سازمان ملل می‌گوید رسیدگی به صدها هزار مهاجر اخراجی افغان دشوار شده است

نماینده سازمان ملل متحد روز دوشنبه در مراسم افتتاح جشنواره کتاب کابل که از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان برگزار شده بود، اظهار داشت که تنها ۵۰ درصد مردان و حدود ۲۰ درصد زنان افغان توانایی خواندن و نوشتن دارند.

بر اساس تعریف جدید یونسکو، خواندن و نوشتن دیگر به‌تنهایی نشان‌دهنده باسوادی نیست. به گفته یونسکو، باسواد کسی است که بتواند از دانش و مهارت‌های خود برای ایجاد تغییر معنادار در زندگی شخصی و مشارکت فعال در جامعه استفاده کند. این تعریف فراتر از توانایی سنتی خواندن و نوشتن است و شامل مهارت‌هایی مانند شناخت، درک، تفسیر، خلق، برقراری ارتباط و محاسبه در زمینه‌های مختلف می‌شود. با این حال، در افغانستان حتی بخش قابل ملاحظه جمعیت قادر به خواندن و نوشتن نیست.

سیاست‌های طالبان معضل بی‌سوادی را در میان زنان بدتر کرده است. این گروه از چهار سال پیش درهای مکاتب و دانشگاه‌ها را به روی زنان و دختران بسته است. این گروه همچنین مانع تحصیل زنان در نهادهای پزشکی و قابلگی شده است.

همزمان مقامات طالبان بر ایجاد تسهیلات در چاپ کتاب تاکید می‌ورزند.

مهاجر فراهی، معین امور نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، گفت که کتاب‌هایی که در داخل کشور چاپ می‌شوند، از مالیات معاف شده‌اند و مالیات کتاب‌های وارداتی از خارج ۵۰ درصد کاهش یافته است.

100%

طالبان بر چاپ و نشر کتاب محدودیت‌هایی وضع کرده است. تمام کتاب‌هایی که در کشور چاپ می‌شوند، باید مجوز طالبان را دریافت کنند. همچنین، طالبان کمیسیونی برای ارزیابی کتاب‌های دانشگاهی ایجاد کرده است. این کمیسیون وظیفه دارد کتاب‌های علمی و تحصیلی را ارزیابی کرده و درباره نشر یا جمع‌آوری آن‌ها تصمیم بگیرد. این کمیسیون در یک سال گذشته ده‌ها عنوان کتاب را از بازار جمع‌آوری کرده است.

طالبان همچنین مضامین نهادهای تعلیمی و آموزشی را تغییر داده است. این گروه علاوه بر محدودیت بر چاپ و نشر کتاب، مانع ورود کتاب‌هایی شده است که با افکار و باورهای آن‌ها مغایرت دارند.

منابع روز دوشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامات طالبان در بلخ، تنها بانوی نابینای آموزگار لیسه تعلیمات خاص در تاریخ ۲۷ ثور از کار برکنار کردند.

سمیرا از زمان تاسیس این مکتب در بخش تدریس دانش‌آموزان نابینا نقش داشت. به گفته منابع، با وجود اعتراض شاگردان این مکتب و درخواست موسسه نابینایان از والی طالبان در بلخ، تاکنون اداره تعلیمات تخنیکی و مسلکی بلخ در این مورد بازنگری نکرده است.

موسسه نابینایان افغانستان برای حل این مشکل، رایزنی‌های مستمر با مقامات محلی طالبان داشته است. خانواده‌های شاگردان نیز از نبود نظم، کیفیت پایین تدریس و کمبود آموزگاران متخصص در این مکتب شاکی هستند.

به گفته منابع، در حال حاضر اکثریت آموزگاران این مکتب فاقد تخصص در رشته خود هستند و با خط بریل (ویژه نابینایان) و زبان اشاره (ویژه ناشنوایان) آشنایی ندارند.

منابع افزودند که بی‌برنامگی اداره تعلیمات تخنیکی و مسلکی بلخ باعث شده تا در صنف ششم این مکتب هیچ شاگردی وجود نداشته باشد و در صنف نهم تنها یک شاگرد حضور داشته باشد.

این مکتب تنها نهاد حکومتی آموزشی برای نابینایان و ناشنوایان است که ۱۳ سال پیش تاسیس شده است.

در پی کاهش کمک‌های جهانی، طالبان تصمیم به کاهش تشکیلات نهادهای دولتی، به‌ویژه وزارت معارف، گرفته‌ است. بر اساس تصمیم این گروه، دست‌کم ۹۰ هزار نفر از وزارت معارف برکنار خواهند شد.

همزمان، طالبان با کار و فعالیت زنان بیرون از خانه مخالف هستند. به همین دلیل، زنان شاغل در نهادهای آموزشی بیش از دیگران در معرض اخراج قرار دارند. پیشتر، طالبان بخش زیادی از زنان را از نهادهای دولتی و خصوصی برکنار کرده بود.

به گفته خانواده زلاله هاشمی، طالبان تاکنون هیچ اطلاعاتی از اقدامات خود با آن‌ها در میان نگذاشته‌اند.

یکی از اعضای خانواده او گفت: «طالبان و نهادهای امنیتی‌شان از زمان ناپدیدشدن زلاله، هیچ توضیحی درباره تلاش‌ها برای یافتن او نداده‌اند و جزئیات رویداد را در اختیار ما نمی‌گذارند.»

آن‌ها می‌گویند اداره‌های طالبان هیچ همکاری‌ای در روند یافتن زلاله هاشمی نکرده‌اند. پیشتر بستگان او به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان آن‌ها را تحت فشار قرار داده‌اند تا بگویند این آوازخوان ربوده نشده، بلکه خودش از خانه فرار کرده است.

سیدمحسن هاشمی، همسر زلاله هاشمی، در ویدیویی ارسالی به افغانستان اینترنشنال، به تاریخ ۲۹ جوزا گفته بود که زلاله ۱۵ روز پیش در کابل ربوده شده است. او افزوده بود که تاکنون هیچ نشانی از زنده یا مرده بودن همسرش در دست نیست و تمام تلاش‌ها برای یافتن او به نتیجه نرسیده است.

سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در کابل در حساب رسمی خود نوشته بود که زلاله هاشمی با میل خود خانه را ترک کرده و ربوده نشده است.

زلاله هاشمی یک پسر چهار ساله دارد که به گفته خانواده‌اش، وضعیت سلامتی‌اش خوب نیست. او از طریق حضور در برنامه موسیقی «ستاره افغان» در تلویزیون خصوصی «طلوع» و رسیدن به مراحل پایانی این رقابت، در افغانستان به شهرت رسیده بود.

اسکندر مومنی، وزیر داخله ایران، روز دوشنبه ۲۳ سرطان درباره روند اخراج مهاجران «غیرقانونی» و وضعیت آن‌ها در اردوگاه‌های مرزی گفت: «این روند به‌خوبی، منطقی و به دور از افراط و تفریط پیش می‌رود. ما و مردم افغانستان سابقه تاریخی مشترک داریم. بسیاری از این افراد سال‌ها در ایران کار کرده‌اند، به ما کمک کرده‌اند و نان و نمک یکدیگر را خورده‌ایم. بنابراین، نگاه مهاجرستیزانه‌ای به آن‌ها نداریم.»

او افزود که تاکنون حدود ۷۰۰ هزار نفر از مهاجران از ایران خارج شده‌اند که بیش از ۷۰ درصد آن‌ها به صورت داوطلبانه بازگشته‌اند و این روند همچنان ادامه دارد.

وزیر داخله ایران درباره ویدیوهایی که وضعیت نامناسب اردوگاه‌های مهاجران افغان را نشان می‌دهند، گفت: «این تصاویر از سوی کسانی منتشر می‌شود که نه طرفدار افغان‌ها هستند و نه طرفدار ایران؛ بلکه هدف‌شان ایجاد التهاب است. اما الحمدلله فضا بسیار مناسب است.»

وزیر داخله جمهوری اسلامی پیش از این گفته بود برخی «اتباع» در دو-سه سال اخیر با هدف خرابکاری وارد ایران شده بودند.

او گفت: «ما اتباع‌ستیز و همسایه‌ستیز نیستیم، ولی نمی‌توانیم بپذیریم برخی وارد کشور ما شوند و به امنیت ما ضربه بزنند.»

این اظهارات در حالی بیان شده که پس از آتش‌بس میان ایران و اسرائیل، جمهوری اسلامی فشارها بر مهاجرین افغان را به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. هر روز ده‌ها هزار مهاجر افغان به‌گونه‌ای گروهی از ایران اخراج می‌شوند.

شمار زیادی از مهاجرانی که از ایران بازگشته‌اند، از رفتار «نامناسب» نیروهای امنیتی ایرانی با مهاجران انتقاد کرده‌اند.

موسسه بین‌المللی «ورلد ویژن» گزارشی از انفجار ماین در ولسوالی قادس ولایت بادغیس منتشر کرده است که در آن دو کودک به نام‌های صلاح‌الدین ۱۲ ساله و نجم‌الدین ۱۰ ساله جان باختند.

این حادثه در ۱۸ ثور سال جاری، هنگام بازی و کار در زمینی حدود ۱۰ کیلومتر دورتر از خانه این کودکان رخ داده است.

در رویداد دیگری، در سوم سرطان، در ولسوالی دره‌نور ولایت ننگرهار، دو کودک دیگر بر اثر برخورد با یک وسیله منفجرناشده کشته و دو کودک دیگر زخمی شدند.

این موسسه اعلام کرد که ۶.۴ میلیون افغان در معرض خطر مهمات منفجرناشده زندگی می‌کنند و کودکان ۸۰ درصد قربانیان کشته و زخمی ناشی از این انفجارها را تشکیل می‌دهند.

«ورلد ویژن» افزوده است که برآوردها نشان می‌دهد هر ماه حدود ۴۰ کودک در افغانستان بر اثر این بقایای جنگ کشته یا به شدت زخمی می‌شوند.

مدیر منطقه‌ای این سازمان در بادغیس گفته است: «به دلیل دهه‌ها جنگ، مهمات منفجرناشده تقریبا همه ولسوالی‌های بادغیس را تهدید می‌کند. در میان هفت ولسوالی، بالامرغاب و جوند بیشترین آلودگی را دارند.»

در این گزارش آمده است که حدود ۱۳۳ کیلومتر مربع زمین زراعتی، ۸۷۸ کیلومتر مربع چراگاه، ۱۶۷ کیلومتر مربع مناطق مسکونی و عمومی و ۳۲ کیلومتر مربع کانال‌های آبیاری و جاده‌ها در افغانستان به ماین‌ها و مهمات منفجرناشده آلوده هستند.

«ورلد ویژن» هشدار داده است که در سال ۲۰۲۵ یک‌سوم ظرفیت بخش پاک‌سازی ماین‌ها در افغانستان به دلیل کاهش شدید بودجه و حمایت‌های مالی از بین رفته است.