نماینده چین: القاعده، داعش و تحریک طالبان پاکستان تهدید منطقه‌ای و جهانی اند

دولت روسیه به‌تدریج ابتدا نام طالبان را از فهرست گروه‌های تروریستی خود حذف کرد و پس از پذیرش سفیر طالبان در مسکو، روز پنجشنبه گذشته نخستین کشوری در جهان شد که حکومت این گروه را به‌رسمیت شناخت.

پس از این تصمیم، شمار زیادی از سیاستمداران افغان در بیرون از کشور، چهره‌های سرشناس، فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و به‌ویژه فعالان حقوق زنان، این تصمیم روسیه را نادرست خوانده و گفته‌اند که این اقدام، افغانستان را چند سال دیگر به عقب برد.

منتقدان، از جمله فعالان حقوق زنان، هشدار داده‌اند که این اقدام موجب مشروعیت‌بخشی به محدودیت‌های شدیدی می‌شود که طالبان علیه زنان اعمال کرده‌اند، و می‌گویند این اقدام به حمایت ضمنی از نقض حقوق بشر در افغانستان تعبیر می‌شود.

در حالی که انتقاد از طالبان در داخل افغانستان به شدت سرکوب می‌شود و کمتر کسی جرأت می‌کند علناً از این گروه انتقاد کند، یک جوان کابلی با نام مستعار عاطف به خبرگزاری فرانسه گفته است که باور ندارد روابط بهتر میان افغانستان و روسیه، تأثیری در بهبود زندگی مردم عادی داشته باشد.

این جوان ۲۵ ساله که در حال حاضر بیکار است، گفت: «فکر می‌کنم افغانستان دوباره در دام روس‌ها گرفتار خواهد شد، مشکلات بیشتر می‌شود و مردم مانند گذشته همچنان در رنج خواهند بود. مردم در هر صورت به مبارزه خود ادامه خواهند داد.»

در همین حال، یک مرد ۵۸ ساله دیگر در کابل به نام گل‌محمد گفته است که در روزهای اخیر نگرانی در میان مردم افغانستان بیشتر شده و تأکید کرده است که جامعه جهانی باید راه‌حلی پایدار برای بحران افغانستان پیدا کند. او گفته است: «با در نظر گرفتن وضعیت کنونی افغانستان و تمام مشکلات، همه مردم نگران‌اند. اگر جهان افغانستان را به‌رسمیت بشناسد، ما خوشحال خواهیم شد، چون در حال حاضر حتی کوچک‌ترین چیز هم برای ما اهمیت دارد.»

جمال‌الدین سیر، ۶۷ ساله، با وجود خاطرات تلخ از تهاجم شوروی در سال ۱۹۷۹ که به گفته خودش «همه چیز را از دست داد» و به پاکستان پناهنده شد، اکنون می‌گوید «اولویت‌ها تغییر کرده‌اند.» او پیش‌بینی می‌کند که «اکنون تجارت و رفاه اقتصادی شکوفا خواهد شد.» این پیلوت بازنشسته همچنین گفته است که سایر کشورها، چه غربی و چه شرقی، باید حکومت طالبان را به‌رسمیت بشناسند و «دست از پخش تبلیغات علیه امارت اسلامی بردارند.»

زهرا هاشمی، از هرات، می‌گوید: «مهم‌ترین پیامد این تصمیم برای مردم، ناامیدی، ترس و احساس بی‌پناهی است. ما نزدیک به چهار سال است که چشم به راه جامعه جهانی دوخته‌ایم، به‌ویژه به کشورهای مدعی آزادی، برابری و حقوق بشر. ما انتظار داشتیم که آن‌ها طالبان را وادار به تشکیل یک حکومت فراگیر و مشروع کنند، نه این‌که به یک رژیم زن‌ستیز، مستبد و واپس‌گرا مشروعیت ببخشند. اقدام روسیه، عملاً دروازه را به‌روی سایر کشورها باز کرد تا همین مسیر را ادامه دهند.»

فعالان حقوق زنان، به‌ویژه آن‌هایی که خواستار انزوای حکومت طالبان‌اند، تصمیم روسیه را یک عقب‌گرد می‌دانند. به گفته آن‌ها، این اقدام محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان بر زنان را به‌نوعی مشروعیت می‌بخشد.

محسن، ساکن کابل با انتقاد از روابط پنهانی برخی کشورها با طالبان می‌گوید: «روسیه دست‌کم رسمأ اعلام کرد که طالبان را به‌رسمیت می‌شناسد، اما کشورهای دیگری مثل آلمان، ناروی و بریتانیا، با این گروه روابط پنهانی دارند. این رفتارها نشان می‌دهد که شعارهای حقوق بشری برای این کشورها دیگر معنا ندارد. هرکدام دنبال منافع خودشان هستند، اما بهای این سیاست‌ها را ما مردم افغانستان می‌پردازیم.»

او هشدار می‌دهد که طالبان نه‌تنها به ارزش‌های حقوق بشری پایبند نیست، بلکه تعامل با این گروه، راه را برای گسترش تروریزم و افراط‌گرایی در منطقه و جهان هموار می‌سازد.

در پی این تصمیم روسیه، کشورهای منطقه، به‌ویژه همسایگان افغانستان، موضع‌گیری محتاطانه‌ای اتخاذ کرده‌اند. چین تصمیم روسیه را در این زمینه ستود و
پاکستان اعلام کرد که عجله‌ای برای به‌رسمیت شناسی طالبان ندارد.

مقام‌های روسی و طالبان این اقدام را گامی به‌سوی همکاری‌های گسترده‌تر، به‌ویژه در زمینه‌های اقتصادی و امنیتی، ستوده‌اند.

زین‌الله عابر، رئیس دفتر سراج‌الدین حقانی، در پیامی ویدیویی گفته که تصمیم الزام یونیفورم نظامی برای تمام نیروهای امنیتی وزارت داخله از سوی ملا هبت‌الله، رهبر طالبان، صادر شده و سراج‌الدین حقانی نیز از آن حمایت کرده است.

وزارت داخلهٔ طالبان، حدود دو هفته قبل سی‌و‌هشتمین نشست رهبری خود را برگزار کرد؛ افغانستان اینترنشنال توانسته به جزئیات کامل این نشست دست پیدا کند.

در این نشست به تمام معاونت‌ها و ریاست‌های وزارت داخله طالبان دستور داده شده است تا استفاده از یونیفورم تعیین‌شده نظامی را در زمان رسمی برای تمام نیروهای خود الزامی کنند.
در این سند آمده است که «مسئولیت پیگیری این موضوع به معاونت ارشد امور امنیتی وزارت داخله، ملا محمد ابراهیم صدر، سپرده شده است.»

طالبان و یونیفورم نظامی

منابعی در وزارت داخلهٔ طالبان به افغانستان اینترنشنال گفته‌اند که طی نزدیک به چهار سال گذشته، چندین‌بار در مورد اجرای یونیفورم نظامی توصیه شده، اما این‌بار به‌نظر می‌رسد که تصمیم‌گیری تحت دستور مستقیم رهبر طالبان انجام شده و برای اجرای آن، مسئولیت به یکی از نزدیکان ملاهبت‌الله سپرده شده است.

این منابع می‌افزایند که هم‌اکنون نیز در میان نیروهای طالبان اختلاف‌نظرهایی در مورد پوشیدن یونیفورم وجود دارد.

به گفته این منابع، برخی از طالبان در وزارت داخله به‌جای یونیفورم تعیین‌شده، لباس‌هایی مشابه با یونیفورم اما متفاوت و با طراحی دامن‌دار تهیه کرده‌اند که با لباس رسمی تفاوت دارد.

یک منبع آگاه اظهار داشته است: «نه‌تنها در نوع یونیفورم‌ها تفاوت وجود دارد، بلکه هر عضو طالبان بر اساس سلیقه شخصی خود رتبه‌هایی روی لباس نظامی خود نصب کرده و هیچ مرجعی برای جلوگیری از این کار وجود ندارد.»

این منابع همچنین می‌افزایند که تاکنون رتبه‌بندی نظامی نیروهای طالبان به‌شکل منظم ثبت نشده و در این بخش بی‌نظمی و هرج‌ومرج زیادی حاکم است.

حدود سه سال قبل ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود که به‌زودی برای نیروهای مسلح این گروه یونیفورم ویژه درنظر گرفته خواهد شد؛ اما با گذشت حدود سه سال، هنوز هم در کابل و برخی ولایات دیگر، نیروهای مسلح طالبان با لباس شخصی دیده می‌شوند که این موضوع موجب شکایت‌های گسترده مردم شده است.

یوناما روز دوشنبه، ۱۶ سرطان اعلام کرد که در این نشست‌ها نمایندگانی از ۲۶ کشور عضو و سازمان‌های بین‌المللی، نمایندگان طالبان، سازمان ملل متحد و ۱۰ کارشناس حضور داشتند.

رزا اوتونبایوا، رئیس یوناما، گفت: «حمایت از بخش خصوصی و تلاش برای مبارزه با مواد مخدر یک ضرورت راهبردی، اقتصادی و انسانی است.» او در این نشست بر لزوم مشارکت و حمایت بیشتر بین‌المللی از مردم افغانستان تاکید کرد.

به گفته یوناما، نشست گروه کاری مبارزه با مواد مخدر بر اجرای یک برنامه عملیاتی مشترک برای معیشت‌های جایگزین و تدوین طرحی برای پیشگیری و درمان افراد آسیب‌دیده از مواد مخدر متمرکز بود.

یوناما گفت که در نشست دوحه، گروه کاری بخش خصوصی بر پایه مشورت‌های گسترده با نمایندگان این بخش، ابتکارات جاری و زمینه‌های همکاری بیشتر را بررسی کرده است.

این نشست تخصصی در دوحه با حضور هیئت طالبان متشکل از هفت نفر از وزارت‌های صحت عامه، امور داخله، خارجه و زراعت، در نهم سرطان آغاز و به مدت دو روز در قطر ادامه داشت.

در این نشست نمایندگان جریان‌ها و گروه‌های سیاسی افغانستان حضور نداشتند.

برخی تحلیلگران درباره اهمیت سیاسی این نشست ابراز تردید کرده و ‌گفتند که سطح پایین مشارکت طالبان و غیبت چهره‌های کلیدی دیپلماتیک از کشورهای مهم، اعتبار این نشست را زیر سوال برده است.

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان نیز گفته است که نشست گروه‌های کاری درباره افغانستان در دوحه، بیشتر بوروکراتیک بود تا عملی. او اظهار امیدواری کرد که نشست‌ها درباره افغانستان، تحت نظارت سازمان ملل «موثر باشند.»

این سازمان روز دوشنبه، ۱۶ سرطان در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس به چالش‌های ناشی از خشکسالی در سمنگان اشاره کرد و نوشت که کشاورزان این ولایت به‌شدت آسیب دیده و با خسارات سنگینی روبه‌رو شده‌اند.

در این یادداشت آمده است: «ما در حال ارائه حمایت‌های نجات‌بخش هستیم اما برای گسترش دامنه پاسخگویی، تضمین برداشت‌های آینده و جلوگیری از بحران عمیق‌تر به منابع بیشتری، نیاز فوری داریم.»

به‌تازگی سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد اعلام کرد که خشکسالی شدید که پیشتر مناطق شمالی، شمال‌غربی و شمال‌شرقی افغانستان را در بر گرفته بود، اکنون به سراسر کشور گسترش یافته است.

صندوق جمعیت سازمان ملل همچنین هشدار داده بود که خشکسالی، در کنار دیگر چالش‌ها، دسترسی مادران به آب آشامیدنی سالم و غذای مغذی را دشوارتر کرده است.

این تصمیم در سی‌وهشتمین نشست رهبری وزارت داخله طالبان که حدود دو هفته پیش برگزار شد، اتخاذ شده است.

گزارشی که از این نشست تهیه شده، نشان می‌دهد که درباره‌ جلوگیری از استفاده شخصی از وسایط نظامی به‌طور مشخص بحث و تصمیم‌گیری شده است. در این سند آمده است که ریاست امنیت داخلی موظف است تا از استفاده شخصی از موترهای نظامی جلوگیری کند.

همچنین در این جلسه رهبری تأکید شده که نیروهای طالبان نباید از وسایط نظامی برای رفت‌و‌آمد به پارک‌ها و مکان‌های تفریحی استفاده کنند.

ریاست اداره امور طالبان نیز در اول ثور ۱۴۰۳ در اطلاعیه‌ای به تمامی اعضای این گروه هشدار داده بود که از استفاده شخصی از اموال و وسایط دولتی خودداری کنند. در آن یادداشت بر لزوم محافظت از بیت‌المال تأکید شده و هشدار داده شده بود که استفاده نادرست از اموال دولتی «گناه» محسوب می‌شود.

این تأکیدها در حالی مطرح می‌شود که به گفته منتقدان، تعدادی از اعضای طالبان در ایام عید با استفاده از موترهای دولتی به ولایت‌های مختلف سفرهای تفریحی انجام داده‌اند.

در روزهای اخیر نیز، ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد موترهای نظامی مربوط به نیروهای پیشین امنیتی که اکنون در اختیار طالبان قرار دارد، به‌دلیل استفاده نادرست یا بی‌احتیاطی، در آب غرق یا دچار فرسایش شدید شده‌اند.