وزیر داخله ایران میگوید روند اخراج افغانها به طور منطقی در حال پیشرفت است و ما نگاه مهاجرستیزانه به آنها نداریم. اسکندر مومنی میگوید از میان ۷۰۰ هزار نفری که امسال به افغانستان رفتهاند بیش از ۷۰ درصدشان، به صورت داوطلبانه اقدام کردهاند.
اسکندر مومنی، وزیر داخله ایران، روز دوشنبه ۲۳ سرطان درباره روند اخراج مهاجران «غیرقانونی» و وضعیت آنها در اردوگاههای مرزی گفت: «این روند بهخوبی، منطقی و به دور از افراط و تفریط پیش میرود. ما و مردم افغانستان سابقه تاریخی مشترک داریم. بسیاری از این افراد سالها در ایران کار کردهاند، به ما کمک کردهاند و نان و نمک یکدیگر را خوردهایم. بنابراین، نگاه مهاجرستیزانهای به آنها نداریم.»
او افزود که تاکنون حدود ۷۰۰ هزار نفر از مهاجران از ایران خارج شدهاند که بیش از ۷۰ درصد آنها به صورت داوطلبانه بازگشتهاند و این روند همچنان ادامه دارد.
وزیر داخله ایران درباره ویدیوهایی که وضعیت نامناسب اردوگاههای مهاجران افغان را نشان میدهند، گفت: «این تصاویر از سوی کسانی منتشر میشود که نه طرفدار افغانها هستند و نه طرفدار ایران؛ بلکه هدفشان ایجاد التهاب است. اما الحمدلله فضا بسیار مناسب است.»
وزیر داخله جمهوری اسلامی پیش از این گفته بود برخی «اتباع» در دو-سه سال اخیر با هدف خرابکاری وارد ایران شده بودند.
او گفت: «ما اتباعستیز و همسایهستیز نیستیم، ولی نمیتوانیم بپذیریم برخی وارد کشور ما شوند و به امنیت ما ضربه بزنند.»
این اظهارات در حالی بیان شده که پس از آتشبس میان ایران و اسرائیل، جمهوری اسلامی فشارها بر مهاجرین افغان را بهطور بیسابقهای افزایش داده است. هر روز دهها هزار مهاجر افغان بهگونهای گروهی از ایران اخراج میشوند.
شمار زیادی از مهاجرانی که از ایران بازگشتهاند، از رفتار «نامناسب» نیروهای امنیتی ایرانی با مهاجران انتقاد کردهاند.
بر اساس این گزارش، مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که روند اخراج مهاجران فاقد مدرک تا زمانی ادامه خواهد داشت که تمام افغانهای بدون اسناد قانونی از کشور خارج شوند؛ جمعیتی که حدود چهار میلیون نفر برآورد میشود.
ساندی تایمز نوشته است که این تصمیم پس از جنگ دوازدهروزه اخیر ایران و اسرائیل شدت گرفته و برخی مقامهای ایرانی مدعی شدهاند که شماری از افغانها برای دشمن جاسوسی کردهاند. به گفته ساندی تایمز، در همین زمینه رسانههای دولتی ایران اعترافات تلویزیونی یک شهروند افغان را منتشر کردهاند که گفته است در برابر دریافت دوهزار دالر، اطلاعاتی را به فردی دیگر در آلمان منتقل کرده است.
آشفنگی، گرما و فشار در اسلامقلعه
این گزارش میافزاید که در روزهای گذشته، در مرز اسلامقلعه صحنههایی از آشفتگی و تراکم افراد گزارش شده و در برخی موارد، بیش از چهل هزار نفر ظرف چند ساعت به مرز منتقل شدهاند. دمای هوا در این مناطق گاهی نزدیک به پنجاه درجه سانتیگراد رسیده است. یکی از مهاجران در مرز اسلامقلعه فریاد زده است: «اسرائیل از ایران رحم بیشتری دارد.»
ساندی تایمز به نقل از فوزیه کوفی، نماینده پیشین پارلمان افغانستان، گزارش داده است که رانندگان محلی در برابر دریافت پول، مهاجران افغان را تا میانههای بیابان برده و سپس آنها را رها میکنند.
بر پایه این گزارش، بسیاری از اخراجشدگان از طالبان گریختهاند، از جمله زنان فعال، کارمندان حکومت پیشین و کسانی که در ایران نیز زندگی امنی ندارند. این روزنامه از زنی بهنام بامین بهمنی یاد کرده که آموزگار پیشین در کابل بوده و پس از بازداشت توسط طالبان، همراه با فرزندش به ایران گریخته است. او اکنون در یکی از روستاهای شرقی ایران، در بیم بازداشت و اخراج زندگی میکند.
ساندی تایمز همچنین به نقل از سازمان بینالمللی مهاجرت نوشته است: «افزایش بیسابقه اخراجها، توانایی ما و شرکای امدادرسان را برای ارائه کمک مختل کرده است». این سازمان تنها توانسته است به ده درصد نیازمندان خدمات ارائه دهد.
زندگی برخی از مهاجران ظرف چند دقیقه در پاکستان از هم پاشیده است
ساندی تایمز همچنان نوشته است که در کنار ایران، پاکستان نیز روند مشابهی را دنبال میکند. بهنوشته این روزنامه، از ماه اپریل سال جاری، دولت پاکستان دور تازهای از بازداشت و اخراج مهاجران را آغاز کرده و تاکنون بیش از ۳۲۳ هزار مهاجر افغان را از خاک خود خارج کرده است. در گزارش آمده است که در سال گذشته نیز حدود یک میلیون افغان از پاکستان اخراج شده بودند.
بر اساس این گزارش، بسیاری از این افراد سالها در ایران یا پاکستان زندگی کردهاند، برخی از آنها متولد همین کشورها هستند و زندگیشان تنها ظرف چند دقیقه از هم پاشیده شده است. این روند، بهویژه برای دختران نوجوان، فعالان زن و خانوادههای پنهانشده در شهرها، پیامدهای جدی انسانی بهدنبال داشته است.
سازمان ملل متحد اعلام کرده که از آغاز سال جاری میلادی، بیش از یک میلیون و چهارصد هزار نفر «بازگشته یا بهاجبار بازگردانده شدهاند» و گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، ریچارد بنت، در واکنش به این وضعیت گفته است: «واداشتن افغانها به بازگشت به کشوری که درگیر بحران انسانی است و بهگونه سیستماتیک زنان و دختران را سرکوب میکند، غیرقابلقبول است.»
