجودیت تهدیدهای تروریستی در خاک افغانستان] و سرزنش متوجه مقامهای افغانستان(حکومت طالبان) نیست.»
ضمیر کابلوف همچنین تاکید کرد: «در این مورد خاص، [مقامهای طالبان] متحدان عینی ما هستند که باید از آنها حمایت کنیم، تا بتوانیم آنها را از هر نظر مسلح کنیم، تا با موفقیت این کانونهای کوچک تروریسم بینالمللی را سرکوب کنند.»
در همین حال، دیمیتری ژیرنوف، سفیر روسیه در کابل هم در گفتوگو با تاس گفته است که نمیتوان حکومت طالبان را براساس آنچه در دوران جنگ با حکومت جمهوریت انجام نداده، مورد ارزیابی قرار داد.
او گفته است: «طالبان با داعش بهصورت قاطعانه و سختگیرانه مبارزه میکند.»
فعالیت گروههای «تروریستی» از جمله داعش، القاعده، تحریک طالبان پاکستان و چندین گروه دیگر چالش جدی سر راه تعامل حکومت طالبان با جهان به شمار میرود.
با وجود درخواستهای مکرر جامعه بینالمللی از طالبان برای مبارزه با گروههای هراسافگن، طالبان هنوز ارتباط خود با شماری از گروههای «تروریستی» از جمله القاعده و تحریک طالبان پاکستان قطع نکرده است.
به تازگی مجله لانگ وار ژورنال در یک گزارش تازهاش اعلام کرده است که طالبان با شاخه خراسان داعش مبارزه میکند، اما گروههای شورشی مانند القاعده، حزب اسلامی ترکستان و تحریک طالبان پاکستانی با حمایت قاطع طالبان در افغانستان فعالیت دارند.
این گزارش افزوده که القاعده دستکم در ۱۲ ولایت افغانستان اردوگاههای آموزشی دارد.
با وجود این، روسیه روابط خود را با طالبان گسترش داده است. اخیرا روسیه طالبان را از فهرست گروههای تروریستی خارج کرد و روابط دیپلوماتیک دو طرف هم در سطح سفیر ارتقاع یپدا کرد. حکومت طالبان هم روز گذشته سهشنبه، ۱۰ سرطان مولوی گل حسن، قنسول سابق این گروه در کویته پاکستان را به عنوان سفیر این گروه به مسکو فرستاد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز سهشنبه اعلام کرد که اسرائیل با شروط لازم برای نهاییسازی یک آتشبس ۶۰ روزه موافقت کرده است و از حماس نیز خواست که آن را بپذیرد. او گفت که «در این مدت ما با همه طرفها برای پایان دادن به جنگ همکاری خواهیم کرد.»
او افزود: «قطریها و مصریها، که برای کمک به برقراری صلح تلاش زیادی کردهاند، این پیشنهاد نهایی را ارائه خواهند داد. امیدوارم حماس به خاطر سعادت خاورمیانه این توافق را بپذیرد، زیرا توافقی بهتر از این به دست نخواهد آورد.»
به گفته رئیس جمهور امریکا، این توافق پس از یک نشست طولانی میان نمایندگان او و اسرائیل به دست آمده است.
دنمارک اعلام کرد خدمت سربازی را به زنان نیز گسترش میدهد. این اقدام در راستای تلاش این کشور اسکاندیناوی برای جذب نیروی بیشتر و تقویت توان دفاعی در شرایط پرتنش امنیتی اروپا صورت میگیرد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۰ سرطان گزارش داد بر اساس قانونی که در جون سال ۲۰۲۳ در پارلمان دنمارک تصویب شد، از اول جولای ۲۰۲۵، تمامی زنانی که به سن ۱۸ سالگی میرسند، موظف خواهند بود برای شرکت در روزهای ارزیابی و امکان مشمول شدن در نظام عسکری، ثبتنام کنند. مشابه فرآیندی که تاکنون فقط برای مردان در این کشور اجرا میشد.
تا پیش از این، زنان دنمارک میتوانستند داوطلبانه به ارتش بپیوندند.
سال گذشته، زنان حدود ۲۴ درصد از کل نیروهای تازهوارد به ارتش را تشکیل دادند.
تغییر در ساختار و تجهیزات برای زنان
کاترینه، یکی از سربازان گارد سلطنتی دنمارک، بدون گفتن نام خانوادگیاش به خبرگزاری رویترز گفت: «در شرایط کنونی جهان، لازم است تعداد سربازان وظیفه افزایش یابد و من فکر میکنم زنان هم باید مانند مردان در این روند سهم داشته باشند.»
در دنمارک، ابتدا داوطلبان برای سربازی ثبتنام میکنند و سپس باقیمانده نیروی مورد نظر از طریق قرعهکشی تامین میشود.
ارتش دنمارک در حال حاضر مشغول انجام اصلاحاتی در قرارگاهها و تجهیزات خود است تا شرایط مناسبتری برای زنان فراهم شود.
کاترینه گفت: «چیزهای زیادی هست که باید بهبود یابد؛ بهویژه در زمینه تجهیزات. در حال حاضر همه چیز برای مردان طراحی شده: کولهپشتیها شاید زیادی بزرگ باشند و یونیفورمها هم همینطور.»
افزایش مدت خدمت و شمار سربازان
دنمارک که هفته گذشته همراه با دیگر متحدان خود در پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) با افزایش بودجه نظامی موافقت کرد، برنامه دارد تا مدت دوره سربازی اجباری را از چهار ماه کنونی به ۱۱ ماه در سال ۲۰۲۶ افزایش دهد.
همچنین قرار است تعداد نیروهای مشغول به خدمت سربازی از حدود پنج هزار نفر فعلی به هفت هزار و ۵۰۰ نفر در سال ۲۰۳۳ برسد.
دولت دنمارک بر این باور است که افزایش شمار مشمولان و مدت خدمت میتواند به تقویت آمادگی دفاعی و جبران کمبود نیرو در ارتش کمک کند.
در همین راستا، آموزشهای تخصصی و برنامههای جذب در واحدهای گوناگون نیز در حال بازنگری هستند تا پاسخگوی نیازهای ارتش مدرن دانمارک باشند.
