مطالب بیشتر
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین اعلام کرد که در گفتوگو با دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا درباره سامانههای دفاع هوایی گفتوگو کرده است. او گفت توافق شده تا اوکراین و امریکا برای افزایش توانایی کییف در «دفاع از آسمان» در برابر تشدید حملات روسیه، با یکدیگر همکاری کنند.
زلنسکی جمعه ۱۳ سرطان در پیامی در تلگرام افزود که در این تماس، درباره تولید مشترک دفاعی، خریدهای مشترک و سرمایهگذاریهای دوجانبه نیز گفتوگو کرده است.
اوکراین مدتهاست که از واشنگتن درخواست کرده تا موشکها و سامانههای بیشتری از نوع پاتریوت را به این کشور بفروشد؛ سامانههایی که کییف آنها را برای دفاع از شهرهایش در برابر حملات فزاینده هوایی روسیه، حیاتی میداند.
تصمیم واشنگتن به توقف ارسال برخی از محمولههای تسلیحاتی به اوکراین، با هشدارهایی از سوی کییف همراه شد و مقامات اوکراینی اعلام کردند این اقدام توان دفاعی اوکراین در برابر حملات هوایی و پیشرویهای میدانی روسیه را تضعیف خواهد کرد.
آلمان اعلام کرده است که در حال مذاکره برای خرید سامانههای پاتریوت برای جبران کردن این اقدام امریکا است.
یک منبع مطلع اوکراینی به رویترز گفت که نسبت به از سرگیری تامین موشکهای پاتریوت از سوی امریکا خوشبین است.
او گفتوگوی زلنسکی و ترامپ را «بسیار خوب» توصیف کرد.
وبسایت امریکایی اکسیوس به نقل از منابع ناشناس گزارش داد این تماس تلفنی حدود ۴۰ دقیقه طول کشیده و ترامپ به زلنسکی گفته که بررسی خواهد کرد کدام سلاحهای امریکایی که قرار بوده به اوکراین ارسال شوند، در حال حاضر متوقف شدهاند، اگر اصلاً توقفی رخ داده باشد.
این گفتوگو یک روز پس از آن صورت گرفت که ترامپ گفت گفتوگویش با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، ناامیدکننده بوده است.
ساعاتی پس از گفتوگوی ترامپ با پوتین در پنجشنبه، روسیه شدیدترین حمله پهپادی جنگ تا کنون را علیه پایتخت اوکراین انجام داد.
زلنسکی این حمله را «عمدا گسترده و بیرحمانه» توصیف کرد.
مجله آلمانی اشپیگل نیز جمعه به نقل از منابع دولت برلین گزارش داد که ترامپ پنجشنبه با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان گفتوگو کرده و دو طرف درباره وضعیت اوکراین از جمله تقویت دفاع هوایی این کشور و همچنین مسائل تجاری گفتوگو کردهاند.
پیشتر، کییف باتریهای پاتریوت و مهمات آنها را در قالب کمکهای نظامی از دولت جو بایدن دریافت کرده بود.
ترامپ از بایدن بهدلیل ارسال سلاح به اوکراین بدون دریافت هیچ امتیازی در مقابل، بهشدت انتقاد کرده بود و از زمان روی کار آمدنش، تغییراتی اساسی در روابط با کییف ایجاد کرده است.
حدود ۹۰ نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری در بیانیهای تصمیم روسیه در رسمیت شناسی اداره طالبان را نقض حقوق بشر خواندند. این نهادها از مسکو خواستند تا در تصمیم خود بازنگری کرده و در کنار مردم افغانستان بایستد.
این نهادها و جنبشهای مدنی و اعتراضی روز جمعه، ۱۳ سرطان در اعلامیهای موضع روسیه در قبال حاکمیت طالبان در افغانستان را «بیتوجهی نسبت به اراده و رنج میلیونها افغان» عنوان کردند.
در اعلامیه آنها آمده است که طالبان نماینده مردم افغانستان نیست و این گروه بدون هیچ روند قانونی یا انتخابات به قدرت رسیده است.
در این اعلامیه همچنین به وضعیت زنان و دختران تحت حاکمیت طالبان، تهدیدات علیه خبرنگاران و نظامیان پیشین و نیروهای امنیتی در این کشور اشاره شده و آمده است که اقدام روسیه مشروعیتبخشی به خشونت و حذف کامل اصل عدالت است.
نهادهای مدنی و جنبشهای اعتراضی همچنین به پیامدهای این تصمیم اشاره کرده و گفتهاند که این اقدام احتمالا کشورهای دیگر را نیز به سوی عادیسازی روابط با طالبان ترغیب میکند.
با اقدام روسیه در رسمیتشناسی اداره طالبان، انتقادهایی علیه امرالله صالح، معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان به دلیل تعریفها و تمجیدهای سابقش از ولادیمیر پوتین، مطرح شده است. حامیان آقای صالح خواستند تا او درباره «نتایج سفرهای پنهانی خود به روسیه» شفافسازی کند.
امرالله صالح با تحسین از ولادیمیر پوتین و دیدگاههای او درباره نظم نوین جهانی، انتظار داشت روسیه در حمایت از منافع مورد نظر او برای افغانستان نقش مثبت ایفا کند اما با رسمیت شناسی طالبان توسط مسکو، این امیدها بینتیجه ماند و واکنشهای حامیان او را برانگیخت.
او در یکی از این یادداشتها در شبکه اجتماعی اکس نوشته بود که ولادیمیر پوتین موفق شده است بیشتر اهداف استراتژیک خود را در عملیات ویژه نظامی علیه اوکراین محقق کند. امرالله صالح در ماه فبروری در یادداشتی روسیه را «برنده جنگ» اعلام کرده بود.
آقای صلح همچنین در یادداشتی به بازسازی اعتماد به تسلیحات روسی و ظهور نظم نوین جهانی چندقطبی اشاره کرده بود که به گفته او، با منافع افغانستان همسو است.
او در مطلبی دیگری تحت عنوان «پیروزی پوتین در روایتها و اهمیت آن برای افغانستان» نوشته: «افغانستان در دورهای به سر میبرد که با هویت ملی و منافع ملی تعریف میشود. هر دو این ویژگیها با مضامینی که پوتین به عنوان ستون اصلی پیامش به جهان گذاشته، همراستا هستند.»
با این حال منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که امرالله صالح برای جلب حمایت روسیه به آموزش زبان روسی نیز آغاز کرده بود. آقای صالح همچنین یکی از یادداشتهای خود را در شبکههای اجتماعی در تمجید از ولادیمیر پوتین، به زبان روسی نوشته است.
موضع قبلی این مقام پیشین حکومت افغانستان همچنین مورد انتقاد برخی از حامیان او قرار گرفته است. نجیب بارور یادداشتی در شبکه فیسبوک خود نوشت: «وقتش است که احمد مسعود و امرالله صالح نتایج سفرهای مکرر و پنهانی خود به روسیه را توضیح بدهند. اینها چه خواب دیده بودند که ۲۴ ساعت به سمت پوتین در دویدن بودند؟»
با به رسمیت شناخته شدن اداره طالبان از سوی روسیه اما امرالله صالح هیچ واکنشی به موضع رسمی مسکو نداشت و تنها در شبکه اجتماعی اکس نوشت که طالبان «سرنگون» و افغانستان احیا خواهد شد.
با این حال، این تصمیم روسیه نشان داد که ارزیابی امرالله صالح از نقش ولادیمیر پوتین در حمایت از «منافع افغانستان» اشتباه بوده و امیدهای او بر اساس خطاهای محاسباتی شکل گرفته است.
روسیه طالبان را به رسمیت شناخت؛ اما این رسمیتشناسی ممکن است ارتباط چندانی با طبیعت حکومتداری طالبان نداشته باشد. سیاستهای طالبان تغییر نکرده و به نظر نمیرسد که روسیه در طالبان ویژگی خاصی دیده باشد که باعث این اقدام شده باشد.
این تصمیم میتواند یک دلیل دیگر داشته باشد: واکنشی در برابر امریکا و تلاشی برای کسب نفوذ و دسترسی اطلاعاتی بیشتر درباره گروههایی که از نظر روسیه تهدید امنیتی محسوب میشوند.
روسیه نگران تحولات منطقه است. پس از حمله اسرائیل به ایران و جنگ دوازده روزه میان دو کشور، روشن شد که شرایط منطقهای به سمت بیثباتی بیشتر در حال حرکت است. این احتمال وجود دارد که گروههای افراطی مانند داعش خراسان و دیگر جریانها دوباره فعال شوند، چرا که تحولات خاورمیانه همواره بر افغانستان اثرگذار بوده است. هر بار که تنشها میان کشورهای منطقه و اسرائیل بالا گرفته یا بحران فلسطین تشدید شده، زمینه برای گسترش گروههای تندرو اسلامی در افغانستان و منطقه فراهم شده است.
تجربه دهه ۱۹۸۰ میلادی نشان داده که در دوران تشدید درگیریها در خاورمیانه، موجی از جهادگرایان عرب وارد افغانستان شد و از این کشور بهعنوان پایگاهی برای توسعه جهاد استفاده کردند. اکنون نیز این گروهها ممکن است افغانستان را مکان مناسبی برای فعالیت، همدلی و آرامش نسبی تلقی کنند.
این موضوع، نگرانی جدی برای روسیه به همراه دارد؛ بهویژه با توجه به ترکیب جمعیتی مسلمان در داخل روسیه، که ممکن است در معرض تأثیرپذیری از ایدئولوژیهای افراطی این گروهها قرار بگیرند و تهدیدی امنیتی برای روسیه ایجاد کنند.
رسمیتشناسی طالبان، به روسیه این امکان را میدهد که نظارت امنیتی و اطلاعاتی دقیقتری در افغانستان داشته باشد و بتواند از طالبان اطلاعات لازم درباره گروههای فعال در منطقه دریافت کند یا از آنها بخواهد که کنترل بیشتری بر این گروهها اعمال کنند. این در حالی است که روسیه همواره بدبین بوده و گمان دارد که ممکن است از گروههای افراطی و تروریستی مستقر در افغانستان، علیه منافع روسیه استفاده شود.
ناامیدی از صلح در اوکراین
با وجود گفتگوهای متعدد برای برقراری صلح در اوکراین، و با اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، وعده داده که میان روسیه و اوکراین صلح برقرار خواهد کرد، تحقق این امر بعید به نظر میرسد. برخی تحلیلگران، از جمله جان میرشایمر، استاد دانشگاه در امریکا، معتقدند که آینده این جنگ در میدان نبرد رقم خواهد خورد.
به نظر میرسد مسکو از رسیدن به یک صلح معنادار با اوکراین در آینده نزدیک ناامید شده و بر این باور است که ممکن است دموکراتها بار دیگر در امریکا به قدرت برسند و سیاست حمایت از اوکراین را ادامه دهند.
دموکراتها خواهان ادامه حمایت از اوکراین هستند و برخی از آنها معتقدند که این جنگ میتواند روسیه را بهعنوان یک رقیب جهانی امریکا تضعیف کند و مانع از تحقق بلندپروازیهای امپراتوریگرایانه مسکو شود. روسیه نمیخواهد در حالی که درگیر یک جنگ پرهزینه و نامشخص با اوکراین است، با تهدیدی دیگر از سوی گروههای افراطی مانند داعش روبهرو شود، تهدیدی که ممکن است حتی به داخل روسیه نیز سرایت کند و موجب ناامنی روانی و سیاسی در این کشور شود.
بنابراین، ممکن است رسمیتشناسی طالبان اقدامی پیشگیرانه از سوی روسیه برای کنترل بیشتر اوضاع افغانستان و کاهش نفوذ امریکا بر طالبان باشد.
شکست «اجماع» در شورای امنیت
رسمیتشناسی طالبان توسط روسیه، موضوع دیگری را نیز برجسته میسازد: شکسته شدن اجماع در شورای امنیت سازمان ملل در قبال افغانستان. نشستهای دوحه که باری با حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، برگزار شد، در تلاش برای رسیدن به موضعی جمعی در برابر طالبان بود. امریکا کوشید اعضای دائم شورای امنیت، بهویژه چین و روسیه را متقاعد کند که به صورت مشترک بر طالبان فشار وارد کنند تا این گروه به خواستههای جامعه جهانی پاسخ دهد؛ از جمله رعایت حقوق بشر، کاهش قاچاق مواد مخدر، مبارزه با تروریسم و تشکیل حکومت همهشمول.
اما این اجماع هرگز حاصل نشد. حالا که روسیه مسیر مستقل خود را در پیش گرفته، روشن است که از اجماع بینالمللی خبری نیست. روسیه بهعنوان عضو دائم شورای امنیت، اختلافات جدی با امریکا دارد. چین نیز ممکن است به رسمیت شناختن طالبان را در دستور کار قرار دهد. این وضعیت نشان میدهد که در مورد افغانستان، هماهنگی میان قدرتهای جهانی از بین رفته و هر کشور مطابق با منافع خود تصمیمگیری میکند. یکی از پیامدهای این وضعیت، تضعیف نقش سازمان ملل در قبال افغانستان است. هرچند انتقادهایی نسبت به عملکرد سازمان ملل وجود دارد، اما این نهاد همچنان تنها سازوکار مؤثر موجود برای رسیدگی به بحران افغانستان محسوب میشود. اقدام روسیه، این ظرفیت را نیز بهطور چشمگیری تضعیف کرده است و بعید به نظر میرسد که پنج عضو دائم شورای امنیت (امریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا) بتوانند بر سر سیاست واحدی در قبال افغانستان به توافق برسند.
موضع امریکا و کشورهای اسلامی منطقه
ایالات متحده تاکنون واکنش رسمی به اقدام روسیه نشان نداده، اما بهطور طبیعی از آن استقبال نخواهد کرد. امریکا هنوز تصمیمی برای به رسمیت شناختن طالبان ندارد و بارها بر این موضع تأکید کرده که مشروعیت طالبان باید از درون افغانستان شکل بگیرد و مستلزم رعایت معیارهایی همچون حقوق بشر، آموزش دختران و مبارزه با تروریسم است. کشورهای اروپایی نیز مواضع مشابهی دارند و به نظر میرسد در تعامل با طالبان، هماهنگ با امریکا عمل خواهند کرد.
امریکا البته در برخی موارد، بهویژه در مسائل امنیتی، با طالبان در تعامل بوده و پیشتر، وزارت خارجه امریکا، به افغانستان اینترنشنال گفته بود که به دلیل نگرانیهای امنیتی، چنین تعاملاتی وجود دارد. با این حال، افغانستان در حال حاضر در اولویت سیاست خارجی کاخ سفید قرار ندارد؛ چرا که امریکا بیش از هر چیز درگیر مسائل دیگر، مانند ایران، اوکراین و غزه است.
کشورهای عربی منطقه نظیر قطر، امارات و عربستان سعودی نیز با وجود روابط نزدیک با طالبان، بدون چراغ سبز امریکا، این گروه را به رسمیت نخواهند شناخت. این کشورها دارای روابط راهبردی با واشنگتن هستند و تصمیماتشان درباره افغانستان نیز در هماهنگی با امریکا خواهد بود. بنابراین، با وجود تماسها و ارتباطات نزدیک، بهنظر نمیرسد در شرایط فعلی گامی در راستای رسمیتبخشی به طالبان بردارند.
تیم فوتبال فلومیننزه برازیل با ارائه نمایشی منسجم با نتیجه ۲-۱ الهلال عربستان را شکست داد و به عنوان نخستین تیم، راهی نیمهنهایی جام جهانی باشگاهها ۲۰۲۵ شد. الهلال که با لقب «پادشاه آسیا» به این مسابقات آمده بود، در برابر نمایش منظم برازیلیها موفق نبود و از دور مسابقات کنار رفت
فلومیننزه حالا منتظر برنده دیدار بین پالمیراس و چلسی است تا حریفش در مرحله نیمهنهایی مشخص شود.
در این دیدار که در ورزشگاه کمپینگورلد ایالت فلوریدای امریکا برگزار شد، شاگردان دینیز با گل دقیقه ۴۱ گابریل مارتینلی نیمه اول را برنده به رختکن رفتند؛ اما تنها ۱۰ دقیقه از آغاز نیمه دوم گذشته بود که مارکوس لئوناردو، مهاجم الهلال، بازی را به تساوی کشاند و امید را به اردوی تیم عربستانی بازگرداند.
در دقیقه ۷۰، هرکولس بازیکن فلومیننزه با ضربهای دقیق، گل دوم را به ثمر رساند و تیمش را به پیروزی رساند.
