بازرگانان افغان میگویند که در پی بستهشدن گذرگاه واگه، در مرز هند و پاکستان، صادرات خشکبار افغانستان بهویژه از ولایت کندهار به هند بهطور کامل متوقف شده است. این معضل، به گفته آنها، کاهش شدید قیمتها و زیان اقتصادی گستردهای را در پی داشته است.
اتاق تجارت و صنایع قندهار اعلام کرده است که این وضعیت بیشترین تاثیر را بر صادرات خشکبار، بهویژه انجیر، گذاشته است. به گفته مسئولان این اتاق، بیش از ۹۰ درصد خشکبار صادرشده از کندهار راهی بازارهای هند میشوند.
صبغتالله، یکی از تاجران، به بخش پشتو افغانستان اینترنشنال گفت: «پیش از این، قیمت هر من(حدود ۴ کیلو) انجیر تا سههزار و پنجصد افغانی بود، اما اکنون به ۱۸۰۰ افغانی کاهش یافته است. انجیرهایی را که از ولسوالی شاولیکوت خریده بودم، امروز با قیمت بسیار پایین فروختم.»
عبدالباقی بنا، معاون اتاق تجارت قندهار، گفته است که خشکبار، بهویژه انجیر، به دلیل فاسدشدن در مسیرهای دریایی، بهندرت از طریق دریا صادر میشود و تاجران ترجیح میدهند از راه زمینی واگه کالاهای خود را به هند برسانند. او هشدار داده است که در صورت ادامه این وضعیت، تاجران افغان با زیان جدی روبهرو خواهند شد.
به گفته او، سال گذشته بیش از ۲۸ هزار تُن انجیر از افغانستان صادر شده بود، اما امسال تاکنون صادرات آن آغاز نشده است. با رسیدن فصل برداشت تازه، تاجران تصمیم گرفتهاند تا ماه سنبله هیچ صادراتی انجام ندهند.
در کنار دشواریهای مرزی، تاجران افغان از نبود گزینههای جایگزین برای صادرات نیز شکایت دارند. آنها میگویند دهلیزهای هوایی افغانستان و هند بهدلیل هزینههای بالا مقرونبهصرفه نیست و حکومت طالبان تاکنون نتوانسته راهحل عملی برای این مشکل ارائه دهد.
ماه گذشته، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در دیدار با شماری از تاجران گفته بود که اختلافات میان هند و پاکستان یک «مسئله دوجانبه» است و طالبان، باوجود تلاشهای خود، قادر به بازکردن بندر واگه نیستند.
بهگزارش وزارت داخله طالبان، در دیدار میان سراجالدین حقانی و محمد اسحاق دار، سه محور اصلی شامل امنیت منطقهای، مبارزه با مواد مخدر و تقویت پروژههای اتصال اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است.
اسحاق دار در این دیدار تصریح کرده است که بدون حل چالشهای امنیتی و مرزی، دستیابی به ظرفیتهای اقتصادی و تقویت اتصال منطقهای ناممکن خواهد بود. او همچنین بر ضرورت مدیریت موثر مرزها و گسترش همکاریهای امنیتی میان دو کشور تاکید کرده است.
این دیدار همزمان با امضای توافقنامه مطالعات امکانسنجی پروژه خطآهن ترانسافغان میان افغانستان، پاکستان و اوزبیکستان برگزار شده است؛ طرحی که به گفته مقامهای هر دو کشور، پیششرط تحقق آن، تامین امنیت پایدار در مسیرهای ترانزیتی عنوان شده است.
در دیدار جداگانهای، سراجالدین حقانی با بختیار سعیدوف، وزیر خارجه اوزبیکستان و الهام مهموف، وزیر ترانسپورت آن کشور، درباره پیشرفت پروژه راهآهن ترانسافغان گفتوگو کرده است. بهگزارش وزارت داخله طالبان، طرفین علاوه بر بررسی روند این پروژه، بر توسعه روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی میان کابل و تاشکند نیز تاکید کردهاند.
سعیدوف در این دیدار گفته است که مبادلات تجاری میان دو کشور طی یکسال گذشته نزدیک به سه برابر افزایش یافته و اوزبیکستان از مشارکت افغانستان در نشستهای بینالمللی، حل مسئله مهاجران و آزادسازی داراییهای مسدودشده بانک مرکزی افغانستان حمایت میکند.