سازمان پزشکان بدون مرز روز سه شنبه اعلام کرد که دسترسی مهاجران افغان در پاکستان به خدمات صحی، به دلیل ترس مداوم از بازداشت، بهشدت محدود شده است. این سازمان هشدار داد که این هراس مداوم، نهتنها سلامت جسمی، بلکه به سلامت روحی مهاجران را نیز آسیب زده است.
این سازمان در گزارشی نوشت که از نوامبر ۲۰۲۳، پاکستان کمپین گستردهای برای اخراج اجباری مهاجران افغانی آغاز کرده است. هرچند این کمپین در ابتدا تنها به مهاجران ثبتنشده محدود بود، اما اکنون حتی مهاجران دارای اسناد نیز با رفتار مشابهی مواجهاند.
این سازمان خاطرنشان میکند که برای دارندگان کارت اقامت، تعلیق موقت اخراج اعلام شده که از اول جولای ۲۰۲۵ اجرا میشود، اما این اقدام نتوانسته از ترس و نگرانی مهاجران افغان بکاهد.
یک مهاجر افغان، در مرکز صحی پزشکان بدون مرز در ایالت بلوچستان گفت: «از روزی که اخراجها اعلام شده، ما در نگرانی دایمی بسر میبریم. از ترس بیرون نمیرویم. مردم شبها خواب ندارند، چون نمیدانند پولیس چه زمانی برای بازرسی میآید. کودکان ما زیر فشار روانی قرار دارند.»
این سازمان بین المللی گفت که ترس از اخراج، دسترسی مهاجران افغان به خدمات صحی را محدود کرده است. شماری از بیماران که به درمان طولانی برای بیماریهای مزمن خود نیاز دارند، دیگر نمیتوانند به کلینیکها مراجعه کنند.
یک مهاجر افغان در تماس تلفنی با یکی از کارکنان صحی این سازمان گفت: «نمیتوانم به شفاخانه بروم، چون میترسم بازداشت شوم و به افغانستان فرستاده شوم. به همین دلیل، امکان درمانم را از دست میدهم.»
پزشکان بدون مرز تاکید میکند که این مشکل برای زنان افغان جدیتر است. برخی از این زنان با یک مرد محرم به مکانهای عمومی میروند که این کار برای آنها به علت ترس از بازداشت دشوار شده است. بسیاری از مردان به دلیل ایستهای بازرسی امنیتی نمیتوانند همراه اعضای زن خانواده خود به کلینیکها بروند. این وضعیت این زنان مهاجر را مجبور کرده که از مراقبتهای صحی صرفنظر کنند.
ژو ویبینگ، رئیس پزشکان بدون مرز، نسبت به وضعیت مهاجران افغان در پاکستان به شدت نگران است. او میگوید: «ما نگرانی عمیقی داریم. بسیاری از مهاجران افغان دههها در پاکستان زندگی کردهاند. حالا آنها با ترس مداوم روبهرو هستند و خانه، درآمد و سلامت خود را از دست میدهند.»
گزارش پزشکان بدون مرز نشان میدهد که خانوادههای اخراجشده با فشارهای روانی و اجتماعی مواجه شدهاند. برخی از خانوادههای شان جدا شدهاند و برخی دیگر به کشوری بازمیگردند که در آن نه خانه دارند، نه حمایت و نه خدمات صحی.
استفان مکی، یکی از مسئولان پزشکان بدون مرز، میگوید: «افرادی که بازمیگردند نمیتوانند نیازهای صحی خود را برآورده کنند. بسیاری از آنها بیماریهای مزمن دارند که نیاز به درمان مداوم دارد، اما سیستم صحی افغانستان از دیرباز با کمبود منابع مالی و امکانات محدود مواجه بوده است. حالا با بازگشت هزاران نفر، این فشار بیشتر شده است.»
بر اساس گزارشها، تنها در شش ماه اول سال ۲۰۲۵، بیش از ۲۷۴ هزار مهاجر افغان از پاکستان اخراج شدهاند و از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون، تعداد افغانهای اخراجشده از پاکستان از یک میلیون نفر گذشته است.
بر اساس خبرنامه وزارت خارجه طالبان، امیرخان متقی در دیدار با بو ماتیاسن، رئیس عملیات دفتر موادمخدر سازمان ملل، درباره دستآوردهای این گروه در زمینه جلوگیری از کشت، تولید و قاچاق مواد مخدر و همچنین درمان معتادان گفتوگو کرده است.
متقی اقدامات این گروه در مبارزه با مواد مخدر را «تاریخی» خواند و تاکید کرد که طالبان با جدیت با این معضل مبارزه میکند تا از آسیبرسیدن دوباره به جامعه افغانستان و منطقه جلوگیری شود.
وی از جامعه جهانی خواست در زمینه فراهمسازی کشت بدیل برای دهقانان، ایجاد منابع درآمد قانونی و حمایت از مالداری، زراعت و فعالیتهای تولیدی کوچک همکاری کند.
وزارت خارجه طالبان جزئیات بیشتری درباره قاچاق مواد مخدر از خارج به افغانستان ارائه نکرده است. بنا به گزارش سازمان ملل، میزان کشت خشخاش و تولید تریاک در افغانستان کاهش یافته است، اما در عوض تولید موادمخدر صنعتی افزایش یافته است.
بنا به گزارش این سازمان، قاچاق ماده مخدر کریستال از افغانستان و کشورهای همسایه ۱۲ برابر افزایش یافته است. براساس این گزارش، مقدار ضبط شده این ماده از ۲.۵ تن در سال ۲۰۱۷ به ۲۹.۷ تن در سال ۲۰۲۱ رسید.
ملل متحد میگوید که افزایش قاچاق ماده مخدر کریستال به کشورهای همسایه و منطقه، پس از صدور دستور منسوب به رهبر طالبان درباره منع کشت و قاچاق خشخاش، نمایانگر گسترش سریع مواد مخدر و تغییر شکل احتمالی بازار آن است.
بر اساس خبرنامه طالبان، متقی و مقام سازمان ملل تاکید کردند که «مبارزه با مواد مخدر باید غیرسیاسی باشد، روحیه همکاریهای بشردوستانه حفظ شود و نشستهای مرتبط با پیشگیری از مواد مخدر به نتایج عملی منجر گردد.»
بنا به گزارشها، کمکهای جهان به افغانستان به علت سیاستهای طالبان و توجه کشورها به مناطق منازعه خیز دیگر مانند اوکراین کاهش یافته است. طالبان بارها از کشورهای غربی خواسته است که کمکهای امدادی خود را مشروط به رعایت حقوق زنان افغان نکنند.
مقامهای طالبان همواره در دیدار با مقامات سازمان ملل و خارجی، مبارزه با مواد مخدر را به عنوان یک دستآورد خود مطرح میکند. در پی به رسمیت شناسی رژیم طالبان توسط مسکو، دیپلوماتهای روسیه گفته بودند که یکی از دلایل تعامل و به رسمیت شناسی این کشور مسئله مبارزه طالبان با مواد مخدر بوده است.