اعتراضات در بدخشان؛ دست‌کم دو نفر در تیراندازی طالبان کشته شدند

تا کنون تفکیک دقیق تعداد بازداشت‌شدگان افغان‌ و پاکستانی اعلام نشده است.

بر اساس گزارش، این افراد در بازداشتگاه بسر می‌برند، روند قانونی علیه آن‌ها آغاز شده و پرونده‌شان به دادستانی عمومی عربستان ارسال شده است.

کارت نسک، کارت شناسایی هوشمند رسمی زائران حج است که توسط وزارت حج و عمره عربستان صادر می‌شود. این کارت حاوی اطلاعات محل اقامت، گروه زائر و مجوزهای لازم بوده و زائران موظف هستند آن را در طول دوره حج همیشه همراه داشته باشند.

وزارت داخله عربستان سعودی اعلام کرده افرادی که بدون مجوز رسمی برای حج وارد مکه شوند یا تلاش کنند حج غیرمجاز انجام دهند، ممکن است تا ۲۰ هزار ریال سعودی، معادل حدود پنج هزار دالر، جریمه شوند و با اقدامات قانونی مواجه گردند.

این بازداشت‌ها بخشی از سخت‌گیری‌های شدید مقامات سعودی پس از فاجعه حج ۲۰۲۴ است. در آن سال بیش از ۱۳۰۰ زائر جان باختند که طبق آمار رسمی عربستان، حدود ۸۳ درصد آن‌ها زائران بدون مجوز بودند که در گرمای شدید (بالای ۵۰ درجه سلسیوس) مسیرهای طولانی را بدون دسترسی کافی به خدمات و امکانات طی کرده بودند.

سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان بازداشت جاوید نیازی از سوی استخبارات طالبان را به شدت محکوم کرده و آن را مانع جدی در برابر آزادی بیان و فعالیت‌های رسانه‌ای می‌داند.

این نهاد حامی رسانه‌ها می‌گوید که در حال حاضر به شمول آقای نیازی، شش خبرنگار دیگر نیز در زندان‌های طالبان به سر می‌برند.

سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان تاکید کرد که ادامه این وضعیت نگرانی‌های شدیدی را در مورد امنیت شغلی خبرنگاران در کشور ایجاد کرده است.

سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان از اداره طالبان خواست که احمد جاوید نیازی و سایر خبرنگاران زندانی را فورا و بدون قید و شرط آزاد کند.

این سازمان همچنین از نهادهای بین‌المللی خواست تا فشارهای خود را برای تامین حقوق و تضمین امنیت جانی خبرنگاران در افغانستان افزایش دهند.

افغانستان در شاخص جهانی آزادی مطبوعات در جایگاه ۱۷۵ قرار دارد؛ جایگاهی که پس از استیلای طالبان ۵۳ رتبه سقوط را نشان می‌دهد.

• 

  شاخص آزادی مطبوعات در جهان؛ افغانستان پس از طالبان ۵۳ رتبه سقوط کرده است

طالبان اخیرا در مراسم یادبود از روز جهانی مطبوعات، واژه آزادی را از نام این روز حذف کرد و هیچ خبرنگار زنی در این نشست حضور نداشت.

پیش از این نیز سازمان‌های بین‌المللی حامی خبرنگاران و رسانه‌ها، وضعیت آزادی بیان و رسانه‌ها را در افغانستان نگران‌کننده خوانده بودند.

ساپکو در گفت‌وگو با وایس نیوز گفت امریکا حدود ۱۴۸ تا ۱۵۰ میلیارد دالر برای بازسازی افغانستان هزینه کرد. به گفته او، بخش زیادی از این پول برای آموزش، تجهیز و پشتیبانی از ارتش، پولیس و دولت پیشین افغانستان مصرف شد.

او گفت این پول تنها به پیمان‌کاران نظامی نرسید، بلکه از مسیر اداره‌هایی مانند «اداره توسعه بین‌المللی امریکا» و حدود ۳۰ نهاد دولتی امریکا نیز هزینه شد.

ساپکو افزود که نزدیک به ۶۰ درصد پول بازسازی امریکا از مسیر سازمان ملل متحد و نهادهای جهانی دیگر مصرف شد. او از بانک جهانی، بانک توسعه آسیایی و سازمان جهانی غذا نام برد و گفت: «همه آن‌ها از جنگ سود بردند. همه آن‌ها از مالیات‌دهندگان امریکایی سود بردند.»

او گفت مردم امریکا از این هزینه‌ها سودی نبردند و در پایان، طالبان پس از خروج نیروهای امریکایی دوباره افغانستان را گرفت. ساپکو این نتیجه را «شکست صددرصدی» خواند.

بازرس ویژه پیشین امریکا گفت امریکا در افغانستان «بسیاری از مردم» را کشت و حمله‌های شبانه، بمباران روستاها و مسجدها باعث شد غیرنظامیان و بازماندگان جنگ به هراس‌افکنی کشانده شوند.

او گفت امریکا در مبارزه با مواد مخدر نیز میلیاردها دالر هزینه کرد، اما کشت کوکنار تنها بخش رو به رشد اقتصاد افغانستان بود.

ساپکو همچنین از خرید هواپیماهای دست‌دوم برای نیروی هوایی افغانستان یاد کرد و گفت امریکا ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دالر برای خرید هواپیماهایی هزینه کرد که از ایتالیا گرفته شده بود و هنگام رسیدن به کابل، قطعات آن‌ها جدا می‌شد.

او افزود امریکا هلیکوپترهای روسی نیز برای افغانستان خرید، اما برای استفاده از آن‌ها پیلوت، خدمه زمینی و نیروی فنی کافی وجود نداشت.

ساپکو از یک پروژه دیگر نیز یاد کرد که در آن برای جلوگیری از جاسازی بمب در کنار جاده‌، میله‌های آهنی نصب شده بود. به گفته او، شرکت قراردادی برای هر محل همان یک عکس را فرستاده بود و مقام‌های امریکایی نیز بررسی نکرده بودند که کار واقعاً انجام شده است یا نه.

او گفت این مشکل تنها مربوط به یک پروژه نبود، بلکه در ساخت مکتب‌ها، شفاخانه‌ها و اداره‌های دولتی نیز دیده می‌شد.

ساپکو گفت یکی از دلایل این ناکامی آن بود که امریکا موفقیت را با میزان پول مصرف‌شده می‌سنجید. به گفته او، هدف این بود که پیش از پایان ماموریت مقام‌ها، چیزی به‌عنوان موفقیت نشان داده شود.

او گفت امریکا در جنگ خوب است، اما در ساختن دولت و کشور ناکام عمل می‌کند.

ساپکو افزود امریکا در آغاز برای بازداشت عاملان حملات یازدهم سپتامبر وارد افغانستان شد، اما بعداً دلیل ماندن خود را چند بار تغییر داد.

او گفت امریکا سپس خواست در افغانستان دموکراسی، اقتصاد بازار آزاد و نظامی شبیه کشورهای غربی بسازد، اما روشن نبود که آیا این هدف ارزش کشته‌شدن سربازان امریکایی و افغان‌ها را داشت یا نه.

ساپکو گفت تجربه افغانستان نشان داد وارد شدن به جنگ آسان است، اما بیرون‌شدن از آن دشوار است.

جان ساپکو از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) بود. این نهاد امریکایی بر چگونگی مصرف کمک‌های امریکا در افغانستان نظارت می‌کرد و در گزارش‌های خود از فساد، حیف‌ومیل، پروژه‌های ناکام و ضعف نظارت بر پول‌های بازسازی افغانستان پرده برداشت.

این منابع روز جمعه افزودند که فتح‌الله باشنده ولسوالی زرمت ولایت پکتیا بود و همراه با تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) در «فعالیت‌های تروریستی» در پاکستان نقش فعال داشت.

بر اساس گزارش‌ها، او همچنین در تسهیل شبکه‌های «تروریستی» فرامرزی و طراحی عملیات‌های مختلف شبه‌نظامیان دخیل بوده است.

منابع امنیتی گفته‌اند که فتح‌الله همراه با همدستانش در نزدیکی میدان هوایی باکاخیل بنو در ۹ اپریل کشته شد.

به گفته آنان، نیروهای امنیتی در این عملیات مخفیگاه‌های شبه‌نظامیان را هدف قرار دادند و افراد مسلح را از پا درآوردند.

این منابع تأکید کرده‌اند که افشا شدن پیشینه افغان فتح‌الله، پرسش‌های جدی درباره ادعاهای مکرر طالبان افغانستان ایجاد کرده است؛ ادعاهایی که طالبان می‌گوید اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر، به‌ویژه پاکستان، استفاده شود.

به گفته منابع امنیتی، چنین شواهدی نگرانی‌ها درباره شبکه‌های «تروریستی» فرامرزی در افغانستان و ارتباط گروه‌های شبه‌نظامی منطقه‌ای علیه پاکستان را تقویت می‌کند.

ولسوالی بنو در ماه‌های اخیر شاهد رویدادهای مکرر امنیتی بوده و هم غیرنظامیان و هم نیروهای امنیتی محلی هدف حملات قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که بخشی از افزایش گسترده خشونت‌های شبه‌نظامیان در منطقه به‌شمار می‌رود.

در مکتوب وزارت معارف طالبان که حدود ده روز پیش به ریاست معارف کابل فرستاده شده، آمده است که به‌دلیل تنقیص بست‌ها در سال ۱۴۰۴، بیش از شش‌هزار بست معلمی در مکاتب کابل حذف شده است.

در بخشی از این سند تاکید شده است که آموزگاران زن که نمی‌توانند به‌موقع به مکاتب مناطق دوردست برسند، با آموزگاران مرد جایگزین شوند.

همچنین گفته می‌شود که در سال جاری، آموزگاران بدون درنظرگرفتن فاصله مکانی، از یک مکتب به مکتب دیگر منتقل خواهند شد.

100%

وزارت معارف طالبان همچنین پیشنهاد کرده است که برای هر ده شعبه تدریسی در ریاست معارف کابل، یک کارمند اجیر استخدام شود تا امور اداری و آموزشی به‌گونه منظم پیش برود.

مسئولان شماری از مکاتب دولتی کابل به افغانستان اینترنشنال گفته‌اند که پس از حذف هزاران بست آموزشی، مکاتب پایتخت با کمبود شدید آموزگار مواجه شده‌اند و این وضعیت بر روند آموزش دانش‌آموزان تأثیر منفی گذاشته است.

طالبان پس از بازگشت به قدرت، برای کاهش هزینه‌ها ۲۰ درصد تنقیص را در نهادهای ملکی و نظامی تطبیق کرده است. با این حال، با گذشت نزدیک به پنج سال از حاکمیت این گروه، معاش آموزگاران کاهش چشمگیر یافته و آن هم با تأخیر پرداخت می‌شود.

طالبان بیشترین تمرکز خود را بر گسترش مدارس دینی گذاشته است و تاکنون بر مبنای آمار رسمی وزارت معارف این گروه، بیش از ۲۱ هزار مدرسه دینی در سراسر افغانستان فعالیت دارد.

این در‌حالی‌ست که نظام آموزشی رسمی کشور با کمبود آموزگار، کاهش امکانات و بحران مدیریتی روبه‌رو است.