مطیعالله تراب، شاعر برجسته زبان پشتو، بر اثر حمله قلبی درگذشت. او به دلیل شعرهای سیاسی و حماسی خود شناخته میشد. مرگ نابهنگام این شاعر نامآشنا واکنشهای گستردهای در میان جامعه فرهنگی و ادبی افغانستان برانگیخته است.
مطیعالله تراب در سالهای اخیر به دلیل شعرهای سیاسی خود مورد توجه بوده است.
محمدحسین فطرت، نویسنده و شاعر، در صفحه فیسبوک خود نوشت: «مطیعالله تراب صدای رسای ادبیات وطنپرستانه در دوره معاصر بود. شعرهای او به دل انسان مینشست، چون از دل برمیآمد.»
محمد حلیم فدایی، والی سابق میدان وردک، اظهار داشت که تراب شاعری وطندوست و شجاع بود.
اجمل عمر شینواری، نظامی پیشین، گفت که درگذشت مطیعالله تراب، شاعر برجسته مردمی و انسانی فروتن، موجب اندوه عمیق ما شده است.
مقامات طالبان نیز به درگذشت این شاعر نامآور واکنش نشان دادهاند. او در محافل ادبی طالبان نیز شرکت میکرد و به سرودن شعر میپرداخت.
نماینده سازمان ملل متحد روز دوشنبه در مراسم افتتاح جشنواره کتاب کابل که از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان برگزار شده بود، اظهار داشت که تنها ۵۰ درصد مردان و حدود ۲۰ درصد زنان افغان توانایی خواندن و نوشتن دارند.
بر اساس تعریف جدید یونسکو، خواندن و نوشتن دیگر بهتنهایی نشاندهنده باسوادی نیست. به گفته یونسکو، باسواد کسی است که بتواند از دانش و مهارتهای خود برای ایجاد تغییر معنادار در زندگی شخصی و مشارکت فعال در جامعه استفاده کند. این تعریف فراتر از توانایی سنتی خواندن و نوشتن است و شامل مهارتهایی مانند شناخت، درک، تفسیر، خلق، برقراری ارتباط و محاسبه در زمینههای مختلف میشود. با این حال، در افغانستان حتی بخش قابل ملاحظه جمعیت قادر به خواندن و نوشتن نیست.
سیاستهای طالبان معضل بیسوادی را در میان زنان بدتر کرده است. این گروه از چهار سال پیش درهای مکاتب و دانشگاهها را به روی زنان و دختران بسته است. این گروه همچنین مانع تحصیل زنان در نهادهای پزشکی و قابلگی شده است.
همزمان مقامات طالبان بر ایجاد تسهیلات در چاپ کتاب تاکید میورزند.
مهاجر فراهی، معین امور نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، گفت که کتابهایی که در داخل کشور چاپ میشوند، از مالیات معاف شدهاند و مالیات کتابهای وارداتی از خارج ۵۰ درصد کاهش یافته است.
طالبان بر چاپ و نشر کتاب محدودیتهایی وضع کرده است. تمام کتابهایی که در کشور چاپ میشوند، باید مجوز طالبان را دریافت کنند. همچنین، طالبان کمیسیونی برای ارزیابی کتابهای دانشگاهی ایجاد کرده است. این کمیسیون وظیفه دارد کتابهای علمی و تحصیلی را ارزیابی کرده و درباره نشر یا جمعآوری آنها تصمیم بگیرد. این کمیسیون در یک سال گذشته دهها عنوان کتاب را از بازار جمعآوری کرده است.
طالبان همچنین مضامین نهادهای تعلیمی و آموزشی را تغییر داده است. این گروه علاوه بر محدودیت بر چاپ و نشر کتاب، مانع ورود کتابهایی شده است که با افکار و باورهای آنها مغایرت دارند.
