کتاب‌های روسیه در نمایشگاه کتاب طالبان

لارس کاستلوچی، کمیسار حقوق بشر و کمک‌های بشردوستانه وزارت خارجه آلمان گفت: «از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، دختران و زنان افغان به‌طور سیستماتیک از حقوق خود محروم شده‌اند. این نباید بدون پیامد باقی بماند. به‌عنوان مسئول حقوق بشر، از صدور احکام بازداشت توسط دیوان کیفری بین‌المللی استقبال می‌کنم.»

دیوان کیفری بین‌المللی اخیرا حکم بازداشت هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس قوه قضاییه این گروه را به اتهام «جنایت علیه بشریت» صادر کرد.

کانادا و بریتانیا نیز از اقدام دادگاه کیفری بین‌المللی برای بازداشت رهبران طالبان استقبال کرده‌اند.

وزارت خارجه کانادا به افغانستان اینترنشنال گفت که از نقض سیستماتیک حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران افغان نگران است و از طالبان خواست حقوق تمامی مردم افغانستان را رعایت کند.

یک سخنگوی وزارت خارجه بریتانیا هم به افغانستان اینترنشنال، گفت که لندن در کنار مردم افغانستان ایستاده‌ و قاطعانه با رفتار نفرت‌انگیز طالبان با زنان و دختران مخالف است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو چهارشنبه، ۲۵ سرطان در گزارشی نوشت که سارا گوهری، دانشجوی دانشکده جامعه‌شناسی دانشگاه تهران روز ۱۵ سرطان توسط ماموران اطلاعات (استخبارات) جمهوری اسلامی در گذرگاه تایباد بازداشت شده است.

هه‌نگاو تاکید کرد که این دانشجوی افغان با گذشت ده روز، تاکنون از اساسی‌ترین حقوق خود از جمله «حق تماس با خانواده و دسترسی به وکیل مدافع» محروم مانده است. پیگیری‌های خانواده این دانشجو برای اطلاع از وضعیت سلامتی او نیز تاکنون بی‌نتیجه بوده است.

گزارش‌ها حاکی است که نیروهای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بدون ارائە هرگونە حکم قضایی، اقدام بە بازداشت این دانشجوی افغان کردەاند.

یک سال پس از افشای اطلاعات، دولت محافظه‌کار قبلی بریتانیا در اگست ۲۰۲۳ از این نقض امنیتی مطلع شد؛ زمانی که بخشی از این اطلاعات در فیس‌بوک منتشر شده بود.

پس از افشای این اطلاعات، بریتانیا یک برنامه محرمانه را راه‌اندازی و هزاران افغان را به این کشور منتقل کرد.

این برنامه محرمانه ۹ ماه بعد راه‌اندازی شد و تاکنون ۴ هزار و ۵۰۰ افغان از طریق این برنامه وارد بریتانیا شده‌اند. دولت این برنامه را به خاطر جلوگیری از درز احتمالی اطلاعات به طور محرمانه راه‌اندازی کرد.

جزئیات افشای گسترده این اطلاعات روز گذشته پس از آن علنی شد که یک قاضی دادگاه عالی حکم لغو دستور ممنوعیت انتشار این اطلاعات را صادر کرد.

نشت اطلاعاتی شامل نام‌ها، اطلاعات تماس و برخی جزئیات خانوادگی افرادی بود که احتمال داشت در معرض خطر انتقام از سوی طالبان قرار بگیرند.

دفتر نخست‌وزیر بریتانیا حاضر نشد تأیید کند که آیا مقام مسئول افشای این اطلاعاتی با اقدام انضباطی مواجه شده یا نه. پولیس متروپولیتن تصمیم گرفت که نیازی به تحقیقات در این مورد نیست.

وزارت دفاع بریتانیا گفته است که ۶۰۰ سرباز افغان که اطلاعاتشان در این افشاگری وجود داشته، به همراه هزار و ۸۰۰ نفر از اعضای خانواده‌هایشان، هنوز در افغانستان هستند.

این برنامه در حال پایان یافتن است، اما پیشنهادهای جابه‌جایی که پیش‌تر به افرادی در افغانستان داده شده، همچنان اجرا خواهد شد.

برنامه‌ محرمانه تحت عنوان «مسیر اسکان افغان‌ها» تاکنون ۴۰۰ میلیون پوند هزینه داشته و انتظار می‌رود بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون پوند دیگر هزینه داشته باشد.

این اطلاعات به‌صورت «اشتباه» توسط یک مقام ناشناس در وزارت دفاع بریتانیا به بیرون درز کرد.

افرادی که اطلاعات‌شان افشا شده بود، شامل هزاران افغان و نمایندگان پارلمان و افسران ارشد نظامی بریتانیا می‌شد. آنها روز سه‌شنبه ۲۴ سرطان از این موضوع مطلع شدند.

جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، در سخنرانی خود در مجلس عوام، به خاطر افشای این اطلاعات عذرخواهی کرد.

لغو برنامه ویژه انتقال افغان‌ها

بر اساس بررسی‌ که به دستور وزارت دفاع بریتانیا انجام و خلاصه آن نیز سه‌شنبه منتشر شد، بیش از ۱۶ هزار نفر از کسانی که تحت افشای اطلاعات قرار گرفته بودند تا ماه می امسال به بریتانیا منتقل شدند. هرچند برخی از این افراد پیش‌تر از طریق برنامه‌های موجود اسکان داده شده بودند.

دستور برنامه محرمانه انتقال افغان‌ها در سال ۲۰۲۳ صادر شد، پس از آن‌که وزارت دفاع استدلال کرد افشای عمومی این نشت می‌تواند افراد را در معرض خطر قتل‌های فراقانونی یا خشونت شدید از سوی طالبان قرار دهد.

این مجموعه اطلاعات شامل اطلاعات شخصی نزدیک به ۱۹ هزار افغان و خانواده‌هایشان بود که برای انتقال به بریتانیا درخواست داده بودند.

اما دادگاه عالی بریتانیا در خلاصه حکم خود برای لغو این دستور اعلام کرد که داده‌ها حاوی اطلاعات شخصی بیش از ۳۳ متقاضی بوده است.

این نهاد امدادی وابسته به سازمان ملل متحد در گزارشی با اشاره به افزایش میزان دسترسی به داروهای مخدر صنعتی و مواد سنتی، از اثرات مخرب روانی، خانوادگی و اجتماعی اعتیاد در میان زنان افغان هشدار داده است.

سازمان جهانی بهداشت به عنوان نمونه به زندگی دشوار نسرین (نام مستعار)، زنی جوانی پرداخته که سال‌ها با وابستگی به مواد مخدری چون تریاک، ترامادول، پرگابالین و قرص معروف به «تابلیت کا» دست‌و‌پنجه نرم می‌کرد. نسرین ۲۰ ساله، فقط با یک قرص (تابلیت) که توسط دوستش به او داده شده بود، به مواد مخدر اعتیاد پیدا کرد.

نسرین می‌گوید: «از درد، از خودم، و از آنچه شده بودم متنفر بودم. کنترول زندگی‌ام را از دست داده بودم و از خانواده‌ام دزدی می‌کردم. هیچ راهی نمی‌دیدم.»

نقطه‌ تغییر زندگی نسرین زمانی بود که مادرش به آگهی معلوماتی درباره مرکز ترک اعتیاد در بامیان دست پیدا می‌کند. پس از آن، نسرین در مرکز ترک اعتیاد زنان بامیان روند درمان خود را شروع کرد.

این مرکز با حمایت سازمان جهانی بهداشت و همکاری نهادهایی چون دفتر مقابله با مواد مخدر سازمان ملل و اتحادیه اروپا راه‌اندازی شده است.

نسرین به مدت ۴۵ روز در این مرکز تحت درمان قرار گرفت و با کمک مراقبت‌های پزشکی، مشاوره روانی، حمایت‌های اجتماعی و آموزش مهارت‌های شغلی توانست تا اعتیاد را ترک کند.

او اکنون در یک کارگاه خیاطی محلی مشغول به کار است و می‌گوید: «بیش از سه ماه است که پاک هستم. دوباره با خانواده‌ام ارتباط دارم، دوست پیدا کرده‌ام و می‌توانم به آینده فکر کنم.»

سازمان بهداشت جهانی با اشاره به چالش‌های بزرگ اجتماعی و فرهنگی، خواستار گسترش خدمات درمان اعتیاد ویژه زنان در سراسر افغانستان شده است.

این سازمان تأکید دارد که سرمایه‌گذاری در سلامت زنان، سرمایه‌گذاری برای آینده‌ای سالم‌تر و باثبات‌تر است.

به گزارش رسانه‌های پاکستان، بزرگان محل و شماری از مقامات ارتش پاکستان روز سه‌شنبه در یک نشست مردمی تصمیم گرفتند که این گذرگاه دوباره به روی رفت و آمد بازگشایی شود. گفته شده که این تصمیم در پی درخواست‌های مردم محل، بازرگانان و کارگران گرفته شده است.

افتخار ورایچ، جنرال ارتش پاکستان در نشست مشورتی برای بازگشایی این گذرگاه گفت: «گاهی اوقات برای منافع ملی باید تصمیم‌های دشواری گرفت. اما نمی‌توان مردم را در مشکلات تنها گذاشت». او افزود که مقررات منع رفت و آمد نیز کاهش خواهد یافت.

بربنیاد گزارش‌ها، بسته ماندن گذرگاه غلام‌خان، خسارات هنگفتی را به بازرگانان افغان و پاکستانی وارد کرده است.

گذرگاه غلام‌خان در ولسوالی گربز، در جنوب‌غربی ولایت خوست قرار دارد. این گذرگاه در منطقه نسبتا کوهستانی و در امتداد ولسوالی وزیرستان شمالی، منطقه ناآرام پاکستان واقع شده است. پاکستان هرازگاهی گذرگاه‌ها و مسیرهای مواصلاتی میان دو کشور را به دلایل مختلف، از جمله تنش‌های سیاسی، مشکلات امنیتی یا مسائل تجاری، به‌روی افغانستان مسدود می‌کند.