خطای میلیاردی؛ بریتانیا هزاران افغان را به دلیل یک اشتباه به لندن منتقل می‌کند

این نهاد امدادی وابسته به سازمان ملل متحد در گزارشی با اشاره به افزایش میزان دسترسی به داروهای مخدر صنعتی و مواد سنتی، از اثرات مخرب روانی، خانوادگی و اجتماعی اعتیاد در میان زنان افغان هشدار داده است.

سازمان جهانی بهداشت به عنوان نمونه به زندگی دشوار نسرین (نام مستعار)، زنی جوانی پرداخته که سال‌ها با وابستگی به مواد مخدری چون تریاک، ترامادول، پرگابالین و قرص معروف به «تابلیت کا» دست‌و‌پنجه نرم می‌کرد. نسرین ۲۰ ساله، فقط با یک قرص (تابلیت) که توسط دوستش به او داده شده بود، به مواد مخدر اعتیاد پیدا کرد.

نسرین می‌گوید: «از درد، از خودم، و از آنچه شده بودم متنفر بودم. کنترول زندگی‌ام را از دست داده بودم و از خانواده‌ام دزدی می‌کردم. هیچ راهی نمی‌دیدم.»

نقطه‌ تغییر زندگی نسرین زمانی بود که مادرش به آگهی معلوماتی درباره مرکز ترک اعتیاد در بامیان دست پیدا می‌کند. پس از آن، نسرین در مرکز ترک اعتیاد زنان بامیان روند درمان خود را شروع کرد.

این مرکز با حمایت سازمان جهانی بهداشت و همکاری نهادهایی چون دفتر مقابله با مواد مخدر سازمان ملل و اتحادیه اروپا راه‌اندازی شده است.

نسرین به مدت ۴۵ روز در این مرکز تحت درمان قرار گرفت و با کمک مراقبت‌های پزشکی، مشاوره روانی، حمایت‌های اجتماعی و آموزش مهارت‌های شغلی توانست تا اعتیاد را ترک کند.

او اکنون در یک کارگاه خیاطی محلی مشغول به کار است و می‌گوید: «بیش از سه ماه است که پاک هستم. دوباره با خانواده‌ام ارتباط دارم، دوست پیدا کرده‌ام و می‌توانم به آینده فکر کنم.»

سازمان بهداشت جهانی با اشاره به چالش‌های بزرگ اجتماعی و فرهنگی، خواستار گسترش خدمات درمان اعتیاد ویژه زنان در سراسر افغانستان شده است.

این سازمان تأکید دارد که سرمایه‌گذاری در سلامت زنان، سرمایه‌گذاری برای آینده‌ای سالم‌تر و باثبات‌تر است.

به گزارش رسانه‌های پاکستان، بزرگان محل و شماری از مقامات ارتش پاکستان روز سه‌شنبه در یک نشست مردمی تصمیم گرفتند که این گذرگاه دوباره به روی رفت و آمد بازگشایی شود. گفته شده که این تصمیم در پی درخواست‌های مردم محل، بازرگانان و کارگران گرفته شده است.

افتخار ورایچ، جنرال ارتش پاکستان در نشست مشورتی برای بازگشایی این گذرگاه گفت: «گاهی اوقات برای منافع ملی باید تصمیم‌های دشواری گرفت. اما نمی‌توان مردم را در مشکلات تنها گذاشت». او افزود که مقررات منع رفت و آمد نیز کاهش خواهد یافت.

بربنیاد گزارش‌ها، بسته ماندن گذرگاه غلام‌خان، خسارات هنگفتی را به بازرگانان افغان و پاکستانی وارد کرده است.

گذرگاه غلام‌خان در ولسوالی گربز، در جنوب‌غربی ولایت خوست قرار دارد. این گذرگاه در منطقه نسبتا کوهستانی و در امتداد ولسوالی وزیرستان شمالی، منطقه ناآرام پاکستان واقع شده است. پاکستان هرازگاهی گذرگاه‌ها و مسیرهای مواصلاتی میان دو کشور را به دلایل مختلف، از جمله تنش‌های سیاسی، مشکلات امنیتی یا مسائل تجاری، به‌روی افغانستان مسدود می‌کند.

بر پایه گزارش رسانه‌های بریتانیایی، این افشاگری به سال ۲۰۲۲ بازمی‌گردد، اما پس از لغو یک حکم قضایی فوق‌محرمانه، اکنون امکان نشر یافته است. بر اساس این گزارش، یک سرباز بریتانیایی در جریان بررسی درخواست‌های پناهندگی، به‌طور سهوی فهرستی شامل ده‌ها هزار نام را منتشر کرده بود.

بخش‌هایی از این اطلاعات حدود یک سال بعد در فیسبوک منتشر شد؛ اقدامی که به نگرانی‌ها درباره احتمال استفاده طالبان از آن برای تهیه «فهرست قتل» دامن زد.

در پی این رویداد، دولت بریتانیا یک برنامه ۸۵۰ میلیون پوندی را برای انتقال محرمانه هزاران افغان راه‌اندازی کرد. به‌نوشته روزنامه تایمز، دولت‌های پیاپی بریتانیا میلیاردها پوند برای جلوگیری از افشای این موضوع هزینه کرده‌اند.

گفته شده که جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، به‌زودی گزارشی در این باره به پارلمان ارائه خواهد کرد.

به گفته دبیر شورای امنیت قرغیزستان، هر کشوری برای اساس منافع ملی خود در این زمینه عمل خواهد کرد. او گفت: در این میان، قرغیزستان مانند سایر کشورهای منطقه، در حال ایجاد یک سیاست عملگرایانه در قبال طالبان است.

باکتیبک بکبولوتوف در مصاحبه با نشریه "سایوزنیکی پیمان امنیت جمعی" گفت که اقدام روسیه برای به رسمیت شناختن طالبان، «گامی منطقی است که به تقویت امنیت در منطقه و تثبیت اوضاع در این کشور کمک خواهد کرد.»

او افزود: «در آخرین جلسه کمیته دبیران شورای امنیت سازمان پیمان امنیت جمعی در چولپون-آتا، بدون فراموش کردن مطالبات مربوط به تعهدات بین‌المللی طالبان، برای از بین بردن تهدیدات از خاک افغانستان، بر تمایلات برای کمک به افغانستان در تبدیل شدن به کشوری صلح‌آمیز و باثبات تاکید شد.»

به گفته وی، کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی، آمادگی خود را برای مشارکت در تلاش‌های بین‌المللی برای توسعه افغانستان با نقش مرکزی سازمان ملل نشان داده و درخواست‌های جدیدی از جامعه جهانی برای افزایش کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان کرده است.

بکبولوتوف تأکید کرد که بیشکک همچنان به ارائه کمک‌های بشردوستانه به افغانستان، از جمله به قرغیزها در پامیر افغانستان ادامه می‌دهد، اما هیچ صحبتی در مورد رسمیت شناسی طالبان نکرده است.

قرغیزستان در سپتامبر سال گذشته، طالبان را از فهرست گروه‌های تروریستی خود حذف کرد.

روسیه نیز پس از حذف طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی، اولین کشوری است که اخیرا طالبان را به رسمیت شناخت. در اول جولای، گل حسن، سفیر جدید طالبان وارد مسکو شد و سوم جولای، آندری رودنکو، معاون وزیر خارجه روسیه، رونوشت استوارنامه‌ او را پذیرفت.

این سازمان در گزارشی نوشت که از نوامبر ۲۰۲۳، پاکستان کمپین گسترده‌ای برای اخراج اجباری مهاجران افغانی آغاز کرده است. هرچند این کمپین در ابتدا تنها به مهاجران ثبت‌نشده محدود بود، اما اکنون حتی مهاجران دارای اسناد نیز با رفتار مشابهی مواجه‌اند.

این سازمان خاطرنشان می‌کند که برای دارندگان کارت اقامت، تعلیق موقت اخراج اعلام شده که از اول جولای ۲۰۲۵ اجرا می‌شود، اما این اقدام نتوانسته از ترس و نگرانی مهاجران افغان بکاهد.

یک مهاجر افغان، در مرکز صحی پزشکان بدون مرز در ایالت بلوچستان گفت: «از روزی که اخراج‌ها اعلام شده، ما در نگرانی دایمی بسر می‌بریم. از ترس بیرون نمی‌رویم. مردم شب‌ها خواب ندارند، چون نمی‌دانند پولیس چه زمانی برای بازرسی می‌آید. کودکان ما زیر فشار روانی قرار دارند.»

این سازمان بین المللی گفت که ترس از اخراج، دسترسی مهاجران افغان به خدمات صحی را محدود کرده است. شماری از بیماران که به درمان طولانی برای بیماری‌های مزمن خود نیاز دارند، دیگر نمی‌توانند به کلینیک‌ها مراجعه کنند.

یک مهاجر افغان در تماس تلفنی با یکی از کارکنان صحی این سازمان گفت: «نمی‌توانم به شفاخانه بروم، چون می‌ترسم بازداشت شوم و به افغانستان فرستاده شوم. به همین دلیل، امکان درمانم را از دست می‌دهم.»

پزشکان بدون مرز تاکید می‌کند که این مشکل برای زنان افغان جدی‌تر است. برخی از این زنان با یک مرد محرم به مکان‌های عمومی می‌روند که این کار برای آنها به علت ترس از بازداشت دشوار شده است. بسیاری از مردان به دلیل ایست‌های بازرسی امنیتی نمی‌توانند همراه اعضای زن خانواده خود به کلینیک‌ها بروند. این وضعیت این زنان مهاجر را مجبور کرده که از مراقبت‌های صحی صرف‌نظر کنند.

ژو ویبینگ، رئیس پزشکان بدون مرز، نسبت به وضعیت مهاجران افغان در پاکستان به شدت نگران است. او می‌گوید: «ما نگرانی عمیقی داریم. بسیاری از مهاجران افغان دهه‌ها در پاکستان زندگی کرده‌اند. حالا آن‌ها با ترس مداوم روبه‌رو هستند و خانه، درآمد و سلامت خود را از دست می‌دهند.»

گزارش پزشکان بدون مرز نشان می‌دهد که خانواده‌های اخراج‌شده با فشارهای روانی و اجتماعی مواجه شده‌اند. برخی از خانواده‌های شان جدا شده‌اند و برخی دیگر به کشوری بازمی‌گردند که در آن نه خانه دارند، نه حمایت و نه خدمات صحی.

استفان مکی، یکی از مسئولان پزشکان بدون مرز، می‌گوید: «افرادی که بازمی‌گردند نمی‌توانند نیازهای صحی خود را برآورده کنند. بسیاری از آن‌ها بیماری‌های مزمن دارند که نیاز به درمان مداوم دارد، اما سیستم صحی افغانستان از دیرباز با کمبود منابع مالی و امکانات محدود مواجه بوده است. حالا با بازگشت هزاران نفر، این فشار بیشتر شده است.»

بر اساس گزارش‌ها، تنها در شش ماه اول سال ۲۰۲۵، بیش از ۲۷۴ هزار مهاجر افغان از پاکستان اخراج شده‌اند و از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون، تعداد افغان‌های اخراج‌شده از پاکستان از یک میلیون نفر گذشته است.